یک قاضی1GHAZI.PRO
@Yek_Ghazii
خانه / واژه‌نامه حقوقی
واژه‌نامه یک قاضی

واژه‌نامه جامع اصطلاحات حقوقی

معنای ساده و سریع اصطلاحات پرکاربرد حقوق ایران؛ با جست‌وجوی هوشمند، دسته‌بندی موضوعی و دسترسی الفبایی.

۲۵۰۰ اصطلاح۱۵ شاخه حقوقیجست‌وجو در تعریف و کلیدواژه
۲۵۰۰ اصطلاح نمایش داده می‌شود
مدنی و اشخاص

اهلیت

توانایی قانونی شخص برای دارا شدن یا اجرای حق و تکلیف.

کلیدواژه‌ها: اهلیت تمتع اهلیت استیفا
مدنی و اشخاص

اهلیت تمتع

قابلیت دارا شدن حق که اصولاً هر انسان از تولد زنده تا مرگ دارد.

کلیدواژه‌ها: دارا شدن حق
مدنی و اشخاص

اهلیت استیفا

توانایی اجرای شخصی حقوق؛ مانند انعقاد قرارداد معتبر.

کلیدواژه‌ها: اجرای حق
مدنی و اشخاص

حَجر

وضعیتی که شخص به حکم قانون از تصرف مستقل در تمام یا بخشی از امور خود منع می‌شود.

کلیدواژه‌ها: محجور
مدنی و اشخاص

صغیر

شخصی که به سن بلوغ قانونی نرسیده است.

کلیدواژه‌ها: کودک نابالغ
مدنی و اشخاص

صغیر ممیز

کودکی که خوب و بد و سود و زیان متعارف را تا حدی تشخیص می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: ممیز
مدنی و اشخاص

سفیه

شخصی که تصرفات مالی او عقلایی نیست؛ در امور مالی محجور است.

کلیدواژه‌ها: غیر رشید غیررشید
مدنی و اشخاص

مجنون

شخص فاقد قوه ادراک و اراده متعارف که حسب مورد محجور شناخته می‌شود.

کلیدواژه‌ها: جنون
مدنی و اشخاص

ولی قهری

پدر و جد پدری که در حدود قانون نمایندگی طفل یا محجور را بر عهده دارند.

کلیدواژه‌ها: پدر جد پدری
مدنی و اشخاص

قیم

نماینده‌ای که دادگاه برای اداره امور محجورِ فاقد ولی قهری تعیین می‌کند.

کلیدواژه‌ها: قیمومت
مدنی و اشخاص

امین

شخص مورد اعتمادی که برای نگهداری مال یا اداره امر معین منصوب یا انتخاب می‌شود.

کلیدواژه‌ها: امانت
مدنی و اشخاص

اقامتگاه

محلی که شخص در آن سکونت دارد و مرکز مهم امور او نیز همان‌جاست.

کلیدواژه‌ها: محل اقامت
مدنی و اشخاص

شخص حقوقی

نهاد یا مجموعه‌ای که قانون برای آن شخصیت مستقل از اعضا می‌شناسد.

کلیدواژه‌ها: شرکت موسسه نهاد
مدنی و اشخاص

غایب مفقودالاثر

شخصی که مدت نسبتاً طولانی از او خبری نیست و حیات یا مرگش معلوم نیست.

کلیدواژه‌ها: مفقود الاثر
مدنی و اشخاص

موت فرضی

حکمی قضایی که پس از شرایط و مهلت‌های قانونی، مرگ غایب را مفروض می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها: مرگ فرضی
مدنی و اشخاص

تابعیت

رابطه سیاسی و حقوقی شخص با یک دولت که منشأ حقوق و تکالیف متقابل است.

کلیدواژه‌ها: تبعه
مدنی و اشخاص

نام خانوادگی

عنوان قانونی مشترک خانوادگی که ثبت و تغییر آن تابع مقررات ثبت احوال است.

کلیدواژه‌ها: فامیلی
اموال و مالکیت

مال منقول

مالی که جابه‌جایی آن بدون خرابی خود مال یا محل آن ممکن است.

کلیدواژه‌ها: منقول
اموال و مالکیت

مال غیرمنقول

مالی که انتقال فیزیکی آن ممکن نیست یا موجب خرابی مال یا محل می‌شود؛ مانند زمین.

کلیدواژه‌ها: غیر منقول ملک زمین
اموال و مالکیت

عین

خودِ مال معین، در برابر منفعت یا حق مربوط به آن.

کلیدواژه‌ها: اصل مال
اموال و مالکیت

منفعت

فایده قابل استفاده از مال؛ مانند سکونت در خانه یا استفاده از خودرو.

کلیدواژه‌ها: منافع
اموال و مالکیت

مالکیت

رابطه قانونی شخص با مال که اصولاً حق تصرف و بهره‌برداری می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: مالک
اموال و مالکیت

مالکیت مشاع

مالکیت چند نفر در جزءجزء یک مال بدون جدایی سهم فیزیکی آنان.

کلیدواژه‌ها: مشاع شریک
اموال و مالکیت

افراز

جدا کردن سهم هر شریک از مال غیرمنقول مشاع، در صورت امکان قانونی.

کلیدواژه‌ها: تفکیک سهم مشاع
اموال و مالکیت

تفکیک

تقسیم یک ملک به قطعات کوچک‌تر بدون آنکه لزوماً حالت اشاعه پایان یابد.

کلیدواژه‌ها: قطعه بندی ملک
اموال و مالکیت

حق انتفاع

حق استفاده از مالی که عین آن متعلق به دیگری است.

کلیدواژه‌ها: عمری رقبی سکنی
اموال و مالکیت

حق ارتفاق

حقی برای ملک شخص در ملک دیگری؛ مانند حق عبور یا مجرای آب.

کلیدواژه‌ها: حق عبور
اموال و مالکیت

حق شفعه

حق شریکِ ملک غیرمنقول قابل تقسیم برای تملک سهم فروخته‌شده شریک دیگر با پرداخت ثمن.

کلیدواژه‌ها: شفیع
اموال و مالکیت

تصرف عدوانی

خارج کردن یا ادامه تصرف غیرقانونی مال غیرمنقول برخلاف تصرف پیشین دیگری.

کلیدواژه‌ها: رفع تصرف
اموال و مالکیت

خلع ید

دعوی مالک برای پایان دادن به تصرف غیرمجاز متصرف در ملک.

کلیدواژه‌ها: رفع ید
اموال و مالکیت

تخلیه ید

پایان دادن به تصرفی که ابتدا با اجازه یا قرارداد، مانند اجاره، آغاز شده است.

کلیدواژه‌ها: تخلیه مستاجر
اموال و مالکیت

ید امانی

تصرف مال دیگری با اذن که اصولاً جز در تعدی یا تفریط ضمان‌آور نیست.

کلیدواژه‌ها: یدِ امانی امین
اموال و مالکیت

ید ضمانی

تصرفی که متصرف در آن مسئول تلف یا نقص مال است، مگر در موارد استثنایی قانونی.

کلیدواژه‌ها: ضمان ید
اموال و مالکیت

غصب

استیلا بر حق دیگری به نحو عدوان و بدون مجوز.

کلیدواژه‌ها: غاصب
اموال و مالکیت

وقف

حبس عین مال و اختصاص منافع آن برای مصرف یا اشخاص معین.

کلیدواژه‌ها: واقف موقوفه
اموال و مالکیت

حبس مطلق

واگذاری حق انتفاع بدون تعیین مدت که تا فوت مالک برقرار است مگر رجوع کند.

کلیدواژه‌ها: حق انتفاع
اموال و مالکیت

عمری

حق انتفاعی که مدت آن عمر مالک، منتفع یا شخص ثالث است.

کلیدواژه‌ها: انتفاع عمری
اموال و مالکیت

رقبی

حق انتفاعی که برای مدت معین برقرار می‌شود.

کلیدواژه‌ها: انتفاع رقبی
اموال و مالکیت

سکنی

حق انتفاع از خانه برای سکونت.

کلیدواژه‌ها: حق سکونت
قراردادها و تعهدات

عقد

توافق دو یا چند اراده برای ایجاد اثر حقوقی مورد پذیرش قانون.

کلیدواژه‌ها: قرارداد
قراردادها و تعهدات

ایقاع

عمل حقوقی یک‌جانبه که با اراده یک شخص اثر حقوقی ایجاد می‌کند؛ مانند ابراء.

کلیدواژه‌ها: عمل حقوقی یک جانبه
قراردادها و تعهدات

عقد لازم

قراردادی که هیچ‌یک از طرفین جز در موارد قانونی یا قراردادی حق برهم زدن آن را ندارد.

کلیدواژه‌ها: لازم
قراردادها و تعهدات

عقد جایز

قراردادی که هر یک از طرفین اصولاً می‌تواند آن را برهم بزند.

کلیدواژه‌ها: جایز
قراردادها و تعهدات

عقد معلق

عقدی که تحقق اثر آن به وقوع امر دیگری وابسته شده است.

کلیدواژه‌ها: تعلیق
قراردادها و تعهدات

عقد منجز

عقدی که اثر آن بدون وابستگی به شرط معلق، هنگام انشا ایجاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها: منجّز
قراردادها و تعهدات

عقد معوض

قراردادی که هر طرف در برابر مالی یا تعهدی، عوض دریافت می‌کند.

کلیدواژه‌ها: معاوضی
قراردادها و تعهدات

عقد مجانی

قراردادی که یک طرف بدون دریافت عوض، مالی یا منفعتی می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: رایگان بلاعوض
قراردادها و تعهدات

قصد و رضا

اراده ایجاد عمل حقوقی و رضایت آزادانه به آن؛ از شرایط اساسی صحت معامله.

کلیدواژه‌ها: اراده رضایت
قراردادها و تعهدات

اکراه

فشار نامشروع و مؤثری که رضایت آزادانه شخص به معامله را از بین می‌برد.

کلیدواژه‌ها: تهدید
قراردادها و تعهدات

اضطرار

ناچاری ناشی از اوضاع و احوال که اصولاً به‌تنهایی معامله را غیرنافذ نمی‌کند.

کلیدواژه‌ها: ناچاری
قراردادها و تعهدات

اشتباه

تصور نادرست از موضوع یا اوصاف معامله که در موارد قانونی بر اعتبار آن اثر می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها: غلط
قراردادها و تعهدات

معامله فضولی

معامله نسبت به مال دیگری بدون سمت یا اجازه او که نفوذش به اجازه مالک وابسته است.

کلیدواژه‌ها: فضول تنفیذ
قراردادها و تعهدات

تنفیذ

تأیید عمل حقوقی غیرنافذ از سوی کسی که اجازه او لازم است.

کلیدواژه‌ها: اجازه
قراردادها و تعهدات

رد معامله

نپذیرفتن عمل حقوقی غیرنافذ از سوی صاحب حق.

کلیدواژه‌ها: رد فضولی
قراردادها و تعهدات

بطلان

بی‌اعتباری عمل حقوقی از ابتدا، به‌گونه‌ای که اثر مورد نظر را ایجاد نمی‌کند.

کلیدواژه‌ها: باطل
قراردادها و تعهدات

عدم نفوذ

وضعیتی که اثر عمل حقوقی تا اعلام اجازه شخص ذی‌حق متوقف می‌ماند.

کلیدواژه‌ها: غیر نافذ غیرنافذ
قراردادها و تعهدات

فسخ

برهم زدن یک‌جانبه قرارداد معتبر بر پایه حق قانونی یا قراردادی.

کلیدواژه‌ها: انحلال قرارداد
قراردادها و تعهدات

انفساخ

پایان خودکار قرارداد بر اثر واقعه‌ای که قانون یا قرارداد تعیین کرده است.

کلیدواژه‌ها: منفسخ
قراردادها و تعهدات

اقاله

برهم زدن قرارداد با توافق دو طرف.

کلیدواژه‌ها: تفاسخ
قراردادها و تعهدات

خیار

اختیار قانونی یا قراردادی برای فسخ معامله.

کلیدواژه‌ها: حق فسخ
قراردادها و تعهدات

خیار غبن

حق فسخ برای طرفی که هنگام معامله دچار زیان فاحش و معمولاً ناآگاه از آن بوده است.

کلیدواژه‌ها: غبن فاحش
قراردادها و تعهدات

خیار عیب

حق فسخ یا مطالبه ارش به سبب عیب پنهان موجود در زمان مقرر قانونی.

کلیدواژه‌ها: عیب ارش
قراردادها و تعهدات

خیار تدلیس

حق فسخ ناشی از عملیات فریبنده‌ای که طرف را به معامله ترغیب کرده است.

کلیدواژه‌ها: فریب
قراردادها و تعهدات

خیار تخلف شرط

حق ناشی از انجام نشدن شرط صفت، فعل یا نتیجه در قرارداد، طبق قانون.

کلیدواژه‌ها: تخلف از شرط
قراردادها و تعهدات

خیار تأخیر ثمن

حق فسخ فروشنده در شرایط قانونیِ تأخیر خریدار در پرداخت ثمن و تحویل نگرفتن مبیع.

کلیدواژه‌ها: تاخیر ثمن
قراردادها و تعهدات

خیار مجلس

حق فسخ خریدار و فروشنده تا زمانی که از مجلس معامله جدا نشده‌اند.

کلیدواژه‌ها: مجلس عقد
قراردادها و تعهدات

خیار شرط

اختیار فسخ که برای مدت معین در قرارداد برای یکی از طرفین یا شخص ثالث قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها: شرط فسخ
قراردادها و تعهدات

وجه التزام

مبلغ یا ضمانت اجرای از پیش تعیین‌شده برای تخلف از تعهد.

کلیدواژه‌ها: خسارت قراردادی
قراردادها و تعهدات

شرط فعل

تعهد ضمن عقد به انجام یا ترک یک عمل مادی یا حقوقی.

کلیدواژه‌ها: شرط ضمن عقد
قراردادها و تعهدات

شرط صفت

شرط مربوط به کمیت یا کیفیت مورد معامله.

کلیدواژه‌ها: وصف مورد معامله
قراردادها و تعهدات

شرط نتیجه

شرطی که تحقق یک اثر حقوقی در ضمن عقد خواسته می‌شود.

کلیدواژه‌ها: نتیجه ضمن عقد
قراردادها و تعهدات

تعهد به وسیله

تعهدی که متعهد باید کوشش متعارف کند، بدون تضمین نتیجه نهایی.

کلیدواژه‌ها: تعهد به فعل
قراردادها و تعهدات

تعهد به نتیجه

تعهدی که متعهد باید نتیجه معین را محقق کند، مگر مانع قانونی یا قوه قاهره.

کلیدواژه‌ها: تضمین نتیجه
قراردادها و تعهدات

قوه قاهره

حادثه خارجی، غیرقابل پیش‌بینی و دفع‌ناپذیر که ممکن است مانع اجرای تعهد شود.

