دستورالعمل دادرسی مالیاتی مصوب ۱۴۰۵
این دستورالعمل چارچوب رسیدگی در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی را برای ثبت اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی، تعیین وقت، تشکیل جلسه، صدور رأی یا قرار، اجرای قرار کارشناسی، اصلاح اشتباه رأی و ابلاغ اوراق مشخص میکند. مقرره حاضر دامنه رسیدگی به اختلافات مالیاتهای مستقیم، مالیات و عوارض ارزش افزوده، جرائم، عملیات اجرایی، استرداد مالیات، قرار تأمین و برخی اعتراضات مرتبط با قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان را تبیین کرده و برای مواردی مانند ابلاغ دعوتنامه، ارائه اظهارنامه در پروندههای برآوردی، اجرای قرار کارشناسی و درخواست استرداد یا اعتراض، مهلتها و تشریفات مشخصی مقرر میدارد.
ماده ۱- در این دستورالعمل عبارات مذکور در این ماده در معانی مشروح زیر به کار رفتهاند:
۱- ق. م. م: قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶/۱۲/۰۳ با اصلاحات بعدی آن
۲- ق. م: قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۲ و قانون آزمایشی مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۰۲/۱۷
۳- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
۴- هیات حل اختلاف مالیاتی: هیات سه نفره حل اختلاف مالیاتی که مطابق قانون مالیاتهای مستقیم برای رسیدگی به اختلافات بین سازمان امور مالیاتی کشور و مؤدی تشکیل میشود.
۵- مرکز دادرسی: مرکز دادرسی مالیاتی که در اجرای تبصره (۸) ماده ۲۴۴ ق. م. م تشکیل شده و وظیفه مدیریت و نظارت راهبردی مدیریتهای دادرسی در سطح کشور را بر عهده دارد.
۶- رئیس مرکز دادرسی: بالاترین مقام مرکز دادرسی مالیاتی است که در اجرای تبصره (۸) ماده ۲۴۴ ق. م. م اختیارات و تعهدات مرتبط با انجام وظایف مرکز دادرسی مالیاتی را به موجب قانون عهدهدار بوده و با پیشنهاد رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب میگردد.
۷- مدیریت دادرسی: واحدهای دادرسی که در اجرای مقررات تبصره (۸) ماده ۲۴۴ ق. م. م متناظر هر اداره کل امور مالیاتی مستقل از ساختار اداره کل برای مدیریت و پیگیری امور مربوط به برگزاری هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و نظارت بر عملکرد نمایندگان هیأتهای مذکور، بجز در مواردی که بر اساس قوانین مرجع دیگری پیشبینی شده است، تشکیل میشود. ساختار مدیریت دادرسی بر اساس پیوست یک این دستورالعمل بوده و جزء لاینفک آن است.
۸- مدیر دادرسی: عضوی از مدیریت دادرسی است که از سوی رئیس مرکز دادرسی مالیاتی منصوب میشود و اختیارات و تعهدات مرتبط با انجام وظایف مدیریت دادرسی مالیاتی در اجرای مقررات تبصره (۸) ماده ۲۴۴ ق. م. م به شرح این دستورالعمل از سوی رئیس مرکز دادرسی مالیاتی به او تفویض میگردد.
۹- نماینده: هر یک از سه عضو هیات حل اختلاف مالیاتی که وفق مقررات بندهای (۱) الی (۳) ماده ۲۴۴ ق. م. م ذیربط تعیین شدهاند.
۱۰- مؤدی: کلیه اشخاصی که بر مبنای قوانین مالیاتی اعم از ق. م. م، ق. م، قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان یا سایر قوانین اعم از قانون بودجه، قانون برنامه پنج ساله پیشرفت کشور و … از آنها مالیات، عوارض، جرایم یا حقوق و دیون دولتی مطالبه میشود یا بر اثر خودداری از تکالیف قانونی مشمول جرایم مالیاتی شناخته شده باشند یا مکلف به پرداخت مالیات و عوارض دیگران هستند یا صرفاً از بابت عملیات اجرایی، پرداخت مالیات و عوارض دیگری را تعهد یا ضمانت کرده باشند.
