⚖️ موضوع
طرح دعوی قلع و قمع مستحدثات یا دعوی استرداد مبلغ اعیان و عرصه
؟ پرسش
شخص الف یک قطعه زمین به شخص ب می فروشد و شخص ب اقدام به احداث ساختمان مسکونی در زمین می کند بعد از مدتی شخص ج مدعی مالکیت زمین شده و بطرفیت شخص ب طرح دعوی کرده و شخص ب به قلع و قمع مستحدثات و خلع ید محکوم می گردد .شخص ب نیز بطرفیت شخص الف طرح دعوی کرده و شخص الف به پرداخت مبلغ یکصد میلیون تومان بابت عرصه و یکصد میلیون تومان بابت اعیان احداثی به نرخ روز در حق شخص ب محکوم می گردد. بعد از صدور رأی شخص ب با شخص ج سازش کرده و شخص ج مبلغ یکصد میلیون تومان ارزش عرصه را از شخص ب دریافت کرده و نسبت به اعیان و قلع و قمع تعرضی نمی کند. حال شخص الف چه دعوایی می تواند بطرفیت شخص ب مطرح کند؟ الف: دعوی قطع و قمع مستحدثات و استرداد مصالح و تأسیسات ساختمانی . ب: دعوی استرداد مبلغ یکصد میلیون تومان پول اعیانی. ج: هیچ ادعایی نمی تواند نسبت به شخص ب داشته باشد.
◆ نظر هیئت عالی
در فرض سؤال ،نظریه اقلیت مورد تائید هیات عالی است ، با این توضیح که شخص " الف " باید چنانچه خود را محق میداند ، مطابق حقوق ادعایی خود، اقامه دعوا نماید و صرف مصالحه و سازش شخص "ب" و " ج" امکان اقامه دعوی شخص "الف" را به کیفیت پرسش طرحشده فراهم نمیکند .
👥 نظر اکثریت
شخص الف می تواند جهت استرداد ثمن رجوع کند چون شخص ب در خصوص اعیان پول را گرفته است و به شکل ناروا استفاده کرده است پس از باب استفاده بلاجهت می توان گفت که می تواند رجوع کند.
◉ نظر اقلیت
شخص الف هیچ ادعایی نمی تواند داشته باشد چون این دو مبحث جدای از همدیگر هستند ، یک معامله فضولی است و شخص ج بهر دلیلی بخشیده است .لذا شخص الف نمی تواند طرح دعوا کند. نظر ابرازی با توجه به اینکه شخص الف به قیمت عرصه و قیمت اعیانی محکوم شده و از طرف شخص ب پول عرصه را به ج داده است لذا استفاده بلاجهت از باب عرصه نداشته است و در بحث استفاده بلاجهت تعیینی از ارزش دارایی دیگری بدون جهت قانونی و شرعی کاسته شود و به دارایی دیگری افزوده شود ، این جا این بحث منتفی است اما در مورد اعیان در فرضی که شخص الف صد میلیون بابت اعیانی داده است از طرفی شخص ج هم پول عرصه را دریافت کرده است در این صورت شخص الف مالک اعیانی می شود و با وحدت ملاک از مواد 165 از قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 68 از قانون اجرای احکام مدنی می تواند قلع و قمع بنا را بخواهد و یا آن را در اختیار شخص ب قرار بدهد و اجرت المثل را بگیرد و یا آن را تصرف کند و اجرت المثل زمین را به شخص ب بدهد . مبحث آیین دادرسی مدنی واژگان کلیدی معامله فضولی استیفاد ناروا عرصه اعیان مستندات قانونی ماده390قانون مدنی ماده 391 قانون مدنی ماده 165 قانون آئین دادرسی مدنی رویهای * .حقوق مادی و معنوی اين سامانه متعلق به