کلیدواژه‌ها: فورس ماژور فورس‌ماژور
قراردادها و تعهدات

ابراء

صرف‌نظر کردن طلبکار از طلب خود که موجب سقوط دین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: بری کردن ذمه
قراردادها و تعهدات

تهاتر

سقوط دو دین متقابل تا میزان کمترین آنها، در صورت وجود شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: دین متقابل
قراردادها و تعهدات

تبدیل تعهد

جایگزینی تعهدی با تعهد دیگر در موارد و شرایط مقرر.

کلیدواژه‌ها: تعهد جدید
قراردادها و تعهدات

حواله

انتقال پرداخت دین از ذمه بدهکار به ذمه شخص ثالث با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: محیل محال علیه
قراردادها و تعهدات

ضمان

عقدی که به موجب آن شخصی پرداخت دین دیگری را بر عهده می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها: ضامن مضمون عنه
قراردادها و تعهدات

کفالت

تعهد شخص به حاضر کردن فرد دیگری نزد مرجع یا شخص ذی‌حق.

کلیدواژه‌ها: کفیل مکفول
قراردادها و تعهدات

بیع

قرارداد تملیک عین در برابر عوض معلوم.

کلیدواژه‌ها: خرید فروش مبیع ثمن
قراردادها و تعهدات

اجاره

قراردادی که به موجب آن مستأجر مالک منافع عین یا عمل شخص برای مدت معین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: موجر مستاجر
قراردادها و تعهدات

صلح

عقدی برای رفع اختلاف یا انجام معامله که می‌تواند در مقام بسیاری از قراردادها به کار رود.

کلیدواژه‌ها: مصالحه
قراردادها و تعهدات

هبه

تملیک رایگان مال به دیگری با قبول او.

کلیدواژه‌ها: واهب متهب بخشش
قراردادها و تعهدات

عاریت

اجازه رایگان استفاده از مال با بقای عین آن.

کلیدواژه‌ها: استفاده رایگان
قراردادها و تعهدات

ودیعه

سپردن مال به دیگری برای نگهداری رایگان.

کلیدواژه‌ها: امانت مستودع
قراردادها و تعهدات

وکالت

قراردادی که شخص، دیگری را برای انجام امر حقوقی نایب خود می‌کند.

کلیدواژه‌ها: وکیل موکل
قراردادها و تعهدات

جعاله

تعهد به پرداخت اجرت معلوم در برابر انجام یک کار، خواه عامل معین باشد یا نه.

کلیدواژه‌ها: جاعل عامل جعل
قراردادها و تعهدات

رهن

قراردادی که بدهکار مالی را برای وثیقه دین به طلبکار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: راهن مرتهن وثیقه
قراردادها و تعهدات

حق حبس

اختیار خودداری موقت از اجرای تعهد تا اجرای تعهد متقابل، در موارد قانونی.

کلیدواژه‌ها: امتناع از تعهد
قراردادها و تعهدات

دارا شدن بلاجهت

بهره‌مند شدن از مال یا منفعت دیگری بدون سبب قانونی که می‌تواند موجب الزام به رد شود.

کلیدواژه‌ها: استفاده بلاجهت
خانواده

نکاح

عقدی که رابطه زوجیت را ایجاد می‌کند.

کلیدواژه‌ها: ازدواج
خانواده

نکاح دائم

ازدواجی که برای آن مدت تعیین نشده است.

کلیدواژه‌ها: ازدواج دائم
خانواده

نکاح منقطع

ازدواجی که برای مدت معین و با مهر معلوم منعقد می‌شود.

کلیدواژه‌ها: ازدواج موقت متعه صیغه
خانواده

مَهر

مالی که به سبب عقد نکاح، زوجه مالک آن می‌شود.

کلیدواژه‌ها: مهریه صداق
خانواده

مهرالمسمی

مهری که مقدار آن هنگام عقد با توافق تعیین شده است.

کلیدواژه‌ها: مهریه تعیین شده
خانواده

مهرالمثل

مهری که با توجه به وضعیت و ویژگی‌های زوجه و عرف در موارد قانونی تعیین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: مهریه عرفی
خانواده

نفقه

هزینه‌های متعارف و متناسب زندگی که پرداخت آن در روابط معین قانونی الزامی است.

کلیدواژه‌ها: هزینه زندگی
خانواده

تمکین

انجام تکالیف زوجیت در حدود قانون و عرف؛ دارای جنبه عام و خاص.

کلیدواژه‌ها: تمکین عام خاص
خانواده

نشوز

خودداری بدون عذر قانونی از انجام تکالیف زوجیت.

کلیدواژه‌ها: ناشزه ناشز
خانواده

طلاق رجعی

طلاقی که شوهر در مدت عده، با شرایط قانونی حق رجوع دارد.

کلیدواژه‌ها: رجوع عده
خانواده

طلاق بائن

طلاقی که شوهر در مدت عده حق رجوع ندارد، مگر با ایجاد رابطه زوجیت جدید در موارد ممکن.

کلیدواژه‌ها: بائن
خانواده

طلاق خلع

طلاقی که زوجه به دلیل کراهت از شوهر، مالی می‌بخشد تا طلاق بگیرد.

کلیدواژه‌ها: بذل کراهت
خانواده

طلاق مبارات

طلاق ناشی از کراهت دوطرفه که در آن زوجه مالی تا سقف مهر می‌بخشد.

کلیدواژه‌ها: مبارات
خانواده

عده

مدتی که زن پس از انحلال نکاح یا نزدیکی به شبهه، در موارد قانونی نمی‌تواند ازدواج کند.

کلیدواژه‌ها: عده طلاق وفات
خانواده

حضانت

نگهداری و تربیت طفل که هم حق و هم تکلیف قانونی است.

کلیدواژه‌ها: نگهداری کودک
خانواده

ولایت

اختیار و تکلیف قانونی اداره امور شخص یا مال دیگری، مانند ولایت قهری بر طفل.

کلیدواژه‌ها: ولی
خانواده

اجرت‌المثل ایام زوجیت

اجرت کارهایی که زوجه در خانه و با شرایط مقرر قانونی انجام داده است.

کلیدواژه‌ها: اجرت المثل زندگی مشترک
خانواده

نحله

بخشش مالی که در برخی دعاوی طلاق و با شرایط قانونی ممکن است دادگاه تعیین کند.

کلیدواژه‌ها: بخشش طلاق
خانواده

تنصیف دارایی

شرط قراردادی رایج نکاح درباره انتقال تا نصف دارایی تحصیل‌شده در زندگی مشترک، با شرایط مندرج در عقدنامه.

کلیدواژه‌ها: شرط نصف دارایی
خانواده

گواهی عدم امکان سازش

تصمیم دادگاه خانواده که در موارد قانونی اجازه ثبت طلاق را در مهلت مقرر فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها: طلاق توافقی
خانواده

فسخ نکاح

انحلال نکاح به سبب عیب یا علت قانونی، بدون تشریفات طلاق.

کلیدواژه‌ها: عیوب نکاح
خانواده

نسب

رابطه خویشاوندی ناشی از تولد یا اسباب قانونی.

کلیدواژه‌ها: پدر مادر فرزند
تجارت و شرکت‌ها

تاجر

کسی که شغل معمول خود را معاملات تجارتی قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: بازرگان
تجارت و شرکت‌ها

عمل تجارتی

عملی که قانون تجارت آن را ذاتاً یا به اعتبار تاجر بودن طرف، تجارتی می‌شناسد.

کلیدواژه‌ها: معامله تجاری
تجارت و شرکت‌ها

شرکت تجارتی

شخص حقوقی تشکیل‌شده در یکی از قالب‌های پیش‌بینی‌شده قانون تجارت.

کلیدواژه‌ها: کمپانی
تجارت و شرکت‌ها

شرکت سهامی عام

شرکت سهامی که بخشی از سرمایه آن از طریق پذیره‌نویسی عمومی تأمین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: سهامی عام
تجارت و شرکت‌ها

شرکت سهامی خاص

شرکت سهامی که تمام سرمایه آن هنگام تأسیس توسط مؤسسان تأمین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: سهامی خاص
تجارت و شرکت‌ها

شرکت با مسئولیت محدود

شرکتی میان دو یا چند نفر که مسئولیت شرکا اصولاً تا میزان سرمایه آنان است.

کلیدواژه‌ها: مسئولیت محدود
تجارت و شرکت‌ها

شرکت تضامنی

شرکتی که اگر دارایی آن کافی نباشد، هر شریک مسئول پرداخت تمام دیون شرکت است.

کلیدواژه‌ها: تضامنی
تجارت و شرکت‌ها

سرمایه ثبتی

سرمایه اعلام و ثبت‌شده شرکت که لزوماً برابر ارزش روز دارایی آن نیست.

کلیدواژه‌ها: سرمایه شرکت
تجارت و شرکت‌ها

سهم

بخشی از سرمایه شرکت سهامی که میزان مشارکت و حقوق دارنده را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: سهام
تجارت و شرکت‌ها

سهم‌الشرکه

میزان مشارکت شریک در شرکت‌های غیرسهامی.

کلیدواژه‌ها: سهم الشرکه
تجارت و شرکت‌ها

اسناد تجاری

اسنادی مانند چک، سفته و برات که تابع قواعد ویژه تجاری‌اند.

کلیدواژه‌ها: چک سفته برات
تجارت و شرکت‌ها

چک

سندی که به موجب آن صادرکننده از بانک می‌خواهد وجه معینی را بپردازد.

کلیدواژه‌ها: صادرکننده دارنده
تجارت و شرکت‌ها

سفته

سندی که امضاکننده در آن تعهد می‌کند مبلغ معینی را در موعد یا عندالمطالبه بپردازد.

کلیدواژه‌ها: فته طلب
تجارت و شرکت‌ها

برات

سندی که صادرکننده به شخصی دستور می‌دهد مبلغ معینی را در موعد به دیگری بپردازد.

کلیدواژه‌ها: براتکش براتگیر
تجارت و شرکت‌ها

ظهرنویسی

نوشتن و امضای پشت سند تجاری برای انتقال، وکالت در وصول یا ضمانت.

کلیدواژه‌ها: پشت نویسی اندوسمان
تجارت و شرکت‌ها

واخواست

اعتراض رسمی به عدم قبول یا عدم پرداخت برات و در موارد مربوط سفته.

کلیدواژه‌ها: اعتراض عدم تادیه
تجارت و شرکت‌ها

ورشکستگی

وضعیت تاجر یا شرکت تجارتیِ متوقف از پرداخت دیون که با حکم دادگاه اعلام می‌شود.

کلیدواژه‌ها: توقف تاجر
تجارت و شرکت‌ها

توقف

ناتوانی تاجر از پرداخت دیون حال‌شده که مبنای رسیدگی ورشکستگی است.

کلیدواژه‌ها: توقف از تادیه
تجارت و شرکت‌ها

تصفیه

فرایند جمع‌آوری دارایی، پرداخت دیون و خاتمه امور شخص حقوقی یا ورشکسته.

کلیدواژه‌ها: مدیر تصفیه
تجارت و شرکت‌ها

حق‌العمل‌کاری

قراردادی که شخص به نام خود ولی به حساب دیگری معامله می‌کند و اجرت می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها: حق العمل کار آمر
تجارت و شرکت‌ها

دلالی

واسطه‌گری در انجام معامله در برابر اجرت.

کلیدواژه‌ها: دلال
تجارت و شرکت‌ها

نمایندگی تجارتی

اختیار انجام امور تجاری به نام و حساب اصیل در حدود نمایندگی.

کلیدواژه‌ها: نماینده تجاری
آیین دادرسی مدنی

دادخواست

درخواست کتبی رسیدگی حقوقی که با شرایط قانونی به مرجع صالح تقدیم می‌شود.

کلیدواژه‌ها: فرم دادخواست
آیین دادرسی مدنی

خواهان

شخصی که دعوای حقوقی را در دادگاه مطرح می‌کند.

کلیدواژه‌ها: مدعی
آیین دادرسی مدنی

خوانده

شخصی که دعوای حقوقی علیه او اقامه شده است.

کلیدواژه‌ها: طرف دعوا
آیین دادرسی مدنی

خواسته

موضوع و نتیجه‌ای که خواهان از دادگاه مطالبه می‌کند.

کلیدواژه‌ها: موضوع دعوا
آیین دادرسی مدنی

بهای خواسته

ارزش مالی اعلام یا تعیین‌شده دعوا که بر هزینه دادرسی و گاه قابلیت اعتراض اثر دارد.

کلیدواژه‌ها: تقویم خواسته
آیین دادرسی مدنی

صلاحیت ذاتی

شایستگی مرجع بر پایه صنف، نوع و درجه که توافق برخلاف آن ممکن نیست.

کلیدواژه‌ها: نوع مرجع درجه
آیین دادرسی مدنی

صلاحیت محلی

شایستگی مرجع از نظر حوزه جغرافیایی رسیدگی.

کلیدواژه‌ها: صلاحیت نسبی حوزه قضایی
آیین دادرسی مدنی

ایراد

اعتراض شکلی یا قانونی به جریان رسیدگی، مانند ایراد صلاحیت یا امر مختومه.

کلیدواژه‌ها: ایرادات دادرسی
آیین دادرسی مدنی

قرار تأمین خواسته

دستور موقت دادگاه برای توقیف مال خوانده به منظور حفظ امکان اجرای حکم آینده.

کلیدواژه‌ها: تامین خواسته توقیف
آیین دادرسی مدنی

دستور موقت

تصمیم فوری و موقت دادگاه برای جلوگیری از زیان یا حفظ وضعیت تا تعیین تکلیف اصلی.

کلیدواژه‌ها: دادرسی فوری
آیین دادرسی مدنی

تأمین دلیل

ثبت و حفظ دلیل موجود پیش از نابودی یا دشوار شدن استفاده از آن، بدون داوری درباره حقانیت.

کلیدواژه‌ها: حفظ دلیل
آیین دادرسی مدنی

ورود ثالث

پیوستن شخص ثالث به دعوای در جریان برای مطالبه حق یا حمایت از یکی از طرفین.

کلیدواژه‌ها: ثالث وارد
آیین دادرسی مدنی

جلب ثالث

وارد کردن شخص ثالث به دادرسی به درخواست یکی از طرفین و با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: شخص ثالث
آیین دادرسی مدنی

دعوای متقابل

دعوایی که خوانده در برابر خواهان مطرح می‌کند و با دعوای اصلی منشأ یا ارتباط کامل دارد.

کلیدواژه‌ها: تقابل
آیین دادرسی مدنی

اعسار

ناتوانی غیرتاجر از پرداخت هزینه دادرسی یا محکوم‌به، طبق شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: معسر تقسیط
آیین دادرسی مدنی

ابلاغ واقعی

تحویل اوراق قضایی به شخص مخاطب، طبق تشریفات قانونی.

کلیدواژه‌ها: ابلاغ به شخص
آیین دادرسی مدنی

ابلاغ قانونی

ابلاغی که بدون تحویل مستقیم به مخاطب اما مطابق روش‌های قانونی انجام می‌شود.

کلیدواژه‌ها: ابلاغ به بستگان الصاق
آیین دادرسی مدنی

رأی حضوری

رأیی که غیابی محسوب نمی‌شود.

کلیدواژه‌ها: حکم حضوری
آیین دادرسی مدنی

رأی غیابی

رأی علیه خوانده‌ای که شرایط قانونی غیابی بودن رأی درباره او جمع است.

کلیدواژه‌ها: حکم غیابی
آیین دادرسی مدنی

واخواهی

اعتراض محکوم‌علیه غایب به حکم غیابی در همان دادگاه صادرکننده.

کلیدواژه‌ها: اعتراض غیابی
آیین دادرسی مدنی

تجدیدنظرخواهی

درخواست بررسی رأی قابل تجدیدنظر در دادگاه بالاتر.

کلیدواژه‌ها: اعتراض تجدید نظر
آیین دادرسی مدنی

فرجام‌خواهی

درخواست بررسی انطباق رأی با قانون و موازین در دیوان عالی کشور، در موارد مقرر.

کلیدواژه‌ها: فرجام دیوان عالی
آیین دادرسی مدنی

اعاده دادرسی

طریق فوق‌العاده اعتراض به حکم قطعی بر اساس جهات محدود قانونی.

کلیدواژه‌ها: اعادهٔ دادرسی
آیین دادرسی مدنی

اعتراض ثالث

اعتراض شخصی که رأی به حقوق او خلل زده ولی در دادرسی طرف نبوده است.

کلیدواژه‌ها: ثالث اصلی طاری
آیین دادرسی مدنی

امر مختومه

اعتبار رأی نهایی که مانع رسیدگی دوباره به همان دعوا با وحدت اصحاب، موضوع و سبب می‌شود.

کلیدواژه‌ها: اعتبار امر قضاوت شده
آیین دادرسی مدنی

استرداد دادخواست

پس گرفتن دادخواست در حدود و با آثار مقرر قانونی.

کلیدواژه‌ها: پس گرفتن دادخواست
آیین دادرسی مدنی

استرداد دعوا

پس گرفتن دعوا پس از طرح، با توجه به مرحله رسیدگی و شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: پس گرفتن دعوا
آیین دادرسی مدنی

قرار رد دعوا

تصمیم شکلی دادگاه که بدون پذیرش یا رد ماهوی حق ادعایی، دعوا را پایان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: رد دعوی
آیین دادرسی مدنی

قرار عدم استماع دعوا

تصمیم دادگاه مبنی بر اینکه دعوا در وضعیت فعلی قابلیت شنیدن و رسیدگی ندارد.

کلیدواژه‌ها: عدم استماع
آیین دادرسی مدنی

حکم به بطلان دعوا

تصمیم ماهوی دادگاه در مواردی که ادعای خواهان بر پایه رسیدگی اثبات نمی‌شود.

کلیدواژه‌ها: بطلان دعوی
آیین دادرسی مدنی

داوری

حل اختلاف توسط شخص یا اشخاص منتخب طرفین یا مرجع صالح، خارج از دادگاه و در حدود قانون.

کلیدواژه‌ها: داور رای داوری
حقوق کیفری

جرم

رفتار یا ترک رفتاری که قانون برای آن مجازات تعیین کرده است.

کلیدواژه‌ها: بزه
حقوق کیفری

عنصر قانونی جرم

وجود نص قانونی که رفتار را جرم و برای آن ضمانت اجرای کیفری مقرر کرده است.

کلیدواژه‌ها: اصل قانونی بودن
حقوق کیفری

عنصر مادی جرم

نمود بیرونی جرم شامل رفتار، اوضاع و احوال و در جرایم مقید، نتیجه و رابطه سببیت.

کلیدواژه‌ها: رفتار مجرمانه
حقوق کیفری

عنصر روانی جرم

قصد یا تقصیر لازم برای انتساب کیفری رفتار، با توجه به نوع جرم.

کلیدواژه‌ها: عنصر معنوی سوء نیت
حقوق کیفری

جرم عمدی

جرمی که مرتکب با علم و اراده لازم قانونی رفتار می‌کند و حسب مورد نتیجه را می‌خواهد یا می‌پذیرد.

کلیدواژه‌ها: عمد
حقوق کیفری

جرم غیرعمدی

جرمی که بر اثر تقصیر مانند بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی رخ می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: تقصیر جزایی
حقوق کیفری

شروع به جرم

آغاز اجرای جرم که به علت عامل خارج از اراده مرتکب کامل نمی‌شود، در موارد قابل مجازات.

کلیدواژه‌ها: جرم ناقص
حقوق کیفری

جرم محال

اقدام مجرمانه‌ای که تحقق نتیجه آن به علت وضعیت موضوع یا وسیله ناممکن است.

کلیدواژه‌ها: محال
حقوق کیفری

مباشرت در جرم

ارتکاب مستقیم رفتار مادی جرم توسط مرتکب.

کلیدواژه‌ها: مباشر
حقوق کیفری

شرکت در جرم

مشارکت چند نفر در عملیات اجرایی جرم به نحوی که جرم به رفتار همه مستند باشد.

کلیدواژه‌ها: شریک جرم
حقوق کیفری

معاونت در جرم

کمک مؤثر و آگاهانه به وقوع جرم از راه‌های مقرر قانونی بدون مباشرت در عملیات اجرایی.

کلیدواژه‌ها: معاون جرم
حقوق کیفری

سبب اقوی از مباشر

حالتی که نقش سبب در وقوع نتیجه چنان قوی است که نتیجه عرفاً به او منتسب می‌شود.

کلیدواژه‌ها: تسبیب مباشرت
حقوق کیفری

دفاع مشروع

دفاع ضروری و متناسب در برابر تجاوز یا خطر فعلی یا قریب‌الوقوع، با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: دفاع قانونی
حقوق کیفری

اضطرار کیفری

ارتکاب رفتار برای دفع خطر شدید فعلی یا قریب‌الوقوع، در حدود شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: حالت ضرورت
حقوق کیفری

اکراه در جرم

وادار شدن شخص به ارتکاب رفتار مجرمانه تحت فشار مؤثر؛ اثر آن به نوع جرم و شرایط بستگی دارد.

کلیدواژه‌ها: اجبار
حقوق کیفری

مسئولیت کیفری

قابلیت انتساب جرم و تحمل پیامد کیفری با وجود شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: مسؤولیت جزایی
حقوق کیفری

حد

مجازاتی که نوع، میزان و کیفیت آن در شرع تعیین شده است.

کلیدواژه‌ها: حدود
حقوق کیفری

قصاص

مجازات اصلی جنایت عمدی بر نفس، عضو یا منفعت با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: قصاص نفس عضو
حقوق کیفری

دیه

مال معینی که در شرع برای جنایت غیرعمدی یا موارد قانونی جنایت عمدی مقرر شده است.

کلیدواژه‌ها: خون بها
حقوق کیفری

ارش

دیه غیرمقدری که میزان آن با رعایت ضوابط قانونی تعیین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: دیه غیر مقدر
حقوق کیفری

تعزیر

مجازاتی که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون تعیین می‌شود.

کلیدواژه‌ها: مجازات تعزیری
حقوق کیفری

مجازات تکمیلی

مجازاتی که دادگاه افزون بر مجازات اصلی و در حدود قانون تعیین می‌کند.

کلیدواژه‌ها: تکمیلی
حقوق کیفری

مجازات تبعی

محرومیت قانونی ناشی از محکومیت قطعی کیفری که بدون تصریح دادگاه و برای مدت مقرر ایجاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها: آثار تبعی محکومیت
حقوق کیفری

تعلیق اجرای مجازات

متوقف ماندن اجرای تمام یا بخشی از مجازات در مدت معین و با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: تعلیق مجازات
حقوق کیفری

تعویق صدور حکم

به تأخیر انداختن صدور حکم محکومیت برای مدت معین با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: تعویق حکم
حقوق کیفری

آزادی مشروط

آزادی محکوم پیش از پایان حبس پس از تحمل بخشی از مجازات و احراز شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: آزادی قبل پایان حبس
حقوق کیفری

مرور زمان کیفری

گذشت مهلت‌های قانونی که در جرایم تعزیری می‌تواند تعقیب، صدور حکم یا اجرای آن را متوقف کند.

کلیدواژه‌ها: مرور زمان جرم
حقوق کیفری

تعدد جرم

ارتکاب چند جرم پیش از محکومیت قطعی که در تعیین مجازات تابع قواعد ویژه است.

کلیدواژه‌ها: جرایم متعدد
حقوق کیفری

تکرار جرم

ارتکاب جرم جدید پس از محکومیت قطعی پیشین، با شرایط و آثار مقرر قانونی.

کلیدواژه‌ها: سابقه محکومیت
حقوق کیفری

گذشت شاکی

صرف‌نظر شاکی یا بزه‌دیده از شکایت یا پیگیری که اثر آن به قابل‌گذشت بودن جرم بستگی دارد.

کلیدواژه‌ها: رضایت شاکی
حقوق کیفری

جرم قابل گذشت

جرمی که شروع و ادامه تعقیب و اجرای مجازات آن اصولاً به شکایت و عدم گذشت شاکی وابسته است.

کلیدواژه‌ها: قابل‌گذشت
حقوق کیفری

جرم غیرقابل گذشت

جرمی که گذشت شاکی اصولاً تعقیب عمومی را متوقف نمی‌کند، هرچند ممکن است مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها: غیر قابل گذشت
آیین دادرسی کیفری

شاکی

شخصی که از وقوع جرم زیان دیده و تعقیب مرتکب را درخواست می‌کند.

کلیدواژه‌ها: شاکی خصوصی
آیین دادرسی کیفری

متهم

شخصی که ارتکاب جرم به او نسبت داده شده ولی مجرمیت او قطعی نشده است.

کلیدواژه‌ها: مظنون
آیین دادرسی کیفری

بزه‌دیده

شخصی که از وقوع جرم متحمل ضرر یا آسیب شده است.

کلیدواژه‌ها: قربانی جرم زیان دیده
آیین دادرسی کیفری

مدعی خصوصی

بزه‌دیده‌ای که جبران ضرر و زیان ناشی از جرم را مطالبه می‌کند.

کلیدواژه‌ها: ضرر و زیان جرم
آیین دادرسی کیفری

دادسرا

مرجعی که در حدود قانون وظیفه کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی و اجرای برخی احکام را دارد.

کلیدواژه‌ها: دادستانی
آیین دادرسی کیفری

دادستان

مقام قضایی مسئول دادسرا و نماینده جامعه در تعقیب جرایم.

کلیدواژه‌ها: مدعی العموم
آیین دادرسی کیفری

بازپرس

مقام قضایی تحقیق که تحقیقات مقدماتی جرایم را با استقلال مقرر قانونی انجام می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: بازپرسی
آیین دادرسی کیفری

دادیار

مقام قضایی دادسرا که در حدود ارجاع و تحت نظارت دادستان وظایف قانونی انجام می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: دادیاری
آیین دادرسی کیفری

ضابط دادگستری

مأموری که تحت نظارت مقام قضایی وظایف قانونی کشف جرم و حفظ آثار و ادله را انجام می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: پلیس ضابط
آیین دادرسی کیفری

جرم مشهود

جرمی که در وضعیت‌های احصاشده قانونی آشکار است و ضابط اختیارات فوری ویژه دارد.

کلیدواژه‌ها: مشهود
آیین دادرسی کیفری

تحقیقات مقدماتی

اقدامات قانونی برای کشف جرم، حفظ ادله، شناسایی متهم و آماده‌سازی پرونده.

کلیدواژه‌ها: تحقیق کیفری
آیین دادرسی کیفری

تفهیم اتهام

اعلام روشن موضوع اتهام و دلایل آن به متهم پیش از اخذ دفاع، طبق قانون.

کلیدواژه‌ها: اتهام
آیین دادرسی کیفری

قرار تأمین کیفری

تصمیمی برای دسترسی به متهم، جلوگیری از فرار یا تبانی و تضمین حقوق بزه‌دیده.

کلیدواژه‌ها: تامین کیفری
آیین دادرسی کیفری

قرار التزام

قرار تأمینی که متهم تعهد می‌کند حاضر شود یا وجه التزام بپردازد.

کلیدواژه‌ها: التزام به حضور
آیین دادرسی کیفری

قرار کفالت

قرار تأمینی که کفیل پرداخت وجه‌الکفاله در صورت حاضر نکردن متهم را می‌پذیرد.

کلیدواژه‌ها: کفیل وجه الکفاله
آیین دادرسی کیفری

قرار وثیقه

قرار تأمینی که مال یا تضمین معتبر برای حضور متهم سپرده می‌شود.

کلیدواژه‌ها: وثیقه ملکی نقدی
آیین دادرسی کیفری

بازداشت موقت

سلب موقت آزادی متهم پیش از حکم قطعی، فقط در موارد و با شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: حبس موقت
آیین دادرسی کیفری

قرار منع تعقیب

تصمیم دادسرا یا دادگاه در نبود جرم یا کافی نبودن دلیل برای انتساب آن.

کلیدواژه‌ها: منع پیگرد
آیین دادرسی کیفری

قرار موقوفی تعقیب

تصمیم به پایان تعقیب به علت قانونی مانند فوت متهم، گذشت در جرم قابل گذشت یا مرور زمان.

کلیدواژه‌ها: موقوفی پیگرد
آیین دادرسی کیفری

قرار جلب به دادرسی

تصمیم بازپرس پس از کافی دانستن ادله برای محاکمه متهم.

کلیدواژه‌ها: جلب دادرسی
آیین دادرسی کیفری

کیفرخواست

درخواست رسمی دادستان از دادگاه برای محاکمه و مجازات متهم بر پایه اتهام و ادله.

کلیدواژه‌ها: دادخواست کیفری
آیین دادرسی کیفری

قرار نظارت قضایی

محدودیت یا تکلیف قانونی مانند منع خروج یا معرفی دوره‌ای که برای کنترل متهم مقرر می‌شود.

کلیدواژه‌ها: منع خروج اشتغال
آیین دادرسی کیفری

قرار بایگانی پرونده

تصمیم قانونی به بایگانی در برخی جرایم سبک و با وجود شرایط مقرر.

کلیدواژه‌ها: بایگانی
آیین دادرسی کیفری

میانجیگری کیفری

فرایند توافقی میان بزه‌دیده و متهم برای حل آثار جرم در موارد مجاز قانونی.

کلیدواژه‌ها: صلح کیفری
آیین دادرسی کیفری

اصل برائت

اصل بنیادین بی‌گناهی اشخاص تا زمانی که جرم در مرجع صالح و با تشریفات قانونی ثابت شود.

کلیدواژه‌ها: بی گناهی
ثبت و اسناد

سند رسمی

سندی که نزد مأمور رسمی صالح و با رعایت مقررات قانونی تنظیم شده است.

کلیدواژه‌ها: رسمی دفترخانه
ثبت و اسناد

سند عادی

نوشته قابل استنادی که شرایط سند رسمی را ندارد.

کلیدواژه‌ها: قولنامه دست نوشته
ثبت و اسناد

سند لازم‌الاجرا

سندی که بدون نیاز به حکم دادگاه، در حدود قانون قابلیت صدور اجراییه دارد.