۱۱- ابلاغ: ابلاغ اوراق مالیاتی وفق مقررات فصل هشتم باب چهارم ق. م. م و دستورالعمل ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی
۱۲- سامانه دادرسی مالیاتی: سامانه یکپارچه در اجرای مقررات موضوع تبصره (۵) ماده ۲۴۴ ق. م. م که امکان اجرای الزامات قانونی ماده مذکور را در فرایند دادرسی مالیاتی فراهم مینماید.
۱۳- کارشناس مجری قرار: مأموری است که بنا بر احکام صادره از سوی رئیس مرکز دادرسی مالیاتی یا مدیر دادرسی، بر اساس تفویض اختیار صورت گرفته، وظیفه دارد تا مواردی را که هیات حل اختلاف مالیاتی در قرار صادره مشخص نموده اجرا نماید و ظرف مهلت مقرر به هیات صادرکننده قرار ارجاع دهد. همچنین هیأتها میتوانند برای اجرای قرار از خدمات مراجع قانونی نیز استفاده نمایند.
۱۴- دبیر هیات: شخصی که بنا بر احکام صادره از سوی رئیس مرکز دادرسی مالیاتی یا مدیر دادرسی، بر اساس تفویض اختیار صورت گرفته، وظیفه دارد امور مربوط به تشریفات و ترتیبات تشکیل جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی، ثبت لوایح طبق دستور هیات حل اختلاف مالیاتی یا مدیر دادرسی مربوطه، ثبت آرا در سامانههای مربوطه و اخذ امضا بابت آرای صادره را بر عهده داشته باشد.
۱۵- دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف: واحدی تحت نظر مدیر دادرسی است که وظایف مرتبط با دادرسی نظیر هماهنگی جهت برگزاری جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، تعیین نوبت، دریافت لوایح، ایجاد دسترسی نمایندگان هیات به پروندههای مالیاتی مورد رسیدگی و به طور کلی امور داخلی مربوط به هیأتهای حل اختلاف مالیاتی را عهدهدار است.
ماده ۲- دستورالعمل دادرسی مالیاتی مجموعه اصول و مقرراتی است که در مقام رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی و کلیه دعاوی مرتبط با مالیاتهای مستقیم مالیات و عوارض ارزش افزوده سایر مالیاتها و عوارض و دیونی که سازمان مطابق ق. م. م، ق. م و سایر قوانین موضوعه مکلف به تعیین یا مطالبه یا وصول آن گردیده در چهارچوب قوانین و مقررات به کار میرود.
ماده ۳- هیات حل اختلاف مالیاتی نمیتواند به دعاوی و اختلافات رسیدگی کند مگر اینکه مؤدی یا اداره مالیاتی یا وکیل یا نماینده قانونی آنها رسیدگی به دعاوی و اختلافات را برابر قانون درخواست نموده باشند یا به موجب مقررات در حکم معترض تلقی شده باشد.
ماده ۴- آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی قطعی است مگر در مواردی که به موجب قوانین قابل تجدیدنظر باشند.
ماده ۵ در رسیدگی هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مواردی که در این دستورالعمل پیشبینی نگردیده یا در ق. م. م، ق. م. ا، قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و سایر قوانین و مقررات احکامی برای آن تعیین نگردیده، تابع قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب خواهد بود.
فصل سوم: مدیریت و تشکیلات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی
نحوه انتصاب مدیران دادرسی و وظایف آنها
ماده ۶- مدیران دادرسی از بین مأموران مالیاتی که حداقل دارای ۱۰ سال سابقه و دارای مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر باشد با حکم رئیس مرکز دادرسی منصوب میشوند.
