صفر تا ۱۰۰ وام اسقاط خودروهای فرسوده تا ۴۰۰ میلیون و گواهی اسقاط
شناسنامه قانون- طرح جدید اسقاط خودروهای فرسوده وارد مرحله مهمی شده است. در این طرح، برای مالکان خودرو و موتورسیکلت فرسوده، تسهیلات و مشوقهای مالی در نظر گرفته شده است. از طرف دیگر، خودروهای فرسودهای که نوسازی نشوند، با محدودیتهایی برای تردد، نقلوانتقال و تعویض پلاک روبهرو خواهند شد.
شرایط دریافت وام خودرو فرسوده چیست؟ آیا وام و گواهی اسقاط برای خرید خودروی جدید کافی است؟ مالکان خودروهای فرسوده در صورت نوسازی نکردن با چه محدودیتهایی مواجه میشوند؟
یکی از مهمترین مشوقهای طرح نوسازی، پرداخت وام به مالکان خودروهای فرسوده است. طبق اعلام فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، برای جایگزینی خودروهای فرسوده حدود ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات با نرخ حدود ۸ درصد و بازپرداخت سهساله پیشبینی شده است.
دوره بازپرداخت وام ۳ سال در نظر گرفته شده است. اگر نرخ ۸ درصد را بهعنوان سود سالانه بانکی در نظر بگیریم و وام را با اقساط مساوی محاسبه کنیم، مبلغ هر قسط حدود ۱۲.۵ میلیون تومان خواهد بود. در این حالت، مجموع مبلغ بازپرداخت وام حدود ۴۵۱ میلیون تومان میشود.
البته این محاسبه بر اساس فرض سود سالانه ۸ درصد انجام شده است. اگر نرخ اعلامشده در قالب کارمزد قرضالحسنه باشد، مبلغ اقساط متفاوت خواهد بود. بنابراین مبلغ دقیق قسط باید بر اساس قرارداد نهایی بانک مشخص شود.
اما با توجه به وضعیت قیمتهای خودرو، بسیار بدیهی است که این وام بهتنهایی برای خرید بسیاری از خودروهای صفرکیلومتر کفایت نمیکند. در چنین شرایطی، گواهی اسقاط میتواند نقش مهمی در تأمین بخشی از هزینه خرید خودروی جایگزین و کاهش فشار مالی متقاضیان داشته باشد.
فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل ایدرو، اعلام کرد: مالک خودروی فرسوده علاوه بر استفاده از تسهیلات نوسازی، میتواند از گواهی اسقاط نیز استفاده کند. ارزش هر گواهی اسقاط حدود ۶۰ میلیون تومان اعلام شده است، اما تعداد گواهیهای تعلقگرفته به هر خودرو یکسان نیست.
بر اساس شرایط اعلامشده، بعضی خودروها ممکن است یک، دو یا سه گواهی دریافت کنند. بنابراین ارزش گواهی اسقاط میتواند بین ۶۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان متغییر باشد.
در نتیجه، اگر مالک یک خودروی فرسوده، واجد شرایط دریافت سه گواهی باشد، با احتساب وام ۴۰۰ میلیون تومانی، مجموع منابع مالی او به حدود ۵۸۰ میلیون تومان میرسد. البته دریافت سه گواهی برای همه خودروهای فرسوده قطعی نیست. تعداد گواهی به نوع خودرو و شرایط آن بستگی دارد.
از طرف دیگر، قیمت خودروهای جدید افزایش پیدا کرده است. به همین دلیل، حتی ترکیب وام ۴۰۰ میلیون تومانی و گواهی اسقاط نیز برای خرید بسیاری از خودروها کافی نیست و مالک باید بخشی از هزینه را از منابع شخصی خود تأمین کند.
طرح نوسازی فقط شامل خودروهای سواری نیست. موتورسیکلتهای فرسوده، تاکسیها و اتوبوسها نیز در این طرح قرار دارند.
طبق اعلام رئیس ستاد نوسازی ناوگان حملونقل ایدرو، برای موتورسیکلتهای فرسوده، تسهیلات کمبهره ۴۰۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی اعلام شده است. مدت بازپرداخت این تسهیلات نیز با توجه به نوع وام میتواند ۳۶ یا ۶۰ ماه باشد.