کلیدواژه‌ها: لازم الاجرا اجراییه ثبتی
ثبت و اسناد

اقرارنامه

سندی که در آن شخص به وجود حقی برای دیگری به زیان خود اقرار می‌کند.

کلیدواژه‌ها: اقرار رسمی
ثبت و اسناد

وکالت‌نامه رسمی

سند رسمی اعطای نمایندگی برای انجام امور مشخص.

کلیدواژه‌ها: وکالتنامه دفترخانه
ثبت و اسناد

صلح‌نامه

سندی که مفاد عقد صلح را ثبت می‌کند.

کلیدواژه‌ها: مصالحه نامه
ثبت و اسناد

قولنامه

نوشته‌ای عادی درباره توافق یا تعهد به معامله که اثر آن تابع متن و قصد طرفین است.

کلیدواژه‌ها: مبایعه نامه تعهد فروش
ثبت و اسناد

مبایعه‌نامه

سندی که وقوع قرارداد بیع و شروط آن را منعکس می‌کند.

کلیدواژه‌ها: قرارداد فروش
ثبت و اسناد

کاداستر

سامانه جامع حدنگار برای ثبت موقعیت، حدود و حقوق مربوط به املاک.

کلیدواژه‌ها: حدنگار
ثبت و اسناد

پلاک ثبتی

شناسه ثبتی ملک شامل بخش و شماره اصلی و فرعی حسب مورد.

کلیدواژه‌ها: پلاک اصلی فرعی
ثبت و اسناد

تحدید حدود

تعیین و تثبیت حدود و حقوق ارتفاقی ملک در جریان ثبت.

کلیدواژه‌ها: حدود ملک
ثبت و اسناد

تفکیک ثبتی

تقسیم ملک به قطعات و تنظیم صورت‌مجلس تفکیکی در مرجع ثبت.

کلیدواژه‌ها: صورت مجلس تفکیکی
ثبت و اسناد

افراز ثبتی

جداسازی سهم مشاع شرکا توسط اداره ثبت در صورت وجود صلاحیت و شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: افراز ملک
ثبت و اسناد

بازداشت ملک

ثبت محدودیت نقل‌وانتقال ملک به دستور مرجع صالح برای تأمین یا اجرای حق.

کلیدواژه‌ها: توقیف ملک
ثبت و اسناد

فک رهن

رفع حق وثیقه و قید رهن از مال پس از تحقق سبب قانونی.

کلیدواژه‌ها: آزاد کردن سند
ثبت و اسناد

اجراییه ثبتی

دستور اجرای مفاد سند لازم‌الاجرا از طریق واحدهای اجرای ثبت.

کلیدواژه‌ها: اجرای ثبت
ثبت و اسناد

اعتراض به ثبت

اعتراض ذی‌نفع به اصل درخواست ثبت ملک یا حدود و حقوق آن در مهلت و مرجع قانونی.

کلیدواژه‌ها: اعتراض ثبتی
اجرای احکام

محکوم‌له

شخصی که حکم به سود او صادر و قابل اجرا شده است.

کلیدواژه‌ها: برنده حکم
اجرای احکام

محکوم‌علیه

شخصی که حکم قابل اجرا علیه او صادر شده است.

کلیدواژه‌ها: محکوم علیه
اجرای احکام

محکوم‌به

موضوعی که محکوم‌علیه به انجام، ترک یا پرداخت آن محکوم شده است.

کلیدواژه‌ها: موضوع حکم
اجرای احکام

اجراییه

برگه رسمی آغاز اجرای حکم یا سند لازم‌الاجرا.

کلیدواژه‌ها: برگ اجرا
اجرای احکام

توقیف مال

محدود کردن قانونی تصرف و انتقال مال برای تأمین یا اجرای طلب.

کلیدواژه‌ها: بازداشت مال
اجرای احکام

مال مستثنیات دین

مال ضروری بدهکار که در حدود قانون از توقیف برای دین مصون است.

کلیدواژه‌ها: مستثنیات دین خانه ابزار کار
اجرای احکام

مزایده

فروش مال به بالاترین پیشنهاد در تشریفات قانونی اجرای حکم یا ثبت.

کلیدواژه‌ها: حراج قانونی
اجرای احکام

ارزیابی مال

تعیین ارزش مال توقیف‌شده، معمولاً توسط ارزیاب یا کارشناس.

کلیدواژه‌ها: کارشناسی قیمت
اجرای احکام

اعتراض ثالث اجرایی

اعتراض شخص ثالث به توقیف مالی که آن را متعلق به خود یا دارای حق مقدم می‌داند.

کلیدواژه‌ها: ثالث اجرایی
اجرای احکام

نیابت اجرایی

درخواست واحد اجرا از مرجع اجرای حوزه دیگر برای انجام اقدام اجرایی.

کلیدواژه‌ها: نیابت قضایی اجرا
اجرای احکام

تقسیط محکوم‌به

اجازه پرداخت محکوم‌به در اقساط بر اساس حکم اعسار یا توافق معتبر.

کلیدواژه‌ها: قسط بندی بدهی
اجرای احکام

خسارت تأخیر تأدیه

خسارت ناشی از تأخیر پرداخت دین وجه رایج، در صورت جمع بودن شرایط قانونی.

کلیدواژه‌ها: تاخیر تادیه دیرکرد
اجرای احکام

حق اجرا

هزینه قانونی عملیات اجرایی که حسب مورد از متعهد یا محکوم‌علیه وصول می‌شود.

کلیدواژه‌ها: نیم عشر اجرایی
اجرای احکام

رفع توقیف

پایان دادن به بازداشت مال به دستور مرجع صالح یا تحقق سبب قانونی.

کلیدواژه‌ها: آزادسازی مال
کار و تأمین اجتماعی

کارگر

شخصی که به درخواست کارفرما در برابر حق‌السعی کار می‌کند.

کلیدواژه‌ها: نیروی کار
کار و تأمین اجتماعی

کارفرما

شخص حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و حساب او کار می‌کند.

کلیدواژه‌ها: صاحب کار
کار و تأمین اجتماعی

قرارداد کار

قرارداد کتبی یا شفاهی که کارگر در برابر حق‌السعی برای کارفرما کار می‌کند.

کلیدواژه‌ها: استخدام کار
کار و تأمین اجتماعی

حق‌السعی

مجموع دریافتی‌های قانونی کارگر در برابر کار، شامل مزد یا حقوق و مزایا.

کلیدواژه‌ها: حق السعی حقوق مزایا
کار و تأمین اجتماعی

مزد

وجه نقدی یا غیرنقدی پرداختی در مقابل انجام کار.

کلیدواژه‌ها: حقوق
کار و تأمین اجتماعی

حداقل مزد

کمترین مزد سالانه تعیین‌شده توسط شورای عالی کار با آثار قانونی.

کلیدواژه‌ها: حداقل حقوق
کار و تأمین اجتماعی

سنوات

مزایای پایان کار که بر اساس سابقه و شرایط قانونی محاسبه می‌شود.

کلیدواژه‌ها: مزایای پایان خدمت
کار و تأمین اجتماعی

اضافه‌کاری

کار بیشتر از ساعات عادی با توافق و فوق‌العاده مقرر قانونی.

کلیدواژه‌ها: اضافه کاری
کار و تأمین اجتماعی

تعلیق قرارداد کار

توقف موقت اجرای تعهدات اصلی قرارداد بدون پایان رابطه کار در موارد قانونی.

کلیدواژه‌ها: تعلیق کار
کار و تأمین اجتماعی

اخراج

پایان رابطه کار از سوی کارفرما که اعتبار آن تابع علت و تشریفات قانونی است.

کلیدواژه‌ها: قطع همکاری
کار و تأمین اجتماعی

بیمه‌شده

شخصی که با پرداخت حق بیمه یا به سبب قانون از حمایت‌های تأمین اجتماعی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها: بیمه شده
کار و تأمین اجتماعی

حق بیمه

مبلغی که برای تأمین حمایت‌های بیمه‌ای طبق قانون پرداخت می‌شود.

کلیدواژه‌ها: بیمه تامین اجتماعی
کار و تأمین اجتماعی

هیأت تشخیص

مرجع بدوی رسیدگی به اختلافات فردی کارگر و کارفرما.

کلیدواژه‌ها: هیات تشخیص اداره کار
کار و تأمین اجتماعی

هیأت حل اختلاف کار

مرجع تجدید رسیدگی به اعتراض از آرای هیأت تشخیص در اختلافات کار.

کلیدواژه‌ها: هیات حل اختلاف اداره کار
اداری و عمومی

حقوق عمومی

شاخه‌ای از حقوق ناظر بر سازمان حکومت، قدرت عمومی و رابطه دولت با اشخاص.

کلیدواژه‌ها: حقوق دولت
اداری و عمومی

حقوق اداری

قواعد مربوط به سازمان، صلاحیت، تصمیمات و مسئولیت اداره عمومی.

کلیدواژه‌ها: اداره عمومی
اداری و عمومی

اصل حاکمیت قانون

الزام همه اشخاص و نهادهای عمومی به عمل در حدود قانون.

کلیدواژه‌ها: قانون مداری
اداری و عمومی

صلاحیت اداری

اختیار قانونی مقام یا نهاد اداری برای اتخاذ تصمیم یا اقدام معین.

کلیدواژه‌ها: اختیار اداره
اداری و عمومی

تصمیم اداری

اراده یک‌جانبه مقام اداری در حدود صلاحیت که اثر حقوقی ایجاد می‌کند.

کلیدواژه‌ها: عمل اداری
اداری و عمومی

آیین‌نامه

مقرره‌ای کلی برای اجرا یا تنظیم جزئیات قانون که نباید از حدود قانون فراتر رود.

کلیدواژه‌ها: آیین نامه مقرره
اداری و عمومی

تصویب‌نامه

مصوبه هیأت وزیران یا مرجع اجرایی صالح در حدود قانون.

کلیدواژه‌ها: مصوبه دولت
اداری و عمومی

بخشنامه

دستور اداری کلی برای تبیین یا هماهنگی اجرای مقررات در دستگاه مربوط.

کلیدواژه‌ها: دستور اداری
اداری و عمومی

دیوان عدالت اداری

مرجع قضایی رسیدگی به شکایت مردم از تصمیمات و اقدامات اداری و برخی مقررات دولتی.

کلیدواژه‌ها: دیوان عدالت
اداری و عمومی

ابطال مصوبه

بی‌اعتبار کردن مقرره خلاف قانون یا خارج از صلاحیت توسط مرجع صالح.

کلیدواژه‌ها: لغو مقرره
اداری و عمومی

حقوق عامه

حقوق متعلق به عموم جامعه که حمایت و صیانت از آن وظیفه نهادهای عمومی است.

کلیدواژه‌ها: حق عمومی
اداری و عمومی

مسئولیت مدنی دولت

الزام نهاد عمومی به جبران زیان منتسب به اقدام یا ترک فعل غیرقانونی در شرایط مقرر.

کلیدواژه‌ها: خسارت دولت
اداری و عمومی

سلب مالکیت

گرفتن مالکیت خصوصی برای منفعت عمومی فقط با مجوز و تشریفات و جبران قانونی.

کلیدواژه‌ها: تملک عمومی
اداری و عمومی

عوارض

وجهی که مرجع عمومی در حدود اختیار قانونی در برابر خدمات یا عناوین مقرر وضع و وصول می‌کند.

کلیدواژه‌ها: عوارض شهرداری
اداری و عمومی

مالیات

پرداخت الزامی به دولت بر پایه قانون برای تأمین هزینه‌های عمومی و اهداف مقرر.

کلیدواژه‌ها: مالیات مستقیم ارزش افزوده
اداری و عمومی

اصل تفکیک قوا

تقسیم وظایف حکومتی میان قوای مقننه، مجریه و قضائیه همراه با روابط مقرر قانون اساسی.

کلیدواژه‌ها: سه قوه
مالکیت فکری

مالکیت فکری

حقوق قانونی پدیدآورندگان و صاحبان آثار، اختراعات، علائم و دیگر دستاوردهای فکری.

کلیدواژه‌ها: مالکیت معنوی
مالکیت فکری

حق مؤلف

حقوق مادی و معنوی پدیدآورنده اثر ادبی، هنری یا علمی در حدود قانون.

کلیدواژه‌ها: کپی رایت حقوق پدیدآورنده
مالکیت فکری

حق معنوی پدیدآورنده

حقوق غیرمالی مانند انتساب اثر و حرمت تمامیت آن که ویژگی‌های قانونی خاص دارد.

کلیدواژه‌ها: حق انتساب اثر
مالکیت فکری

حق مادی پدیدآورنده

اختیار بهره‌برداری اقتصادی از اثر در مدت و حدود قانونی.

کلیدواژه‌ها: بهره برداری اثر
مالکیت فکری

اختراع

راه‌حل فنی جدید برای یک مشکل که در صورت داشتن شرایط قانونی قابل ثبت است.

کلیدواژه‌ها: پتنت
مالکیت فکری

گواهینامه اختراع

سند اعطای حق انحصاری محدود به دارنده اختراع ثبت‌شده.

کلیدواژه‌ها: ثبت اختراع
مالکیت فکری

علامت تجاری

نشانه قابل رؤیتی که کالاها یا خدمات اشخاص را از یکدیگر متمایز می‌کند.

کلیدواژه‌ها: برند نشان تجاری
مالکیت فکری

نام تجاری

نام یا عنوانی که شخص یا بنگاه را در فعالیت تجاری معرفی و متمایز می‌کند.

کلیدواژه‌ها: اسم تجاری
مالکیت فکری

طرح صنعتی

ویژگی‌های ظاهری و تزئینی محصول که با شرایط قانونی قابل حمایت است.

کلیدواژه‌ها: دیزاین صنعتی
مالکیت فکری

اسرار تجاری

اطلاعات ارزشمند و غیرعمومی کسب‌وکار که برای محرمانگی آن تدابیر متعارف اتخاذ شده است.

کلیدواژه‌ها: راز تجاری اطلاعات محرمانه
مالکیت فکری

نقض حق

استفاده بدون مجوز از موضوع حمایت‌شده مالکیت فکری در حدود حقوق انحصاری.

کلیدواژه‌ها: کپی غیرمجاز
مالکیت فکری

مجوز بهره‌برداری

اجازه قراردادی استفاده از حق مالکیت فکری با حدود و شرایط معین.

کلیدواژه‌ها: لیسانس لایسنس
حقوق بین‌الملل

حقوق بین‌الملل عمومی

قواعد حاکم بر روابط دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و دیگر تابعان این نظام.

کلیدواژه‌ها: بین الملل عمومی
حقوق بین‌الملل

حقوق بین‌الملل خصوصی

قواعد تعیین صلاحیت، قانون حاکم و شناسایی احکام در روابط خصوصی دارای عنصر خارجی.

کلیدواژه‌ها: تعارض قوانین
حقوق بین‌الملل

معاهده

توافق بین‌المللی تابع حقوق بین‌الملل میان تابعان دارای صلاحیت.

کلیدواژه‌ها: کنوانسیون پیمان
حقوق بین‌الملل

عرف بین‌المللی

رویه عمومی و مستمر دولت‌ها که با اعتقاد به الزام حقوقی همراه است.