ماده ۷- وظایف مدیران دادرسی به شرح زیر است:
۱- نظارت بر روند برگزاری هیأتهای حل اختلاف مالیاتی منطبق با مفاد قوانین و مقررات؛
۲- تعیین وقت رسیدگی پروندهها در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی؛
۳- ابلاغ مقررات، سیاستها، رویهها و قواعد ابلاغی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی یا مرکز دادرسی ناظر بر مدیریت هیأتها، حسب مورد؛
۴- فراهم نمودن ساختارهای اداری لازم برای تشکیل هیأتهای حل اختلاف مالیاتی در موعد مقرر؛
۵- انجام اقدامات اداری با مراجع مذکور در بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق. م. م جهت معرفی و حضور نمایندگان آن مراجع منطبق با مقررات ماده مذکور؛
۶- نظارت بر حضور به موقع نمایندگان جهت برگزاری جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی در زمان تعیین شده وفق مقررات؛
۷- نظارت بر حسن اجرای قوانین مربوط توسط سایر کارکنان مدیریت دادرسی و حسب مورد گزارش موارد تخلف به مرکز دادرسی؛
۸- فراهمسازی بسترهای مناسب اداری برای صدور آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی؛
۹- انجام اقدامات اداری برای صدور احکام نمایندگان هیأتهای حل اختلاف مالیاتی توسط مرکز دادرسی؛
۱۰- نظارت بر روند اداری دریافت اعتراض مؤدی در مدیریت دادرسی؛
۱۱- استخراج و ارائه گزارشهای مورد درخواست مرکز دادرسی؛
۱۲- ارتباط با ادارات کل مالیاتی و انجام اقدامات اداری لازم در راستای دریافت و ارسال پروندههای مالیاتی مطروحه در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، آرای صادره توسط هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و قرارهای کارشناسی صادره؛
۱۳- ارسال اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان هیات در رعایت ماده (۸) این دستورالعمل به مرکز دادرسی؛
۱۴- انجام استعلامهای مورد نظر هیأتهای حل اختلاف مالیاتی از اشخاص ثالث و پیگیری و ارجاع استعلامهای مورد نیاز مدیران دادرسی سراسر کشور از ادارات مالیاتی اداره کل متبوع؛
۱۵- نظارت بر کار دبیرخانه هیات حل اختلاف مالیاتی؛
۱۶- انتخاب مجری/مجریان قرار و صدور احکام مرتبط.
نحوه معرفی، انتخاب و انتصاب نمایندگان هیات
ماده ۸- نمایندگان بند (۱) ماده ۲۴۴ ق. م. م وفق مقررات آئیننامه ماده ۲۱۹ ق. م. م و نمایندگان بندهای (۲) و (۳) نیز وفق مقررات ماده ۲۴۴ ق. م. م با حکم رئیس مرکز دادرسی منصوب میشوند. مدت اعتبار احکام نمایندگان موضوع بند (۲) ماده (۲۴۴) قانون مالیاتهای مستقیم مطابق بازه زمانی اعلامی از طرف دادگستری کل استانها در برگه ابلاغیه است. در مواردی که مدت زمان از طرف دادگستری کل استان اعلام نشده باشد، طبق ماده (۶) دستورالعمل جامع امور نمایندگان قوه قضائیه و نظارت بر مراجع شبه قضایی، مدت اعتبار حکم نماینده مزبور حداکثر ۲ سال در نظر گرفته میشود. مدت اعتبار احکام نمایندگان بند ۱ ماده ۲۴۴ ق. م. م ۴ سال و مدت اعتبار احکام نمایندگان بند ۳ ماده مذکور نیز بنا بر حکم ق. م. م ۳ سال است.
تبصره ۱- در احکام نمایندگان هیات محل خدمت در هر مدیریت دادرسی مدت انتصاب و انتصاب در سمت نماینده بندهای (۱) (۲) یا (۳) حسب مورد درج میگردد. ابلاغ نسخهای از حکم به نمایندگان ظرف هفت روز از صدور حکم الزامی است. در هر صورت میبایست پس از گذشت مهلت مذکور نسخهای از حکم صادره طی مدت یک ماه به مرجع معرفیکننده نماینده ارسال گردد.
