⚖️ موضوع
مسئولیت ظهر نویس سفته به منظظور ضمانت از شخص وام گیرنده
؟ پرسش
شخص (الف) اقدام به اخذ وام از بانکی کرده و شخص (ب) با ظهرنویسی سفته ضمانت وی را به عهده گرفته است. در اثنای پرداخت اقساط به لحاظ وضعیت بد مالی متعهد شخص (ب) (ضامن) وامگیرنده را به بانک معرفی و پس از مذاکراتی رییس بانک مربوط در قبال کل تعهدات یک فقره چک، از خود شخص متعهد اصلی (وامگیرنده) با مهلت یک ماهه اخذ میکند. پس از مضی مهلت و سررسید چک، نماینده حقوقی بانک پس از اخذ گواهی عدم پرداخت به لحاظ عدم موجودی اقدام به طرح شکایت کیفری کرده و متهم به پرداخت جزای نقدی نیز محکوم میشود مجدداً بانک اقدام به طرح دعوا به طرفیت متعهد و ظهرنویس برای اخذ وجوه سفته میکند و ظهرنویس دفاع میکند که موضوع ضمانت وی با تغییر ضمانت و اخذ چک از مضمونعنه وی منتفی شده است. آیا دعوای مطروحه صحیح است؟
◆ نظر هیئت عالی
شخصی با ظهرنویسی سفتهیی، ضمانت متعهدی را کرده که میخواهد از بانک وام دریافت کند. اگر وضع به همین شکل ادامه یابد و در موعد مقرر وجه سفته پرداخت نشود بانک میتواند برای دریافت وجه سفته به هر کدام از آنها منفرداً و یا به هر دو (متعهد و ظهرنویس) مراجعه و وجه سفته را مطالبه کند و در اینجا هر دو نیز در مقابل بانک مسئولیت تضامنی دارند ولی در سؤال مطروحه گفته شده متعهد و ظهرنویس با مراجعه به بانک و انجام مذاکراتی توافق کردهاند که متعهد در مقابل وام دریافتی شخصاً چکی معادل وجه مندرج در سفته در وجه بانک صادر کند و با تنظیم چک از طرف متعهد تبدیل تعهد محقق است و ظهرنویس سفته برائت ذمّه حاصل کرده و بانک دیگر حق مراجعه به وی را ندارد. همانطوری که علیه صادرکننده که چک وی بیمحل بوده، شکایت کیفری کرده میتواند وجه چک را ضمن شکایت کیفری در دادگاه جزایی و یا با طرح دعوای جداگانه از دادگاه حقوقی مطالبه کند.
👥 نظر اکثریت
بانک با اخذ چک، عملاً تعهد را تبدیل کرده و مستنداً به بند اول ماده 292 از قانـون مدنی ظهرنویس به عنوان متعهد اصلی بریالذمّه شده است و دعوای مطروحه صحیح نیست.
◉ نظر اقلیت
با توجه به اینکه سفته در اختیار بانک بوده و عملاً تعهد اصلی ساقط نشده، دفاعیات ظهرنویس غیرموجه بوده و دعوا صحیح است. مبحث قانون مدنی واژگان کلیدی ظهرنویس وام گیرنده چک مستندات قانونی * قانون مدنی رویهای * .حقوق مادی و معنوی اين سامانه متعلق به