کلیدواژه‌ها: رویه دولتها
حقوق بین‌الملل

حق شرط

بیانیه یک‌جانبه دولت هنگام پیوستن به معاهده برای مستثنا یا تعدیل کردن اثر برخی مقررات، در حدود مجاز.

کلیدواژه‌ها: رزرو معاهده
حقوق بین‌الملل

صلاحیت سرزمینی

اختیار دولت نسبت به اشخاص، اموال و رویدادهای واقع در قلمرو خود.

کلیدواژه‌ها: قلمرو
حقوق بین‌الملل

مصونیت دولت

محدودیت رسیدگی محاکم یک دولت به اعمال دولت خارجی، با حدود و استثناهای حقوقی.

کلیدواژه‌ها: مصونیت حاکمیتی
حقوق بین‌الملل

استرداد مجرمین

تحویل شخص متهم یا محکوم از یک کشور به کشور دیگر بر پایه قانون یا معاهده.

کلیدواژه‌ها: استرداد متهم
حقوق بین‌الملل

پناهندگی

حمایت یک دولت از شخصی که واجد شرایط مقرر در حقوق داخلی یا بین‌المللی است.

کلیدواژه‌ها: پناهنده
حقوق بین‌الملل

اصل عدم مداخله

منع دخالت قهرآمیز یا ناروا در امور ذاتاً داخلی یا خارجی دولت دیگر.

کلیدواژه‌ها: عدم دخالت
حقوق بین‌الملل

مسئولیت بین‌المللی دولت

پیامد حقوقی نقض تعهد بین‌المللی قابل انتساب به دولت.

کلیدواژه‌ها: عمل متخلفانه بین المللی
حقوق بین‌الملل

شناسایی و اجرای حکم خارجی

پذیرش آثار و اجرای رأی دادگاه کشور دیگر با شرایط قانون کشور محل اجرا.

کلیدواژه‌ها: حکم دادگاه خارجی
ادله و اصطلاحات قضایی

دلیل

وسیله قانونی برای اثبات ادعا یا دفاع نزد مرجع رسیدگی.

کلیدواژه‌ها: ادله اثبات
ادله و اصطلاحات قضایی

اقرار

خبر دادن شخص از وجود حقی برای دیگری به زیان خود.

کلیدواژه‌ها: اعتراف مدنی
ادله و اصطلاحات قضایی

شهادت

بیان اطلاعات شخص ثالث درباره واقعه مورد اختلاف نزد مرجع صالح.

کلیدواژه‌ها: گواهی شاهد
ادله و اصطلاحات قضایی

سوگند

گواه گرفتن خداوند بر درستی ادعا یا انکار در موارد و با تشریفات قانونی.

کلیدواژه‌ها: قسم
ادله و اصطلاحات قضایی

اماره

اوضاع و احوالی که به حکم قانون یا نظر قاضی، نشانه امر دیگری شناخته می‌شود.

کلیدواژه‌ها: نشانه قرینه
ادله و اصطلاحات قضایی

اماره قانونی

نشانه‌ای که قانون آن را دلیل بر امری قرار داده، مگر خلاف آن در موارد ممکن ثابت شود.

کلیدواژه‌ها: فرض قانونی
ادله و اصطلاحات قضایی

اماره قضایی

اوضاع و احوالی که قاضی از آن برای استنباط واقعیت استفاده می‌کند.

کلیدواژه‌ها: قرینه قضایی
ادله و اصطلاحات قضایی

اصل صحت

فرض درستی و اعتبار اعمال اشخاص تا زمانی که فساد آن ثابت نشده است.

کلیدواژه‌ها: صحت معامله
ادله و اصطلاحات قضایی

اصل استصحاب

باقی دانستن وضعیت سابق در صورت شک در تغییر آن، در قلمرو کاربرد قانونی.

کلیدواژه‌ها: استصحاب
ادله و اصطلاحات قضایی

کارشناسی

اظهارنظر تخصصی کارشناس درباره موضوع فنی مورد نیاز مرجع رسیدگی.

کلیدواژه‌ها: نظر کارشناس
ادله و اصطلاحات قضایی

معاینه محل

مشاهده مستقیم محل یا موضوع مرتبط با دعوا توسط مرجع یا مأمور قضایی.

کلیدواژه‌ها: بازدید محل
ادله و اصطلاحات قضایی

تحقیق محلی

کسب اطلاعات از مطلعان و اوضاع محل درباره موضوع پرونده.

کلیدواژه‌ها: مطلع محلی
ادله و اصطلاحات قضایی

علم قاضی

یقین حاصل از مستندات بیّن موجود در پرونده که قاضی باید مستندات آن را ذکر کند.

کلیدواژه‌ها: یقین قاضی
ادله و اصطلاحات قضایی

قرینه

نشانه‌ای که در کنار دلایل دیگر به فهم یا اثبات موضوع کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها: نشانه
ادله و اصطلاحات قضایی

بار اثبات

تکلیف ارائه دلیل درباره ادعایی که اثبات آن بر عهده شخص است.

کلیدواژه‌ها: اثبات دعوا
ادله و اصطلاحات قضایی

رأی

تصمیم قضایی دادگاه که ممکن است حکم یا قرار باشد.

کلیدواژه‌ها: تصمیم دادگاه
ادله و اصطلاحات قضایی

حکم

رأی دادگاه درباره ماهیت دعوا که آن را تمام یا جزئاً پایان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: حکم دادگاه
ادله و اصطلاحات قضایی

قرار

تصمیم قضایی که حکم ماهوی محسوب نمی‌شود و انواع گوناگون دارد.

کلیدواژه‌ها: قرار دادگاه دادسرا
ادله و اصطلاحات قضایی

رأی قطعی

رأیی که از راه عادی قابل اعتراض نیست، هرچند ممکن است طرق فوق‌العاده درباره آن وجود داشته باشد.

کلیدواژه‌ها: حکم قطعی
ادله و اصطلاحات قضایی

رأی نهایی

رأیی که مسیر رسیدگی عادی آن پایان یافته و پرونده را در آن مرحله خاتمه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: تصمیم نهایی
ادله و اصطلاحات قضایی

رأی وحدت رویه

رأی هیأت عمومی دیوان عالی کشور برای رفع اختلاف رویه که در موارد قانونی لازم‌الاتباع است.

کلیدواژه‌ها: وحدت رویه دیوان عالی
ادله و اصطلاحات قضایی

نظریه مشورتی

پاسخ حقوقی غیرالزام‌آور مرجع مشورتی که برای تبیین قانون ارائه می‌شود.

کلیدواژه‌ها: اداره حقوقی
ادله و اصطلاحات قضایی

رویه قضایی

شیوه و گرایش عملی دادگاه‌ها در تفسیر و اجرای قواعد حقوقی.

کلیدواژه‌ها: رویه دادگاه
ادله و اصطلاحات قضایی

ذی‌نفع

شخصی که از نتیجه تصمیم یا دعوا سود یا زیان حقوقی مستقیم می‌بیند.

کلیدواژه‌ها: نفع قانونی
ادله و اصطلاحات قضایی

سمت

رابطه قانونی شخص با دعوا، مانند اصالت، وکالت، ولایت یا نمایندگی.

کلیدواژه‌ها: نمایندگی در دعوا
ادله و اصطلاحات قضایی

مهلت قانونی

بازه زمانی تعیین‌شده در قانون برای انجام اقدام حقوقی یا قضایی.

کلیدواژه‌ها: موعد قانونی
ادله و اصطلاحات قضایی

مرور زمان

گذشت مدت مقرر قانونی که می‌تواند بر امکان طرح، تعقیب یا اجرای حق اثر بگذارد؛ قلمرو آن در هر حوزه متفاوت است.

کلیدواژه‌ها: انقضای مهلت
ادله و اصطلاحات قضایی

ابلاغ

رساندن رسمی اوراق و تصمیمات قضایی یا اداری به مخاطب طبق قانون.

کلیدواژه‌ها: ابلاغیه
ادله و اصطلاحات قضایی

نیابت قضایی

درخواست مرجع قضایی از مرجع هم‌عرض در حوزه دیگر برای انجام اقدام معین.

کلیدواژه‌ها: نیابت
ادله و اصطلاحات قضایی

رد دادرس

کنار رفتن قاضی از رسیدگی به علت وجود یکی از جهات قانونی بی‌طرفی.

کلیدواژه‌ها: ایراد رد دادرس
ادله و اصطلاحات قضایی

اعتبار امر قضاوت‌شده

اثر رأی قطعی که از رسیدگی مجدد به دعوای یکسان جلوگیری می‌کند.

کلیدواژه‌ها: امر مختوم امر قضاوت شده
تجارت و شرکت‌ها

تقصیر

از نظر حقوق به ترک عملی که شخص ملزم به انجام آن است یا ارتکاب عملی که شخص از انجام دادن آن منع شده گویند؛ برای مثال برابر قانون اشخاصی که دارای تخصص هستند و علم و مهارت شان در کمک به مصدومین حادثه موثر است تکلیف دارند که به مصدومین کمک کنند ترک این عمل نوعی تفصیر است. (تعدی) و یا اینکه مستاجر نباید از ساختمان مسکونی برای راه اندازی کارگاه استفاده کند (تفرط).

ادله و اصطلاحات قضایی

تسبیت

ضرر زدن به مال غیر که منشاء ضرر به‌وسیله خود مرتکب به هدف هدایت نشده ولی بر اثر تقصیر یا بی مبادلاتی و غفلت و عدم احتیاط او ضرری متوجه دیگری می‌شود مانند آن که گوسفندان به واسطه عدم مراقبت به مزرعه گندم دیگری رفته و چرای آن‌ها موجب ضرر به کشاورز گردد. یا زنجیر سگ را محکم نبندند و سگ به عابرین حمله کند.

مدنی و اشخاص

آئین نامه

الف - مقرراتی است که مقامات صلاحیتدار مانند وزیر یا شهردار و ... وضع و در معرض اجراء می گذارند. ب - آئین نامه با نظامنامه عبارتست از مقررات کلی که توسط مراجع اجرایی قانون به منظور اجراء وظایف اجرایی و تحقق بخشیدن به آنها وضع شده باشد و شامل آئین نامه های مصوب پارلمان نمی باشد.

حقوق کیفری

اسناد رسمی

مدارکی که توسط مأموران رسمی یا طبق قانون تنظیم می‌شوند. اسنادی که در اداره ثبت اسناد و املاک یا دفاتر اسناد رسمی یا نزد سایر مأموران رسمی در حدود صلاحیت آنان و برابر مقررات قانونی تنظیم شده باشد. اسنادی که در دفترخانه‌ها و تحت نظارت مامورین رسمی تنظیم و ثبت می‌شوند.

حقوق کیفری

تسلیم

تسلیم در عقد بیع عبارت است ازاینکه فروشنده مال مورد معامله را به خریدار و خریدار بهای معامله را به فروشنده که منتقل کرده است به استیلا و تصرف او در آورد و در اختیارش قرار دهد.

حقوق کیفری

تعلیق مجازات

تحت شرایطی محکوم به مجازات می تواند از امتیازات این تاسیس حقوقی استفاده کند و مجازات مقرر در حکم در مورد او به اجرا در نیاید.چنانچه در مدت ایام تعلیق که از دو تا 5 سال است، مرتکب جرم شود علاوه بر مجازات جرم ارتکابی مجازات جرم قبلی که به اجرا در نیامده نیز در مورد اجرا خواهد شد(به ماده 25 قانون مجازات اسلامی رجوع شود).

آیین دادرسی مدنی

حکم غیابی

چنانچه خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی او در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طور کتبی نیز دفاع ننموده باشد و یا اخطاریه ابلاغ واقعی به خوانده نشده باشد ، در این صورت حکم دادگاه غیابی است.

خانواده

تسلیط

برابر این اصل هر کس حق هر گونه تصرف که مخالف شرع نباشد، دارد از این رو هر مالکی نسبت به مایملک خود حق هر گونه تصرف وانتفاعی دارد مگر آنکه قانون استثنا کرده باشد.

اموال و مالکیت

تصدیق انحصار وراثت

گواهی است که به موجب آن ورثه متوفی از دادگاه در خواست صدور آن را می کنند تا وراث متوفی به عدد و اشخاص معین و معلوم شود به این گواهی، گواهی حصر وراثت نیز گفته می‌شود.

اجرای احکام

توقیف دادرسی

در دعاوی مدنی پس از شروع به محاکمه در مواردی که قانون تصریح می‌کند مرجع رسیدگی می تواند برای مدتی دادرسی را متوقف سازد مانند هنگامی که یکی از اصحاب دعوی فوت می‌کند.

خانواده

نفی ولد

اگر زن فرزندی بیاورد و زوج اقرار کند که فرزند اوست نمی تواند بعد از این اقرار نفی کند زیرا با اقرار برای مولود حقوقی ایجاد می‌شود ناشی از نسب و پس از اقرار حقوق فرزند بعهده پدر مستقر می‌گردد. در مورد اقرار به طور کلی آنچه که موجد حق است قابل رجوع نیست.

خانواده

اخذ به شفعه

حقی که به شریک ملک اجازه می‌دهد سهم دیگری را بخرد تا از ورود شخص ثالث جلوگیری کند. اگر مال غیرمنقول قابل قسمتی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خود را به ثالث بفروشد شریک حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد و حصه مبیعه را تملک کند.

مدنی و اشخاص

حمل

آنچه به دست یا دوش کشند، بردن چیزی از جایی به جایی. به موجودی گفته می‌شود که در رحم زن وجود پیدا می‌کند و آغاز وجود آن از تاریخ انعقاد نطفه است و انتهای وجود آن ولادت است. در صدق حمل فرق نمی‌کند که از راه مواقعه حاصل شده باشد یا از طرق دیگر.

ادله و اصطلاحات قضایی

سبب اقوی

وقتی که یک فرد دیگری را مجبور به انجام یک عمل خلاف قانون کند و مسئولیت عمل بر عهده سبب قرار گیرد.

خانواده

قدر متقین

در مواردی که سعه و ضیق مدلول یک قانون محل تردید باشد مفسر آن قانون، مدلول آن را نسبت به مقداری که یقینی است تثبیت می‌کند و نسبت به مازاد بر آن قدر، خود را در حالت سکوت قانون قرار میدهد و چاره دیگری برای آن می اندیشد.

قراردادها و تعهدات

اجازه

اعلام رضایت فردی که قانون رضایت او را به عنوان تأثیرگذار در اعتبار عقد یا ایقاع می‌پذیرد.

مدنی و اشخاص

احتیاط

اخذ تصمیماتی که حتی‌المقدور با هدف قانون‌گذار سازگار باشد، به ویژه در مواقع شک و ابهام.

مدنی و اشخاص

احوال

ویژگی‌ها و خصوصیات یک فرد که قانون آنها را به عنوان مبنای آثار حقوقی در نظر می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

اصل انتقال حقوق

قاعده‌ای که طبق آن هر حقی به دیگران قابل انتقال است، مگر آنکه قانون آن را منع کرده باشد.