تبصره ۲- نمایندگان بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م به استناد ماده مذکور شامل اشخاص معرفی شده از اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران اتاق تعاون ایران جامعه حسابداران رسمی ایران جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران مجامع حرفهای اتاق اصناف ایران شورای اسلامی شهر، کانون وکلا مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده بوده که برای مدت سه سال منصوب میشوند. چنانچه مراجع مذکور دارای نمایندگی شعبه دفتر استانی یا منطقهای و … در سطح کشور باشند، نمایندگان بند ۳ معرفی شده از سوی زیرمجموعههای نهادهای مذکور نیز میبایست از طریق مرجع مورد اشاره معرفی گردند. بر این اساس نمایندگان معرفی شده از سوی اتاقهای استانی نیز میبایست از طریق اتاق بازرگانی صنایع و معادن و کشاورزی ایران یا اتاق اصناف ایران حسب مورد معرفی گردند.
تبصره ۳- مؤدی همزمان با اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یکی از مراجع مندرج در بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م را به عنوان نماینده خود جهت شرکت در جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی معرفی مینماید. در انتخاب نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م مؤدی از فهرست مجامع حرفهای میتواند نمایندگان مجامع حرفهای که در آن استان معرفی شدهاند را انتخاب نماید و در صورت عدم معرفی نماینده بند ۳ از سوی مرجع مورد اشاره در آن استان نماینده مذکور از سایر مراجع که نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م خود را معرفی نمودهاند، انتخاب گردد.
تبصره ۴- چنانچه نمایندگان موضوع بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق. م. م بیش از سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب در یک سال از حضور در جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی خودداری نمایند، حکم آنها لغو میشود. در این صورت مدیر دادرسی موظف است اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان را به مرکز دادرسی اعلام نماید.
تبصره ۵ در صورت اعلام اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان از سوی مدیر دادرسی مرکز دادرسی ظرف مدت سی روز از تاریخ اعلام اسامی موضوع را در کمیتهای متشکل از رئیس مرکز دادرسی مالیاتی یا یکی از معاونین مرکز دادرسی مالیاتی، نماینده دادستانی انتظامی مالیاتی معرفی شده از سوی دادستان انتظامی مالیاتی به مرکز دادرسی و نمایندهای که از سوی مرجع معرفی نماینده مذکور اعلام میگردد، مورد بررسی قرار داده و در صورت احراز غیبت توسط اکثریت حکم صادره توسط رئیس مرکز لغو میگردد.
تبصره ۶- رئیس مرکز دادرسی مکلف است همزمان با لغو حکم نماینده مذکور رونوشت ابلاغیه مربوط را جهت اجرای مقررات تبصره (۷) ماده ۲۴۴ ق. م. م برای دادگستری استان یا مرجع مربوط ارسال و موضوع را جهت معرفی نماینده جدید پیگیری نماید. بدین منظور سامانه دادرسی باید به گونهای طراحی شود که میزان غیبت نمایندگان هیات حل اختلاف مالیاتی را گزارش دهد.
تبصره ۷- تمدید احکام نمایندگان بندهای ۲ و ۳ پس از انقضای مهلت از سوی مرکز دادرسی با معرفی مجدد مراجع ذیربط قانونی بلامانع است.
تبصره ۸- عضویت همزمان افراد در فهرست نمایندگان بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق. م. م ممنوع است.
تبصره ۹- نمایندگان بندهای ۲ و ۳ هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نمیتوانند همزمان به عنوان نماینده قانونی یا وکیل همان مؤدی در جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی شرکت نمایند.
تبصره ۱۰- در رعایت اصل استقلال اعضای هیات حل اختلاف مالیاتی نماینده بند ۳ معرفی شده از مراجع ذیربط نمیتواند برای رسیدگی به پرونده مالیاتی همان مرجع انتخاب گردد. در اینگونه موارد نماینده بند ۳ میتواند از سایر مراجع بر اساس انتخاب مؤدی یا از مرجع مرتبط با فعالیت یا موضوع مالیات مورد رسیدگی وفق مقررات بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م انتخاب گردد.
تبصره ۱۱- نمایندگان بند ۳ صرفاً میتوانند از سوی یکی از مراجع مشخص شده در بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م معرفی گردند. در صورت معرفی نماینده بند ۳ از سوی چند مرجع اولین مرجعی که وی را به عنوان نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م معرفی نموده باشد ملاک عمل مرکز دادرسی مالیاتی بوده و سایر درخواستها بلااثر خواهد بود.
تبصره ۱۲- نمایندگان بندهای ۲ و ۳ ماده ۲۴۴ ق. م. م پس از صدور حکم از سوی مرکز دادرسی مالیاتی امکان برکناری ندارند مگر در صورت رخداد شرایط مقرر در تبصره ۷ ماده ۲۴۴ ق. م. م و مواردی که تخلف نماینده از سوی مراجع ذیصلاح قانونی احراز گردیده و از سوی دادستان انتظامی مالیاتی کتباً به مرکز دادرسی مالیاتی اعلام گردد.
ماده ۹- هیات حل اختلاف مالیاتی در جمعآوری شواهد و دریافت و بررسی مدارک و مستندات، اظهارنظر یا صدور رأی مستقل بوده و آرای آن صرفاً توسط مراجع تعیین شده در قانون قابل تجدیدنظرخواهی است بنابراین دخالت سایر مراجع در هر یک از مراحل رسیدگی و صدور رأی فاقد وجاهت قانونی است.
تبصره – در جهت صیانت از استقلال هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ارزیابی عملکرد پرداخت حقوق و مزایا و تعیین حقالزحمه و پاداش نمایندگان هیات کنترل ورود و خروج نمایندگان و کارکنان مرکز دادرسی بر عهده مرکز دادرسی است. بدین منظور باید احکام کارکنان و احکام نمایندگان هیات حل اختلاف مالیاتی از سوی مرکز دادرسی صادر گردد و امور کارگزینی و اداری نمایندگان و کارکنان با مرکز دادرسی است.
ماده ۱۰- ساعات و ایام برگزاری و اسامی نمایندگان حائز شرایط جهت تشکیل جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی از سوی مرکز دادرسی مالیاتی تعیین میگردد. بدین منظور مدیر دادرسی مربوطه بر اساس تفویض اختیار صورت گرفته و با استفاده از سامانه دادرسی مکلف است بر اساس تعداد پروندههای مطروحه و سطح اهمیت آنها و سایر شاخصهای ابلاغی از سوی مرکز دادرسی نسبت به تعیین وقت و نمایندگان حائز شرایط اقدام نماید.
فصل چهارم: ترتیبات ثبت اعتراض و دعوت به جلسه هیات
ماده ۱۱- در موارد زیر به طور جداگانه یا توأمان اعتراض مؤدی یا ادارات مالیاتی که حسب مورد در موعد مقرر تسلیم شده باشد، قابل طرح در هیات بوده و طبق ترتیبات این دستورالعمل مورد رسیدگی قرار میگیرد:
۱- اعتراض مؤدی به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یا برگ اعلام نتیجه یا برگ مطالبه استرداد مالیات و عوارض؛
۲- اعتراض مؤدی به برگ مطالبه یا تشخیص جرایم؛
۳- اعتراض مؤدی یا اشخاص ثالث ذینفع به عملیات اجرایی بابت وصول و اجرا؛
۴- اعتراض به مالیاتهای قطعی شده سامانهای یا فرایند قطعیت مالیات و جرایم و حقوق و عوارض دولتی؛
۵- اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی به رأی هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۴ ق. م. م و رأی هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق. م. م که در مقام هیات حل اختلاف بدوی صادر میگردد؛
۶- درخواست اصلاح اشتباه محاسباتی در آرای صادره هیأتهای حل اختلاف مالیاتی؛
۷- اعتراض مؤدی به مطالبه سایر مالیاتها و عوارض موضوع فصل نهم ق. م. مصوب ۱۳۸۷/۰۲/۱۷ که تاریخ تعلق آنها پیش از ۱۴۰۰/۱۰/۱۰ باشد؛
۸- درخواست اداره مالیاتی برای صدور قرار تأمین؛
۹- درخواست مؤدی بابت جرایم مفاد تبصره ماده ۳۷ ق. م. ا؛
۱۰- رسیدگی مجدد به آرای نقض شده توسط دیوان عدالت اداری یا شورای عالی مالیاتی؛
۱۱- اعتراض مؤدی به میزان فروش اعلام شده توسط سازمان در اجرای ماده ۸ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان؛
۱۲- اعلام موارد تخلف مؤدی به هیات حل اختلاف مالیاتی در اجرای ماده ۹ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان.
ماده ۱۲- مؤدی میتواند اعتراض خود را کتباً و در قبال اخذ رسید به اداره امور مالیاتی تسلیم یا از طریق پست سفارشی به اداره امور مالیاتی ارسال یا نسبت به ثبت اعتراض در سامانه الکترونیک اقدام نماید. در صورتی که مؤدی اعتراض خود را پست کند، تاریخ تسلیم اعتراض به پست در حکم تاریخ تسلیم اعتراض به مرجع مالیاتی ذیربط است.
تبصره ۱- اداره مالیاتی ذیصلاح برای دریافت اعتراض مؤدی همان اداره مالیاتی خدمات مؤدیان است.
تبصره ۲- اداره مالیاتی ذیصلاح برای دریافت اعتراض مؤدی به عملیات اجرایی پس از صدور برگ اجرایی اداره وصول و اجرای مربوطه است.
تبصره ۳- اداره امور مالیاتی مکلف است اعتراض مؤدی را ثبت و رسید ارائه نماید.
تبصره ۴- هرگاه اعتراض مؤدی توسط وکیل یا نماینده قانونی او یا ولی یا وارث یا وصی و یا قیم به عمل آید ارائه تصویر مدارکی که اثباتکننده سمت یا نسبت وی با مؤدی باشد به پیوست آن الزامی است.
تبصره ۵- به استناد ماده ۹۷ ق. م. م هرگاه مؤدی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی با رعایت مفاد آئیننامه اجرایی موضوع ماده ۲۱۹ ق. م. م نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام میکند. در صورت اعتراض مؤدی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند، اعتراض مؤدی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار میگیرد این حکم مانع از تعلق جریمهها و اعمال مجازاتهای عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست.
تبصره ۶- چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی تولیدی حسب مقررات تبصره (۱) و قسمت اخیر تبصره (۲) ماده ۲۰۳ و ۲۰۸ ق. م. م ابلاغ قانونی شده با ملحوظ نظر داشتن مفاد تبصره ماده ۲۳۹ ق. م. م، چنانچه مؤدی به شرح مقررات ماده مذکور اقدام ننموده باشد با عنایت به قسمت اخیر ماده ۹۷ قانون مذکور و در اجرای قسمت اخیر تبصره ماده ۲۳۹ ق. م. م، در حکم معترض به برگ تشخیص شناخته شده و پرونده امر فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی قابل رسیدگی در اجرای ماده ۲۳۸ ق. م. م و مراجع حل اختلاف مالیاتی خواهد بود.
تبصره ۷- چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی تولیدی حسب مقررات به مؤدی ابلاغ و وی نسبت به آن معترض باشد، مؤدی میبایست ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات اقدام نماید تا اعتراض وی در اجرای مقررات ماده (۲۳۸) قانون مورد اشاره مجدداً رسیدگی و یا حسب مقررات فصل سوم باب پنجم قانون مالیاتهای مستقیم قابل طرح در مراجع دادرسی مالیاتی باشد.