برای تاکسی و اتوبوس نیز تسهیلات بیشتری در نظر گرفته شده است. بر اساس اطلاعات اعلامشده، وام تاکسی برقی ۱.۲ میلیارد تومان، تسهیلات تاکسی دوگانهسوز یک میلیارد تومان و تسهیلات نوسازی اتوبوس ۱۵ میلیارد تومان است.
تفاوت مبلغ تسهیلات نشان میدهد که میزان وام برای هر نوع وسیله نقلیه با توجه به هزینه خرید و نوسازی آن تعیین شده است.
رئیس ستاد نوسازی ناوگان نیز اعلام کرده است که تمرکز اصلی برنامه بر حدود یک میلیون خودروی فرسوده در کلانشهرها خواهد بود. این خودروها علاوه بر فرسودگی، سهم زیادی در آلودگی هوا و مصرف سوخت دارند.
اسقاط و جایگزینی خودرو فرسوده چگونه انجام میشود؟
اگر خودروی شما فرسوده شده باشد، برای استفاده از طرح نوسازی باید در سامانه مربوط به اسقاط خودرو ثبتنام کنید.
در این مرحله، مالک میتواند یکی از دو مسیر را انتخاب کند:
• فقط خودروی فرسوده خود را اسقاط کند.
• خودروی فرسوده را اسقاط کرده و برای دریافت خودروی جایگزین اقدام کند.
اگر مالک گزینه جایگزینی را انتخاب کند، پس از تأیید شرایط، برای خرید خودروی جدید به خودروساز معرفی میشود.
فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل ایدرو، گفته است متقاضیان در زمان ثبتنام میتوانند بین اسقاط خودرو و جایگزینی آن یکی را انتخاب کنند. به گفته او، در صورت انتخاب جایگزینی، متقاضی بدون قرعهکشی و قرار گرفتن در صف به خودروساز موردنظر معرفی میشود.
یکی از دلایل اصلاح مقررات اسقاط ، افزایش تعداد خودروهایی است که هر سال از چرخه حملونقل خارج میشوند. در مقررات قبلی، به ازای تولید هر ۱۲ خودرو، باید یک خودروی فرسوده اسقاط میشد. با توجه به تولید و واردات سالانه حدود ۱.۳ میلیون دستگاه خودرو، این شیوه در عمل ظرفیت اسقاط را به حدود ۲۰۰ هزار دستگاه در سال محدود میکرد.
فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل ایدرو، اعلام کرده است که طی سه سال گذشته ۶۷۰ هزار خودروی فرسوده اسقاط شده و در برنامه هفتم توسعه، اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه هدفگذاری شده است. به گفته او در حال حاضر ۱۸۰ مرکز اسقاط در کشور فعال هستند.
محدودیت تردد، تعویض پلاک و نقلوانتقال خودروهای فرسوده
مشوقهای مالی فقط یک بخش از طرح نوسازی خودروهای فرسوده هستند. بخش دیگر به محدودیتهایی مربوط میشود که برای خودروهای فرسوده در نظر گرفته شده است.
فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت، درباره خودروهای فرسودهای که برای اسقاط یا جایگزینی اقدام نکردهاند، اعلام کرد: این خودروها بر اساس قانون و دستورالعمل ابلاغشده، حق تردد در کلانشهرها را ندارند .
محدودیتها فقط به تردد مربوط نمیشود. نقلوانتقال و تعویض پلاک خودروهای فرسوده نیز با محدودیت روبهرو خواهد شد. این مقررات فقط خودروهای شخصی را شامل نمیشود. تاکسیهای اینترنتی، ناوگان حملونقل عمومی، خودروهای خدماتی و خودروهای باربری نیز در چارچوب مقررات نوسازی قرار میگیرند.
بهطور کلی، سیاست جدید اسقاط خودروهای فرسوده بر دو پایه استوار است:
۲- ایجاد محدودیت برای ادامه استفاده از خودروهای فرسوده.
سهمیه سوخت خودروهای فرسوده بعد از نوسازی چه میشود؟
وضعیت سهمیه سوخت یکی دیگر از موضوعات مهم برای مالکان خودروهای فرسوده است. زیرا طبق مصوبه دولت در آذر ماه سال ۱۴۰۴ ، خودروهای نوشماره داخلی که قیمت کارخانهای آنها بیش از یک میلیارد تومان باشد، مشمول سهمیه بنزین با نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی نمیشوند.