مدنی و اشخاص

امور حسبی

اموری که دادگاه‌ها به آن‌ها رسیدگی می‌کنند بدون اینکه نزاع یا اختلاف خاصی بین افراد باشد.

خانواده

رد

در باب ارث مقابل فرض و قرابت قرار می گیرد یعنی از ترکه میت هر صاحب فرض حصه خود را می برد و بقیه به صاحبان قرابت می رسد و اگر صاحب قرابتی در آن طبقه مساوی با صاحب فرض در درجه نباشد باقی به صاحب فرض رد می‌شود.

اموال و مالکیت

سرقفلی

پولی که مستأجر به مالک یا مستأجر قبلی برای حق استفاده از ملک یا مغازه پرداخت می‌کند.

قراردادها و تعهدات

شخص

فردی که حقوق و تعهدات قانونی دارد و می‌تواند به عنوان طرف قرارداد یا دعوا قرار گیرد.

ادله و اصطلاحات قضایی

ناکل

مدعی علیه که خواسته را انکار و این نکول به معنی اخص است. نکول باید مسبوق به انکار (به معنی اعم) مدعی علیه باشد و تقاضای مدعی از دادگاه از او سوگند خواهند، پس اگر قسم یاد نکند و رد قسم به مدعی ننماید او ناکل است.

قراردادها و تعهدات

اصیل

فردی که در عقد یا قرارداد اصلی و قانونی به عنوان طرف قرارداد شناخته می‌شود.

خانواده

اطلاق

وضعیتی که در آن قانون یا قرارداد به‌طور کلی و بدون محدودیت تعریف شده است.

حقوق کیفری

تعهد

عبارتست از یک رابطه حقوقی که بموجب آن شخص یا اشخاص معین، نظر به اقتضای عقد باشند عقد یا جرم یا شبه جرم یا بحکم قانون ملزم به دادن چیزی یا مکلف به فعل یا ترک عمل معینی به نفع شخص یا اشخاص معینی می شوند.

مدنی و اشخاص

جهل به قانون

عدم آگاهی از قانون که معمولا عذر قابل‌قبولی در محاکم قضایی محسوب نمی‌شود.

قراردادها و تعهدات

خیار رؤیت و تخلف وصف

حق فسخ قرارداد به دلیل عدم تطابق کالا با توصیف‌هایی که در زمان خرید داده شده است.

قراردادها و تعهدات

شرط

امری که تحقق آن در آینده موجب تأثیرگذاری بر اعتبار قرارداد یا تعهد می‌شود.

اموال و مالکیت

شفیع

صاحب حق شفعه، که می‌تواند سهم شریک دیگر را در مال غیرمنقول مشترک خریداری کند.

قراردادها و تعهدات

چرا باید از فرهنگ لغت حقوقی استفاده کنم؟

استفاده از فرهنگ لغت حقوقی به شما کمک می‌کند تا با اصطلاحات تخصصی حقوقی آشنا شوید و درک بهتری از مسائل قانونی داشته باشید.

قراردادها و تعهدات

چگونه می‌توانم با استفاده از فرهنگ لغت حقوقی تصمیمات قانونی بهتری بگیرم؟

با مطالعه این فرهنگ لغت حقوقی ، می‌توانید اطلاعات دقیق‌تری در مورد اصطلاحات قانونی کسب کنید و تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرید.

قراردادها و تعهدات

آیا فرهنگ لغت حقوقی به زبان‌های دیگر نیز در دسترس است؟

در حال حاضر این فرهنگ لغت حقوقی به زبان فارسی تهیه شده است، اما در آینده ممکن است به زبان‌های دیگر نیز ترجمه شود.

حقوق کیفری

اثم

هر عملی که قانون آن را منع کرده و برای آن مجازات تعیین شده است.

قراردادها و تعهدات

اجرت

مبلغی که به عنوان عوض اقتصادی برای خدمات در قرارداد اجاره تعیین می‌شود.

مدنی و اشخاص

اجرت‌المثل

مبلغی که به عنوان اجرت استفاده از مال دیگری پرداخت می‌شود، در صورتی که برای مدت استفاده، مبلغ مشخصی تعیین نشده باشد.

اموال و مالکیت

احاله

انتقال یک دعوی از یک دادگاه به دادگاه دیگر به دلیل مصالح معین.

اموال و مالکیت

ارتفاق

حق استفاده از ملک دیگری به منظور بهره‌برداری از اموال شخصی خود.

اموال و مالکیت

اقرار معلق

اظهار حق یا دینی که به شرط وقوع یک رویداد معین معتبر می‌شود.

آیین دادرسی مدنی

تأمین خواسته

درخواست توقیف اموال خوانده اعم از منقول و یا غیر منقول و صورت برداری و ارزیابی و حفظ اموال توقیف شده و توقیف حقوق استخدامی خوانده و اموال منقول وی که نزد شخص ثالث موجود است.

مدنی و اشخاص

تراضی

توافق دو طرف بر یک امر خاص به صورت دوستانه و بدون دخالت دادگاه.

خانواده

تصرف

عبارت است از اینکه مالی در اختیار کسی باشد و او بتواند نسبت به آن مال تصمیم گیری کند.

مدنی و اشخاص

تضامن

در هر یک از دو مورد زیر بکار میرود ۱ در صورت تعدد بستانکاران که هر کی از آنها حق مطالبه تمام تمام طلب را داشته باشند ۲ در صورت تعدد بدهکاران که بتوان تمام طلب را از هر یک از آنان مطالبه نمود.

حقوق کیفری

تعدی

عبور از مرزها و حدود قانونی یا انجام عملی که خلاف عرف و قانون است.

مدنی و اشخاص

حاجب

شخص یا چیزی که مانع یا حایل در مسیر انجام یک عمل یا حق می‌شود.

حقوق کیفری

حبس

محرومیت از آزادی شخص به حکم دادگاه یا قانون به عنوان مجازات.

مدنی و اشخاص

حق المجری

حق استفاده از زمین دیگران به منظور انتقال آب، گاز، نفت یا فاضلاب.

اموال و مالکیت

حق سکنی

حق اقامت در ملک دیگری که به صورت موقت یا دائم به فرد واگذار شده است.

قراردادها و تعهدات

خیار فسخ

حق یک‌طرفه برای انصراف از قرارداد بدون نیاز به رضایت طرف مقابل.

قراردادها و تعهدات

رجوع

بازگشت به حالتی که قبل از انجام یک قرارداد یا تعهد وجود داشت.

مدنی و اشخاص

سازش

توافق دوستانه بین دو طرف دعوا برای حل و فصل اختلافات بدون دخالت دادگاه.

مدنی و اشخاص

سلطه

حق یا اختیار قانونی فرد برای کنترل و استفاده از مال یا دارایی خود.

مدنی و اشخاص

شارع

قانون‌گذار یا مقننی که قوانین و مقررات را تعیین و وضع می‌کند.

قراردادها و تعهدات

شبه عقد

عملی که شبیه به قرارداد است ولی از لحاظ قانونی قرارداد محسوب نمی‌شود.

حقوق کیفری

ولی

در لغت به معنی سرپرست است. کسی به حکم قانون اختیار دیگری یا دیگران را در قسمتی از امور دارا می باشد، امور خصوصی و خواه در امور عمومی مانند اختیار هریک از کارمندان دولت در حدود شغل خود.

مدنی و اشخاص

آداب و رسوم

مجموعه‌ای از مقررات و عادات پذیرفته‌شده که در جوامع رایج بوده و ممکن است در قوانین رسمی ثبت نشده باشند.

قراردادها و تعهدات

آیا این فرهنگ لغت حقوقی شامل همه اصطلاحات حقوقی است؟

خیر، این فرهنگ لغت حقوقی در حال گسترش است و ما به تدریج اصطلاحات بیشتری را در مقالات بعدی اضافه خواهیم کرد.

مدنی و اشخاص

اتلاف

از بین بردن مال دیگری کلا یا بعضا به‌طوری‌که فعل منشأ اتلاف به‌وسیله خود فاعل، به هدف هدایت شده باشد. در حقوق جزا یعنی تجاوز مادی به مال غیر است به صورت تخریب یا حرق یا تباه کردن.

مدنی و اشخاص

ارتشاء

دریافت مال یا وجه نقد توسط یک مقام دولتی یا مأمور عمومی به منظور انجام یا خودداری از انجام وظایفش.

مدنی و اشخاص

استحقاق

سزاوار بودن فرد برای دریافت یا مطالبه یک حق یا امتیاز خاص.

ادله و اصطلاحات قضایی

استیناف

تقاضای تجدید نظر در مورد حکم صادره از سوی دادگاه.

قراردادها و تعهدات

اقباض

تحویل مال یا مورد معامله به طرف دیگر در یک قرارداد.

اموال و مالکیت

انتفاعات

جمع انتفاع به معنی حق بهره‌برداری از ملک یا اموال دیگر.

ادله و اصطلاحات قضایی

انفال

اموالی که به حکم قانون به اموال عمومی تعلق دارد.

قراردادها و تعهدات

بیع سلف

نوعی از معامله که در آن کالا یا خدمات به صورت پیش‌فروش عرضه شده و پول آن به‌طور نقدی پرداخت می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

تضمین

دادن وثیقه چه وجه نقد باشد یا غیر آن مانند خانه و چه سپردن ضامن مانند دادن یک فقره چک برای تضمین حسن انجام کار یا تخلیه.

قراردادها و تعهدات

تعذر

وجود مانع یا دلیل برای عدم اجرای یک تعهد یا قرارداد.

مدنی و اشخاص

تعصیب

واگذاری حق یا دارایی به خویشاوندان پدری فرد در موارد خاص.

قراردادها و تعهدات

تعلیق

وابسته کردن اجرای یک تعهد یا قرارداد به تحقق یک شرط خاص.

اموال و مالکیت

تملیک

انتقال مالکیت یک مال به دیگری از طریق عقد یا قرارداد.

مدنی و اشخاص

تنازع

اختلاف و درگیری بین دو یا چند نفر بر سر یک موضوع یا حق.

مدنی و اشخاص

تکلیف

وظایف و مسئولیت‌هایی که قانون به فردی محول می‌کند.

مدنی و اشخاص

جواز

اجازه یا مجوز قانونی برای انجام یک عمل یا استفاده از یک حق.

خانواده

حجب

حالتی که به موجب آن فردی از ارث یا حق خود محروم می‌شود.

اموال و مالکیت

حق العبور

حق عبور از ملک دیگران به منظور دسترسی به ملک یا اموال شخصی.

قراردادها و تعهدات

خیار حیوان

اختیار فسخ قرارداد خرید حیوان در مدت سه روز پس از خرید.

ادله و اصطلاحات قضایی

دادرسی

فرآیند بررسی و حل‌وفصل یک دعوی یا اختلاف در دادگاه.

قراردادها و تعهدات

سقوط

از بین رفتن یا کاهش اعتبار یک حق یا تعهد به دلیل شرایط خاص.

قراردادها و تعهدات

آیا این فرهنگ لغت حقوقی فقط برای وکلا مناسب است؟

خیر، این فرهنگ لغت حقوقی برای هر کسی که علاقه‌مند به حقوق و مسائل قانونی است، مناسب می‌باشد.

قراردادها و تعهدات

آیا می‌توانم از فرهنگ لغت حقوقی برای تحقیقات دانشگاهی استفاده کنم؟

بله، فرهنگ لغت حقوقی می‌تواند منبع مناسبی برای تحقیقات و مطالعات دانشگاهی در حوزه حقوق باشد.

مدنی و اشخاص

ابعد

به معنای دورتر یا بعیدتر است و گاهی به معنی بیگانه یا خویشاوند دور هم استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

اخوال

برادران مادر که به آنها دایی نیز گفته می‌شود.

اموال و مالکیت

اذن

اجازه قانونی که از سوی مالک یا مرجع قانونی صادر می‌شود. اعلام رضای مالک یا رضای کسی که قانون برای رضای او اثری قایل شده است برای انجام دادن یک عمل حقوقی اجماع است.

مدنی و اشخاص

استعاط

از بین بردن یا سلب یک حق از سوی صاحب آن.

مدنی و اشخاص

اظهارنامه

مدرکی رسمی که مطابق مقررات قانونی تنظیم و به منظور بیان مطالب به طرف دیگر ارسال می‌شود.

قراردادها و تعهدات

ایجاب

بیان تعهد یا پذیرش مسئولیت در یک قرارداد.

مدنی و اشخاص

بستانکار

کسی که در مقابل دیگری دارای طلب یا حق مالی است.

خانواده

بیع محاباتی

معامله‌ای که در آن فروشنده عمدا کالای خود را به قیمتی کمتر از ارزش واقعی آن می‌فروشد.

قراردادها و تعهدات

تفاسخ

فسخ یا انصراف از قرارداد به رضایت دو طرف آن.

ادله و اصطلاحات قضایی

حرمان

محرومیت از یک حق یا امتیاز به دلیل شرایط خاص.

مدنی و اشخاص

حقوق ثابته

حقوقی که تحت شرایط قانونی به دست آمده و با تغییر شرایط قانونی نیز معتبر باقی می‌مانند.

اموال و مالکیت

سفید

فردی که از نظر حقوقی و مالی دارای تصرفات عقلانی نیست و قادر به مدیریت اموال خود نیست.

مدنی و اشخاص

سلم

معامله‌ای که کالا به صورت مؤجل (برای تحویل در آینده) و پول به‌طور نقدی پرداخت می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

شاهد

فردی که در محاکم قضایی شهادت می‌دهد و اطلاعات خود را در مورد یک رویداد ارائه می‌کند.

اموال و مالکیت

شریک

فردی که با یک یا چند نفر دیگر در مالکیت یا بهره‌برداری از مال یا اموال مشترک شریک است.

اموال و مالکیت

وقف بر نفس

این نوع وقف باطل است. اما اگر وقف بر شخص حقوقی کند یعنی وقف بر مصارف عام کرده و خود هم استفاده کند اشکالی ندارد مانند اینکه شخصی قریه ای را وقف بر دانشگاه کند.

خانواده

ولایت قهری

یعنی ولایت اجباری طفل با پدر و جد پدری اوست و ولی نمی تواند از دخالت در دارائی طفل خودداری کند. معنای ولایت حق تصرف در ممال طفل و اعمال نظر در مصالح طفل است.

قراردادها و تعهدات

چگونه می‌توانم به اطلاعات به‌روزتر در فرهنگ لغت حقوقی دسترسی پیدا کنم؟

با پیگیری مقالات آینده، می‌توانید به‌روزرسانی‌های جدید در فرهنگ لغت حقوقی را دریافت کنید.

قراردادها و تعهدات

چگونه می‌توانم سوالاتم را در مورد فرهنگ لغت حقوقی مطرح کنم؟

شما می‌توانید سوالات خود را در قسمت نظرات این مقاله یا از طریق کانال‌های ارتباطی ما بپرسید.

قراردادها و تعهدات

آیا این فرهنگ لغت حقوقی به‌روزرسانی خواهد شد؟

بله، ما برنامه داریم تا فرهنگ لغت حقوقی را با اضافه کردن اصطلاحات جدید به‌روز کنیم.

قراردادها و تعهدات

آیا این فرهنگ لغت حقوقی شامل مثال‌های کاربردی است؟

بله، بسیاری از اصطلاحات در این فرهنگ لغت حقوقی با مثال‌های عملی توضیح داده شده‌اند.

ادله و اصطلاحات قضایی

آیین دادرسی

مجموعه‌ای از مقررات برای رسیدگی به دعاوی، شکایات و درخواست‌های قضایی است.

ادله و اصطلاحات قضایی

آیین دادرسی مدنی

شاخه‌ای از حقوق که به بررسی سازمان‌های قضایی و قواعد مرتبط با دعاوی مدنی می‌پردازد.

قراردادها و تعهدات

اجاره‌نامچه

سند کتبی مربوط به قرارداد اجاره.

ادله و اصطلاحات قضایی

ادله اثبات دعوی

مدارک و شواهدی که برای اثبات ادعا در دادگاه ارائه می‌شوند. آنچه از مقررات نوشته یا معرفی که در مقام اثبات امری از امور در مراجع قضایی به کار رود.

مدنی و اشخاص

اساسنامه

مجموعه‌ای از قوانین و مقررات که نحوه کارکرد یک سازمان یا مؤسسه را تعیین می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

استعفا

درخواست ترک شغل یا سمت از سوی فردی که در موقعیت رسمی یا دولتی قرار دارد.

مدنی و اشخاص

اعراض

چشم‌پوشی از مال یا حق به نفع دیگری.

خانواده

اعیانی

اموال غیرمنقولی که بر روی زمین قرار دارند، در مقابل عرصه که به زمین اطلاق می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

افلاس

وضعیت فردی که به دلیل عدم توانایی پرداخت بدهی‌ها، اعلام ورشکستگی کرده است.

خانواده

انکار

رد کردن ادعای طرف مقابل در دعاوی قضایی. در اصطلاح آئین دادرسی مدنی کسی که سندی علیه او ابراز شود و او مهر یا امضاء یا اثر انگشت منتسب به خود را نفی کند و آنها را از خود نداند این عمل را انکار گویند.

مدنی و اشخاص

تبعیض

نابرابری و تفاوت قائل شدن بر اساس عواملی مانند جنسیت، نژاد، مذهب یا عقیده سیاسی.

اموال و مالکیت

تحجیر

آغاز عملیات آبادانی زمین‌های بایر بدون اینکه مالکیت کامل بر آن زمین حاصل شود.

مدنی و اشخاص

ترکه

دارایی‌ها و اموالی که پس از فوت فرد به جا می‌ماند و به وراث منتقل می‌شود.

خانواده

ثبت احوال

ثبت وقایع مهم زندگی افراد مانند تولد، فوت، ازدواج و طلاق در مراجع قانونی.

قراردادها و تعهدات

جاعل

شخصی که تعهدی را در برابر انجام یک عمل مشخص به عنوان پاداش تعیین می‌کند.

مدنی و اشخاص

حق التولیه

سهمی از درآمد موقوفات که برای هزینه‌های مدیریت و نگهداری آنها در نظر گرفته شده است.

مدنی و اشخاص

حقوق اساسی

شاخه‌ای از حقوق که به بررسی و تحلیل ساختار حکومت و قوانین اساسی یک کشور می‌پردازد.

خانواده

حقوق واجبه میت

حقوقی که متوفی بر ذمه خود دارد و باید قبل از تقسیم ارث از اموال او کسر شود.

اموال و مالکیت

حیازت

تصرف و به دست آوردن چیزی که مالک خاصی ندارد و به‌صورت آزاد در طبیعت موجود است.

اموال و مالکیت

حیازت مباحات

تملک اموالی که هیچ فردی مالک آن نیست، مانند شکار حیوانات یا جمع‌آوری منابع طبیعی.

ادله و اصطلاحات قضایی

خسارت

ضرری که به دلیل عمل یا ترک عمل کسی به دیگری وارد می‌شود و باید جبران شود.

ثبت و اسناد

دفتر کل

دفتر حسابداری که تمام معاملات و تراکنش‌ها را به‌صورت خلاصه و تفکیک‌شده ثبت می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

زیان

ضرر مالی یا غیرمالی که به دلیل عمل یا ترک عمل دیگران به فرد وارد می‌شود.

اموال و مالکیت

سبب مملک

دلیل یا عامل قانونی که موجب تملک یا مالکیت فرد بر یک مال یا دارایی می‌شود.

حقوق کیفری

سرقت

ربودن اموال یا اشیاء متعلق به دیگران به‌طور غیرقانونی و بدون رضایت صاحب مال.

مدنی و اشخاص

سرمایه‌گذاری

اختصاص دادن منابع مالی یا دیگر اموال به یک فعالیت اقتصادی به‌منظور کسب سود.

مدنی و اشخاص

سلف

نوعی معامله که در آن کالا به‌صورت پیش‌فروش عرضه شده و پول آن نقدا پرداخت می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

سند

مدرک یا نوشته‌ای که در مقام اثبات یا ادعا در محاکم قضایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قراردادها و تعهدات

شخص طبیعی

انسانی که به عنوان موجودی مستقل و موضوع حقوق و تعهدات قانونی در نظر گرفته می‌شود.

مدنی و اشخاص

شوارع

راه‌ها و معابر عمومی که برای عبور و مرور افراد و وسایل نقلیه استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

صراف

فردی که به معاملات ارز و سکه مشغول است و کارهای مرتبط با تبدیل پول انجام می‌دهد.

قراردادها و تعهدات

صفقه

معامله یا قراردادی که میان دو طرف برای خرید و فروش کالا یا خدمات بسته می‌شود.

اموال و مالکیت

عین کلی

خود بر چند قسم است ۱-عین کلی مشاع مانند دانگی از خانه معین ۲-عین کلی در معین مانند یک من گندم از انبار گندم موجود معین. ۳-عین کلی در ذمه مانند صد من گندم که در ذمه متعهد معینی قرار گرفته باشد.

خانواده

قرابت رضاعی

از حیث حرمت نکاح در حکم قرابت نسبی است مشروط بر اینکه اولا - شیر زن از حمل مشروع حاصل شده باشد . ثانیا شیر مستقیما از پستان مکیده شده باشد. ثالثا طفل لااقل یک شبانه روز و یا پانزده دفعه متوالی شیر کامل خورده باشد بدون این که غذای دیگر یا شیر زن دیگر را خورد. رابعا- شیر خوردن طفل قبل از تمام شدن دو سال از تولد او باشد. خامسا - مقدار شیری که طفل خورده است از یک زن و از یک شوهر باشد.

حقوق بین‌الملل

پروتکل

سندی رسمی که نتایج و تصمیمات جلسات سیاسی یا مذاکرات بین‌المللی را ثبت می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

ژتون قضائی

در برخی از سیستم‌های حقوقی، ژتون به‌عنوان یک علامت یا مدرک مورد استفاده قرار می‌گیرد که به‌منظور شرکت در جلسات دادگاه یا دریافت خدمات قانونی صادر می‌شود.

قراردادها و تعهدات

اجاره معاطاتی

نوعی اجاره که ایجاب و قبول آن به صورت غیرلفظی و عملی صورت می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

اجداد

به معنای والدین پدر و مادر و نیاکان آنها تا هر میزان بالا که رود.

خانواده

احتکار

جمع‌آوری کالاها به قصد ایجاد کمبود و فروش آنها به قیمت بالاتر.

مدنی و اشخاص

احصائیه

علم و فنون مرتبط با جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و وقایع.

ادله و اصطلاحات قضایی

ادله اربعه

در عرف حقوقی، به چهار منبع کتاب، سنت، قیاس و اجماع اشاره دارد.

مدنی و اشخاص

اراده

قصد و تمایل فرد به انجام یک کار یا تصمیم‌گیری در مورد یک موضوع خاص.

مدنی و اشخاص

اراضی آیش

زمین‌هایی که در یک بازه زمانی مشخص برای کشاورزی استفاده نشده‌اند.

مدنی و اشخاص

اراضی موات

زمین‌های بایر و بدون بهره‌برداری که پیش از این احیا نشده باشند.

خانواده

ارث

انتقال دارایی‌ها و اموال فرد متوفی به وارثان پس از کسر دیون و تعهدات.

تجارت و شرکت‌ها

استدلال

استفاده از دلایل منطقی برای رسیدن به یک نتیجه یا اثبات یک موضوع.

مدنی و اشخاص

استقراء

استنتاج کلی از موارد جزئی و خاص به منظور رسیدن به یک قاعده کلی.

مدنی و اشخاص

استیفاء

استفاده یا بهره‌برداری از مال یا خدمات فرد دیگر با رضایت او.

تجارت و شرکت‌ها

اعاده اعتبار

بازگرداندن اعتبار تجاری به فرد یا شرکت پس از رفع مشکلات مالی یا حقوقی.

مدنی و اشخاص

اعاده حیثیت

بازگرداندن حقوق و اعتبار اجتماعی به فردی که آنها را از دست داده است.

اموال و مالکیت

اعیان

اموالی که به شکل عینی و ملموس وجود دارند و دارای ابعاد فیزیکی هستند.

مدنی و اشخاص

اقطاعات

زمین‌های بایر که به دستور حاکم به افراد جهت بهره‌برداری واگذار می‌شود.

مدنی و اشخاص

امتزاج

مخلوط شدن دو یا چند چیز به گونه‌ای که جداکردن آنها مشکل باشد.

اموال و مالکیت

انحصار وراثت

حصر وراثت، دعوایی است که به موجب آن وراث متوفی از دادگاه تقاضای صدور تصدیق به منحصر بودن وراثت به عدد و اشخاص معین و معلوم می نمایند.

مدنی و اشخاص

بایع

فروشنده‌ای که در معامله یک کالا یا مال را به مشتری واگذار می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

بریات عمومیه

به معنی امور خیریه، یعنی اموری که برای تأمین هدف های نیکوکاری و خیر مورد نظر و توجه قرار گیرد از قبیل وصایای عمومی و اوقاف عمومی و حبس عام.

اموال و مالکیت

بیع مؤجل

فروش کالا یا خدمات با توافق بر پرداخت مبلغ در زمان معین در آینده.

مدنی و اشخاص

تأسیس

ایجاد یا تشکیل یک نهاد، سازمان یا قانونی که قبلا وجود نداشته است.

مدنی و اشخاص

تحریر ترکه

تعیین مقدار دارایی و دیون فرد متوفی به منظور تصفیه امور مالی او.

مدنی و اشخاص

ترصیف

نظم دادن و مرتب کردن اجزاء مختلف یک چیز به صورت منظم و پیوسته.

خانواده

تسعیر

تعیین ارزش و نرخ ارز یا پول یک کشور نسبت به پول کشورهای دیگر.

مدنی و اشخاص

تغلیب

اولویت دادن یا ارجحیت دادن یک طرف بر طرف دیگر در یک مورد خاص.

خانواده

تلف

نابودی یا از دست رفتن یک مال بدون دخالت مستقیم مالک یا شخص دیگر.

مدنی و اشخاص

ثبت

ضبط و نگهداری اطلاعات یا اسناد در دفاتر رسمی به منظور قانونی کردن آنها.

اموال و مالکیت

ثلث

یک‌سوم از دارایی یا اموال که در وصیت برای استفاده‌های خاص معین می‌شود.

حقوق کیفری

جرایم

اعمال خلاف قانونی که برای آن مجازات‌های خاصی در نظر گرفته شده است.

حقوق کیفری

جریمه

وجه نقد یا مالی که به عنوان مجازات از فرد خاطی گرفته می‌شود.

قراردادها و تعهدات

جماله

تعهدی که در قبال انجام یک کار مشخص، پرداخت اجرت را مقرر می‌کند.

خانواده

حرام مؤبد

ازدواجی که به دلیل وقوع آن دیگر امکان ازدواج مجدد بین طرفین وجود ندارد.

مدنی و اشخاص

حرمت

حرام بودن، آنچه که حفظ آن واجب بود. نهایت تعظیم و فروتنی در مقابل اوامر و نواحی است که موجب امتثال اوامر حق است. - آبرو ، عزت ، احترام.

اموال و مالکیت

حصص

سهم‌ها یا قطعاتی که در تقسیم یک مال مشاع به افراد تعلق می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

خصاء

عملی برای از بین بردن توان جنسی مرد به‌منظور جلوگیری از تولید مثل.

مدنی و اشخاص

خمس

یک‌پنجم از دارایی که طبق مقررات اسلامی به امور خاص تخصیص داده می‌شود.

اموال و مالکیت

دانگ

یک‌ششم از ملک یا زمینی که به‌طور معمول در تقسیمات ملکی به کار می‌رود.

قراردادها و تعهدات

دفتر اسناد رسمی

محلی که در آن قراردادها و اسناد رسمی توسط دفاتر اسناد رسمی ثبت می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

دفتر تجارتی

دفاتری که تاجر برای ثبت و نگهداری حساب‌ها و معاملات خود استفاده می‌کند.

حقوق کیفری

دفتر روزنامه

یکی از دفاتر تجارتی که تمامی تراکنش‌های مالی روزانه در آن ثبت می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

دلال

فردی که واسطه خرید و فروش کالا یا خدمات بین خریدار و فروشنده است.

قراردادها و تعهدات

ذمه

تعهد و مسئولیتی که فرد به دیگری دارد و باید به آن پایبند باشد.

مدنی و اشخاص

رابطه حقوقی

ارتباط قانونی و حقوقی بین دو یا چند نفر یا بین شخص و اموال او.

مدنی و اشخاص

ربح

سود یا نفع مالی که از معاملات یا سرمایه‌گذاری به دست می‌آید.

مدنی و اشخاص

رسمی

هر عملی که توسط مأموران دولتی یا نمایندگان رسمی صورت می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

رشوه

پولی که به مأموران دولتی پرداخت می‌شود تا کاری غیرقانونی انجام دهند.

مدنی و اشخاص

رشید

فردی که از لحاظ عقلی و مالی بالغ و قادر به تصمیم‌گیری منطقی است.

اموال و مالکیت

رقبه

ملک غیرمنقول مانند زمین، ساختمان یا ملک‌هایی که قابل انتقال نیستند.

قراردادها و تعهدات

رهن فک (فک رهن)

بازپس‌گیری مال وثیقه‌گذاشته‌شده پس از پرداخت بدهی و تعهدات مربوطه.

قراردادها و تعهدات

زیان دیرکرد

خسارتی که به دلیل تأخیر در پرداخت بدهی یا تعهد مالی باید پرداخت شود.

حقوق کیفری

سب

ناسزا گفتن یا توهین به دیگری، که در برخی موارد ممکن است جرم محسوب شود.

خانواده

سبب

رابطه خویشاوندی یا نسبی که به دلیل ازدواج یا تولد ایجاد می‌شود.

مدنی و اشخاص

شرع

مجموعه قوانین و مقرراتی که مبنای آن‌ها بر اصول دینی و مذهبی است.

تجارت و شرکت‌ها

شرکت

اجتماع حقوقی چند نفر برای مالکیت و بهره‌برداری از مال یا اموال مشترک.