تبصره ۸- در مواردی که در برگ تشخیص مالیات صادره نحوه تعیین مالیات از طریق تولید اظهارنامه برآوردی در اجرای مقررات ماده (۹۷) قانون مالیاتهای مستقیم صراحتاً قید نشده باشد و یا در موارد اعتراض سیستمی با تأیید معاونت فناوریهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی امکان تسلیم اظهارنامه مالیاتی فراهم نشده باشد فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، اعتراض مؤدی برابر قانون رسیدگی خواهد شد.
تبصره ۹- با توجه به اینکه مؤدیان بابت فعالیتهای خود ملزم به تسلیم اظهارنامه مالیاتی میباشند لذا در مواردی که مؤدی غیر فعال باشد، رسیدگی به اعتراض وی از حیث غیر فعال بودن مشروط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نیست و ادعای مؤدی توسط هیات حل اختلاف مالیاتی مورد بررسی قرار میگیرد. چنانچه بررسی هیات حل اختلاف مالیاتی که رأساً یا از طریق قرار کارشناسی صادره انجام میشود، خلاف ادعای مؤدی را اثبات نماید هیات مذکور عدم طرح موضوع در هیات حل اختلاف مالیاتی را صادر مینماید.
ماده ۱۳- در مواردی که اعتراض مؤدی از طریق اداره مالیاتی در سامانه به ثبت میرسد اعتراض باید توسط یکی از اشخاص ذیل تسلیم اداره مالیاتی گردد:
– وکیل مؤدی با ارائه وکالتنامه رسمی که طرح اعتراض در وکالتنامه تصریح شده باشد یا؛
– ولی مؤدی با تسلیم تصویر مدارکی که اثباتکننده نسبت وی باشد یا؛
– در مورد متوفیان وراث قانونی ایشان منفرداً یا مجتمعاً با ارائه گواهی انحصار وراثت یا؛
– قیم مؤدی با ارائه مدارک و مستندات اثباتکننده قیمومیت یا؛
– نماینده قانونی معرفی شده از اداره کل تصفیه و امور ورشکستگی قوه قضائیه در خصوص اشخاص ورشکسته
– صاحبان امضای مجاز بر مبنای تصاویر تصدیق شده از آخرین آگهی روزنامه رسمی، اساسنامه شرکت، صورتجلسه مجمع عمومی یا سایر مستندات دال بر صلاحیت اعتراض در مراجع اختصاصی اداری باشد یا؛
– وکیل مؤدی با ارائه وکالتنامه رسمی از شخص حقوقی که طرح اعتراض در وکالتنامه تصریح شده باشد یا؛
– نماینده قانونی معرفی شده از اداره کل تصفیه و امور ورشکستگی قوه قضائیه در خصوص اشخاص ورشکسته
و با رعایت شرایط مندرج در ماده ۱۲ این دستورالعمل به اداره مالیاتی یا دبیرخانه مدیریت دادرسی در مهلت مقرر تسلیم شود.
ماده ۱۴- لایحه تسلیمی باید به زبان فارسی تحریر گردد و در سامانههای مشخص شده جهت ثبت اعتراض توسط سازمان امور مالیاتی کشور ثبت گردد و حاوی نکات زیر باشد:
۴- شماره اقتصادی یا شماره ملی یا کد اتباع غیر ایرانی؛
۷- درج مشخصات اداره مالیاتی که اعتراض نموده است، در صورت اعتراض اداره مالیاتی؛
۹- تعیین خواسته از هیات حل اختلاف مالیاتی؛ مؤدی یا اداره مالیاتی باید درخواست خود از هیات حل اختلاف مالیاتی را به صورت واضح و روشن درج نماید؛
۱۰- ذکر ادله و وسایلی که معترض برای اثبات ادعای خود دارد، از اسناد و مدارک و اطلاع مطلعین و غیره؛ ادله مثبته به ترتیب و واضح نوشته شود؛
۱۱- امضای معترض و در صورت عجز از امضا، اثر انگشت او به صورت فیزیکی یا الکترونیک.