این موضوع برای خریداران خودروی جایگزین اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قیمت بیشتر خودروهای داخلی از این محدوده قیمتی عبور کرده است. بنابراین، مالک خودروی فرسوده هنگام انتخاب خودروی جدید نباید فقط مبلغ وام، ارزش گواهی اسقاط و قیمت خودرو را بررسی کند. هزینه سوخت خودروی جدید نیز میتواند روی هزینه نهایی استفاده از آن تأثیر داشته باشد.
این موضوع برای افرادی که با خودرو کسب درآمد میکنند اهمیت بیشتری دارد. برای این افراد، پرداخت قسط ماهانه حدود ۱۲.۵ میلیون تومان در کنار هزینه سوخت، بیمه، تعمیرات و نگهداری خودرو میتواند فشار مالی قابلتوجهی ایجاد کند.
هدف طرح اسقاط و نوسازی فقط جایگزینی خودروهای قدیمی با خودروهای جدید نیست. کاهش آلودگی هوا، کاهش مصرف سوخت، و بازیافت مواد اولیه از دیگر اهداف این طرح هستند.
بر اساس آمار اعلامشده از سوی ستاد نوسازی ناوگان حملونقل، حدود ۱.۹ میلیون خودروی سواری فرسوده در کشور وجود دارد. کمتر از یک میلیون دستگاه از این خودروها در کلانشهرها قرار دارند. به همین دلیل، اولویت طرح جدید بر نوسازی خودروهای فرسوده در شهرهای بزرگ است.
به گفته محمدصادق حاتمی، رئیس ستاد نوسازی، خودروهای فرسوده کلانشهرها عمدتاً کاربراتوری هستند و هر خودروی کاربراتوری فرسوده تا پنج برابر بیشتر از یک خودروی انژکتوری آلودگی تولید میکند. حاتمی همچنین گفته است ناوگان فعلی خودروهای سواری کشور حدود ۲۴ میلیون دستگاه است و اگر روند نوسازی ادامه پیدا نکند، این تعداد تا سال ۱۴۲۰ به بیش از ۴۰ میلیون دستگاه خواهد رسید.
یکی دیگر از دلایل اصلی اجرای طرح اسقاط، مصرف بالای سوخت خودروهای فرسوده است. طبق گفته رئیس ستاد نوسازی ناوگان حملونقل، نزدیک به یک میلیون خودروی فرسوده در کلانشهرها از سهمیه سوخت یارانهای استفاده میکنند. به گفته وی خودروهای فرسوده سالانه حدود ۳.۲ میلیارد لیتر بنزین مازاد مصرف میکنند.
ضمن اینکه اسقاط خودرو از نظر اقتصادی نیز اهمیت دارد. خودروهای قدیمی پس از خروج از چرخه حملونقل میتوانند منبع مواد اولیهای مانند فلزات، مس، پلیمر و ورق باشند. این مواد پس از بازیافت دوباره به چرخه تولید بازمیگردند.
فذا مجموع این عوامل دولت را مصمم به اجرای این طرح کرده است.
جمعبندی؛ آیا وام خودرو فرسوده برای خرید خودروی جدید کافی است؟
همانطور که بیان شد طرح جدید اسقاط خودروهای فرسوده ترکیبی از مشوق و محدودیت است. ارائه تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی برای خودروهای سواری، گواهی اسقاط، تسهیلات جداگانه برای موتورسیکلتهای فرسوده و وامهای مربوط به تاکسی و اتوبوس میتوانند بخشی از هزینه نوسازی را تأمین کنند.
اما با توجه به قیمتهای فعلی بازار خودرو، تسهیلاتی که دولت ارائه میدهد، به تنهایی برای خرید خودروی جدید کافی نیست. حتی با اضافه شدن ارزش گواهی اسقاط نیز مالک باید سرمایه مازاد بیاورد تا خودروی خود را نوسازی کند.
از سوی دیگر، خودروهای فرسوده در صورت نوسازی نشدن، با محدودیتهایی در تردد، نقلوانتقال و تعویض پلاک مواجه میشوند؛ محدودیتهایی که استفاده از این خودروها را بهویژه در کلان شهرها سختتر میکند.
بنابراین، مالکان خودروهای فرسوده پیش از تصمیمگیری برای نوسازی بهتر است مجموع این موارد را در نظر بگیرند تا بتوانند تصمیم مناسبی اتخاذ نمایند:
