وکلاپرس- پارلمان لبنان با تصویب طرح لغو مجازات اعدام، این مجازات را از نظام کیفری کشور حذف و حبس ابد همراه با اعمال شاقه را جایگزین آن کرد؛ تصمیمی که پس از بیش از دو دهه توقف عملی اجرای احکام اعدام، سرانجام به حذف قانونی این مجازات در لبنان انجامید.
به گزارش رسانههای بینالمللی، پارلمان لبنان امروز، ۱۱ آگوست ۲۰۲۶ (۲۰ مرداد ۱۴۰۵)، طرح لغو مجازات اعدام را به تصویب رساند. این مصوبه برای طی مراحل ابلاغ و اجراییشدن در چارچوب قانون اساسی لبنان، از جمله نقش رئیسجمهور، باید مراحل بعدی را طی کند.
وزیر دادگستری لبنان این تصمیم را «گامی تاریخی» توصیف کرد و از تصویب قانونی آن استقبال کرد. بر اساس این مصوبه، مجازات اعدام در قوانین کیفری لبنان حذف و شدیدترین مجازات جایگزین، یعنی حبس ابد همراه با اعمال شاقه، جایگزین آن خواهد شد.
مجازات اعدام پیش از این در قوانین لبنان برای طیفی از جرایم از جمله برخی جرایم قتل، جرایم مرتبط با مواد مخدر و برخی جرایم نظامی پیشبینی شده بود. بر اساس گزارش نهاد ملی حقوق بشر لبنان، پیش از اصلاح اخیر، ۱۹ جرم در قانون مجازات و در مجموع بیش از ۴۱ متن قانونی امکان صدور حکم اعدام را پیشبینی کرده بودند.
بیش از دو دهه توقف عملی اعدام در لبنان
با این حال، لبنان از سال ۲۰۰۴ اجرای احکام اعدام را متوقف کرده بود. آخرین اعدام در ژانویه همان سال انجام شد و پس از آن، اگرچه دادگاهها همچنان امکان صدور حکم اعدام را داشتند، این احکام اجرا نمیشدند. به این ترتیب، لبنان برای بیش از دو دهه در وضعیتی قرار داشت که مجازات اعدام از نظر قانونی برقرار بود، اما در عمل اجرا نمیشد. حتی در پایان سال ۲۰۲۵، ۸۵ زندانی در لبنان دارای حکم اعدام بودند.
مسیر لغو اعدام در قوانین کیفری لبنان از سال ۲۰۲۵
تلاش برای حذف قانونی این مجازات در سالهای گذشته بارها مطرح شده بود، اما در سال ۲۰۲۵ وارد مرحله جدیتری شد. در این سال، طرحی برای لغو کامل مجازات اعدام با امضای هفت نماینده پارلمان از جریانهای سیاسی مختلف ارائه شد. پیشنهاد مذکور خواستار حذف مجازات اعدام از تمام قوانین لبنان و جایگزینی آن با حبس ابد بود.
دولت لبنان نیز در نوامبر ۲۰۲۵ موضع مثبتی نسبت به این طرح اتخاذ کرد و وزارت دادگستری و وزارت امور اجتماعی از لغو اعدام حمایت کردند. موافقان این طرح، آن را همسو با تعهدات بینالمللی لبنان و روند جهانی حرکت به سمت لغو مجازات مرگ میدانستند.
در ۲۳ فوریه ۲۰۲۶، کمیته حقوق بشر پارلمان لبنان طرح لغو مجازات اعدام را تصویب کرد. سپس در ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، سه کمیته پارلمانی بهصورت مشترک این طرح را تصویب کردند و آن را برای بررسی نهایی به صحن پارلمان فرستادند.
با این حال، روند تصویب در صحن پارلمان بدون اختلاف سیاسی نبود. در ماه ژوئیه، رأیگیری درباره این طرح به دلیل اختلافات سیاسی و نگرانی برخی نمایندگان درباره ارتباط آن با موضوع عفو عمومی به تعویق افتاد. در نهایت، پارلمان امروز بار دیگر این موضوع را در دستور کار قرار داد و طرح لغو اعدام را تصویب کرد.
با تصویب این قانون، لبنان از کشوری که صرفاً اجرای اعدام را متوقف کرده بود، به کشوری تبدیل میشود که مجازات اعدام را بهطور رسمی از قوانین خود حذف کرده است؛ تغییری که پس از بیش از دو دهه توقف عملی اعدام، یکی از مهمترین تحولات نظام کیفری لبنان محسوب میشود.
همچنین با وجود اینکه جیبوتی سالهاست در عمل و قانون اعدام را لغو کرده، اما در گزارشهای امروز درباره مصوبه لبنان، لبنان بهعنوان نخستین کشور عربیِ لغوکننده در این موج و نخستین کشور عربی که اعدام را با حبس ابد همراه با اعمال شاقه جایگزین کرده معرفی شده است.