تبصره ۱- چنانچه بندهای ۱ و ۴ و ۸ و ۹ موارد فوق در لایحه تسلیمی درج نگردد به منزله اعتراض مؤدی وفق مقررات قانونی تلقی نمیشود. سامانه دادرسی مالیاتی باید به گونهای طراحی گردد که از تسلیم اعتراض بدون درج موارد مندرج در ردیفهای مورد اشاره جلوگیری گردد. نقص در خصوص سایر بندهای لایحه تسلیمی در هیات حل اختلاف مالیاتی مورد بررسی قرار گرفته و نسبت بدان تصمیمگیری میشود.
تبصره ۲- در صورتی که دادخواست توسط وکیل تقدیم شود مشخصات وکیل نیز باید درج گردد و باید تصویری از وکالتنامه وی نیز اخذ گردد. مشخصات وکیل شامل مشخصات هویتی و شماره وکالتنامه مربوطه است.
تبصره ۳- در صورتی که نماینده مؤدی عنوان قیم یا متولی یا وصی یا مدیریت شرکت و امثال آن را داشته باشد در لایحه تسلیمی باید تصریح شود.
تبصره ۴- در صورتی که بابت اعتراض اقدام به تسلیم لایحه کتبی شود و همزمان اقدام به درج دلایل اعتراض در سامانه مالیاتی گردد، چنانچه تسلیم لایحه کتبی در مهلت قانونی اعتراض صورت پذیرد، سامانه دادرسی و اطلاعات مندرج در آن ملاک عمل هیأتهای حل اختلاف مالیاتی در رسیدگی به اعتراض خواهد بود. در خصوص قسمت اخیر مؤدی یا اداره مالیاتی میتواند صرفاً در راستای آنچه در سامانه مالیاتی به ثبت رسانده نسبت به موارد اعتراض لایحه تکمیلی به هیات ارائه نماید.
تبصره ۵- در صورتی که اعتراض به صورت دستی یا پستی واصل گردد، اداره مالیاتی مربوطه مکلف است تا موارد فوق را در سامانه درج نماید.
تبصره ۶- معاونت فناوری اطلاعات سازمان امور مالیاتی مکلف است اطلاعات مندرج در این ماده را در هنگام ثبت اعتراض در سامانه به گونهای فراخوانی کند تا نیازی به درج اطلاعات به صورت دستی در سامانه نباشد.
نحوه تسلیم مدارک و مستندات توسط مؤدی
ماده ۱۵- مؤدی باید رونوشت یا تصویر خوانای مدارک خود را به پیوست اعتراض حداکثر تا روز تشکیل جلسه هیات حل اختلاف مالیاتی تسلیم هیات نماید. تسلیم مدارک به هیات حل اختلاف مالیاتی با پاراف یکی از اعضای هیات امکانپذیر خواهد بود. تسلیم مدارک در صورتی که امکان قانونی ارسال الکترونیک فراهم باشد، در حکم تسلیم مدارک است.
ماده ۱۶- برابری رونوشت یا تصویر اسناد و مدارک تسلیمی مؤدی با اصل آن حسب تشخیص ضرورت آن از سوی اعضای هیات حل اختلاف مالیاتی توسط مراجع ذیصلاح قضایی یا دفاتر اسناد رسمی یا توسط یکی از نمایندگان هیات حل اختلاف مالیاتی گواهی میشود. چنانچه رونوشت یا تصویر سند در خارج از کشور تهیه شده باشد، برابری آن با اصل مدارک باید در سفارتخانه یا کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران در آن کشور گواهی شده باشد و چنانچه اسناد مذکور به زبان فارسی نباشد، پس از ترجمه آنها توسط مترجم رسمی دادگستری و تأیید سفارتخانه یا کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران در آن کشور تسلیم هیات حل اختلاف مالیاتی شود. مدارک ارسالی به سایر زبانها که بدون رعایت مفاد