مدنی و اشخاص

شقاق

ناسازگاری یا اختلاف شدید بین دو یا چند نفر در مسائل اجتماعی یا حقوقی.

مدنی و اشخاص

صحت

اعتبار قانونی یک عمل حقوقی که با شرایط و مقررات قانونی مطابقت دارد.

خانواده

صداق

مبلغ یا مالی که در عقد نکاح به‌عنوان مهریه به زوجه پرداخت می‌شود.

خانواده

صنعت حقوقی

به تمامی فعالیت‌ها و مشاغلی گفته می‌شود که به‌طور مستقیم به دنیای حقوق و قانون مربوط هستند، از جمله وکالت، داوری، مشاوره حقوقی، و نظارت قضائی.

مدنی و اشخاص

اثاث البیت

اشیاء و لوازم قابل حملی که در منزل استفاده می‌شوند.

مدنی و اشخاص

اثبات

فرایند اثبات چیزی یا تأیید و تصدیق یک موضوع در مراجع قضایی.

قراردادها و تعهدات

اجاره بها

مبلغی که بابت استفاده از مال اجاره‌شده پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

اجتهاد

فرایند استخراج مسائل قضایی و شرعی از منابع قانونی و عقلانی.

مدنی و اشخاص

اجل

زمان یا موعد مشخص برای انجام یا پرداخت یک امر خاص.

مدنی و اشخاص

اجماع

اتفاق و هم‌فکری گروهی از افراد در مورد یک موضوع خاص.

کار و تأمین اجتماعی

اجیر

کسی که کار خود را در قبال مزد به دیگری واگذار می‌کند.

اموال و مالکیت

احضار

دعوت به حضور در مرجع قضایی یا صلاحیت‌دار دیگر در موعد معین.

مدنی و اشخاص

اختلاس

تصاحب غیرقانونی مال یا اموال دیگران به وسیله تقلب یا فریب.

مدنی و اشخاص

اخطار

یادآوری یا هشدار رسمی در مورد انجام یا عدم انجام یک عمل.

مدنی و اشخاص

ادعا

مطرح کردن یک درخواست یا شکایت رسمی در محاکم قضایی.

مدنی و اشخاص

ارحام

خویشاوندان نزدیک که از طریق ولادت به یکدیگر مرتبط هستند.

مدنی و اشخاص

استخلاف

منصوب کردن فرد دیگری برای اداره دارایی‌ها پس از فوت خود.

ادله و اصطلاحات قضایی

استرعاء

دعوت فردی به شهادت دادن در یک مسئله حقوقی یا قانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

استشهاد

درخواست شهادت کتبی از شاهدان در مورد یک موضوع خاص.

مدنی و اشخاص

اعتراض

مخالفت یا اعلام نارضایتی از تصمیم یا اقدام دیگری.

مدنی و اشخاص

اقامه دعوی

مطرح کردن دعوی یا شکایت در محاکم قضایی یا مراجع صالح.

مدنی و اشخاص

اقرب

خویشاوندانی که از دیگران به فرد متوفی نزدیک‌تر هستند.

مدنی و اشخاص

اقوال

جمع کلمات و گفته‌ها؛ بیان‌های مختلف در یک موضوع.

تجارت و شرکت‌ها

امارات

نشانه‌ها یا قراینی که بر یک موضوع خاص دلالت می‌کنند.

قراردادها و تعهدات

امانت

مال یا شیءی که به صورت ودیعه به دیگری سپرده شده است.

خانواده

امی

نسبت داده شده به مادر یا کسی که از یک مادر مشترک است.

مدنی و اشخاص

اناطه

تعلیق یا وابسته کردن انجام یک کار به تحقق امر دیگری.

مدنی و اشخاص

انتزاع

جداکردن یا برداشتن یک چیز از جایگاه یا محل اصلی آن.

مدنی و اشخاص

اهل

فردی که از موانع حقوقی مثل جنون، سفه یا صغر مستثنی است.

قراردادها و تعهدات

ایداع

سپردن یک مال یا شیء به عنوان ودیعه نزد فردی دیگر.

مدنی و اشخاص

باطل

هرگونه عمل حقوقی که مخالف با قوانین و مقررات باشد.

خانواده

بذل مدت

اصطلاحی است در باب نکاح منقطع که به نفع زوج مدت محدود دارد؛ اگر زوج در اثناء مدت، از مانده زمان متعه چشم بپوشد رابطه زناشویی ساقط می‌گردد؛ این اسقاط مدت را بل مدت می گویند.

اموال و مالکیت

بنچاق

سند مالکیت یا مدارکی که به اثبات حقوق مالکیت کمک می‌کنند.

مدنی و اشخاص

بینونت

جدایی و فاصله بین دو طرف در مسائل حقوقی یا اجتماعی.

حقوق کیفری

تجاوز

عبور از حدود قانونی یا نقض حقوق دیگران به صورت عمدی.

ادله و اصطلاحات قضایی

تحلیف

وادار کردن شخص به ادای سوگند در یک محاکمه قضایی.

قراردادها و تعهدات

تخلف

عدم انجام تعهدات قراردادی یا تأخیر در اجرای آن‌ها.

مدنی و اشخاص

تدلیس

اعمالی که موجب فریب طرف معامله یا مخفی کردن عیب کالا شود.

مدنی و اشخاص

تسبیب

ایجاد خسارت یا زیان به دیگری از طریق تقصیر یا بی‌مبالاتی.

مدنی و اشخاص

تسهیم

تقسیم‌بندی و تخصیص سهم هر فرد از یک مال یا اموال مشترک.

مدنی و اشخاص

تشیید

ایجاد استحکام و تقویت ساختاری یک ساختمان یا بنا.

مدنی و اشخاص

تصالح

سازش و توافق بین دو طرف برای پایان دادن به نزاع و درگیری.

مدنی و اشخاص

تضرر

دچار شدن به ضرر یا زیان مالی و غیرمالی به علت عمل دیگری.

مدنی و اشخاص

تضییع

نابود کردن یا از بین بردن چیزی به صورت عمدی یا غیرعمدی.

خانواده

تعرفه

لیست قیمت یا نرخ کالاها و خدمات در یک بازار خاص.

خانواده

تفریق

طلاق یا جدایی زوجین به دلیل عدم توافق یا اختلافات شدید.

تجارت و شرکت‌ها

تفلیس

اعلام ورشکستگی شخصی به دلیل عدم توانایی پرداخت بدهی‌ها.

مدنی و اشخاص

تقسیط

تعیین پرداخت بدهی به صورت اقساطی برای تسهیل در بازپرداخت.

ثبت و اسناد

تقسیم

تفکیک حصه هر یک از شرکاء ملک مشاع معین از طریق تراضی شرکاء یا از طریق حکم دادگاه در صورتیکه بین همه شرکاء تراضی واقع نشود.

مدنی و اشخاص

تنقیه

پاک‌سازی یا لایروبی کانال‌ها یا قنوات برای بهبود جریان آب.

اجرای احکام

توقیف

سلب آزادی از شخص یا ضبط اموال او به دستور مراجع قضایی.

مدنی و اشخاص

توکیل

واگذاری انجام یک کار یا وظیفه به شخص دیگری به عنوان وکیل.

خانواده

ثمن

قیمتی که در ازای یک کالا یا خدمت در عقد بیع پرداخت می‌شود.

اداری و عمومی

جزیه

مالیاتی که افراد غیرمسلمان در کشور اسلامی پرداخت می‌کنند.

حقوق کیفری

جعل

تقلب یا ساختن سند یا چیز دیگری به منظور فریب دادن دیگران.

مدنی و اشخاص

حاکمیت

قدرت و اختیار سیاسی و قضایی دولت در اجرای قوانین و مقررات.

حقوق کیفری

حبه

واحد اندازه‌گیری معادل با دو دانه متوسط از گندم یا جو.

مدنی و اشخاص

حریت

آزادی و عدم وابستگی به بردگی یا قید و بندهای قانونی.

مدنی و اشخاص

حصه

بخشی از یک مال یا دارایی که به فرد یا گروه خاصی تعلق دارد.

آیین دادرسی کیفری

خروج از زندان

به عمل رهایی یک فرد از زندان یا مرکز بازداشت گفته می‌شود، که معمولا تحت شرایط خاصی مانند آزادی مشروط یا عفو انجام می‌شود.

خانواده

خلاف

عملی که بر خلاف قوانین، مقررات، یا اصول پذیرفته‌شده انجام می‌شود. در حقوق جزا به اعمالی اطلاق می‌شود که نقض قانون هستند.

مدنی و اشخاص

دائن

شخصی که دیگران به او بدهکار هستند و طلبی از او دارند.

مدنی و اشخاص

دادخواه

فردی که شکایت یا دعوی را به مراجع قضایی ارائه می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

دارایی

مجموعه‌ای از اموال، حقوق، و تعهدات مالی یک فرد یا یک شرکت.

مدنی و اشخاص

درآمد اتفاقی

درآمدهایی که به‌صورت غیرمستمر و غیرمنتظره حاصل می‌شوند.

کار و تأمین اجتماعی

دستمزد

مبلغی که برای انجام کار یا خدمت به فرد پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

دیان

طلبکاران یا بستانکارانی که فرد به آن‌ها بدهکار است.

قراردادها و تعهدات

دین

تعهدی که یک فرد به نفع دیگری دارد و باید پرداخت کند.

اموال و مالکیت

دین مؤجل

دینی که در زمان معین یا تاریخ مشخصی قابل مطالبه است.

مدنی و اشخاص

ذنب (گناه)

در حقوق جزا، به اشتباهات عمدی یا غیرعمدی فرد که منجر به نقض قوانین و ایجاد ضرر یا خسارت برای دیگران می‌شود، گفته می‌شود.

مدنی و اشخاص

راشی

فردی که برای انجام کار غیرقانونی به دیگری رشوه می‌دهد.

مدنی و اشخاص

راهن

فردی که مالی را به‌عنوان وثیقه به طلبکار می‌دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

رویه قضائی

رفتار، رویه یا تصمیمات دادگاه‌ها در مواجهه با مسائل مشابه که به‌عنوان راهنمایی برای پرونده‌های بعدی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خانواده

سهم الارث

بهره‌ای که وارث از دارایی‌ها و اموال متوفی دریافت می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

سهو

غفلت یا اشتباهی که به دلیل بی‌دقتی یا فراموشی رخ می‌دهد.

اموال و مالکیت

فقط در صورت

عبارتی که در قانون برای تعیین شرایط خاص استفاده می‌شود، به‌معنای این‌که یک عمل یا تصمیم تنها در شرایط خاص و معین باید انجام شود.

اموال و مالکیت

مأذون

مجاز و اذن داده شده - کسی که از طرف صاحب حق و یا از طرف حاکم و یا نماینده قانونی او اذن در فعل یا ترک معینی را دارا شده باشد.

اموال و مالکیت

پرداخت

انجام تعهدی که موضوع آن وجه نقد یا مبلغ معین است.

مدنی و اشخاص

ژاندارمری

نهادی قانونی که وظیفه حفظ نظم عمومی و انجام وظایف پلیسی را دارد. این واژه در برخی از نظام‌های حقوقی به‌ویژه در کشورهای فارسی‌زبان، اشاره به نیروهای پلیس یا حفاظتی دارد.

حقوق کیفری

اباحه

اباحه یعنی اجازه تملک. به‌معنی اجازه دادن است و به فعلی گفته می‌شود که بر اتیان و ترک آن، پاداش و کیفری بار نیست.

مدنی و اشخاص

احوال مدنی

وضعیت قضایی اشخاص از دیدگاه حقوق خصوصی.

مدنی و اشخاص

احیاء

فرایند آباد کردن زمین‌های بایر و موات.

مدنی و اشخاص

اخاذی

گرفتن پول یا اموال دیگر از کسی با زور و تهدید.

مدنی و اشخاص

اختلاف

عدم توافق یا نزاع بین دو یا چند نفر.

خانواده

اخوه

شامل برادران و خواهران در مسائل ارث و حقوق.

مدنی و اشخاص

ارتداد

خروج از دین اسلام توسط فردی که مسلمان بوده است.

مدنی و اشخاص

استعداء

طرح دعوی در محاکم قضایی یا دیگر مراجع قانونی.

مدنی و اشخاص

استعمال

به‌کارگیری یا استفاده از چیزی در شرایط خاص.

مدنی و اشخاص

استمتاع

بهره‌گیری و لذت بردن از چیزی یا کسی.

مدنی و اشخاص

استنابه

واگذار کردن وظایف یا اختیارات به فردی دیگر.

آیین دادرسی کیفری

استنطاق

بازجویی و تحقیق از فرد متهم در مورد یک اتهام.

مدنی و اشخاص

استیلا

تسلط و کنترل کامل بر یک موضوع یا شخص.

مدنی و اشخاص

استیمان

مطالبه مال به عنوان امانت از سوی فرد دیگر.

اموال و مالکیت

اشاعه

اشتراک حقوقی چند نفر بر روی یک مال معین.

قراردادها و تعهدات

اشتراط

تعهد و شرط‌بندی در قراردادها یا معاملات.

مدنی و اشخاص

اضرار

زیان رساندن عمدی به دیگری یا اموال او.

مدنی و اشخاص

اقران

برادران و خواهرانی که از یک مادر متولد شده‌اند.

خانواده

اقرباء

شامل تمامی خویشاوندان نسبی، سببی و رضاعی است.

قراردادها و تعهدات

التزام

تعهد یا پیمان برای انجام یک عمل مشخص یا ترک آن.

مدنی و اشخاص

الزام

اجبار قانونی به انجام یا ترک یک عمل خاص.

مدنی و اشخاص

اماثل

افراد مشابه و همتراز در یک جامعه یا گروه.

حقوق کیفری

اناث

جمع واژه زن، به معنای زنان یا مادگان.

اموال و مالکیت

انتفاع

استفاده و بهره‌برداری از مال متعلق به دیگری.

اموال و مالکیت

انتقال

تغییر مالکیت یک مال از یک فرد به فرد دیگری.

مدنی و اشخاص

انحلال

از بین رفتن یا پایان یافتن یک مؤسسه یا سازمان.

قراردادها و تعهدات

ایفاء

پرداخت بدهی یا انجام تعهدات مالی یا غیرمالی.

خانواده

بالمباشره

به صورت مستقیم و بدون واسطه انجام دادن یک کار.

قراردادها و تعهدات

بدهکار

کسی که در مقابل دیگران تعهد مالی یا دینی دارد.

مدنی و اشخاص

برص

بیماری پیسی یا لکه‌های سفید روی پوست.

خانواده

بنت

یکی از محارم نسبی که به معنای دختر است.

اموال و مالکیت

بیع وقف

فروش مال وقف شده در شرایط خاص و با مجوز قانونی.

مدنی و اشخاص

تبرع

بخشش مال یا کمک بدون انتظار بازگشت یا عوض.

مدنی و اشخاص

تبری

اعلام بیزاری یا نفی مسئولیت از یک عیب یا خطا.

مدنی و اشخاص

تبع

پیروی کردن از دیگری یا ادامه دادن راه کسی.

تجارت و شرکت‌ها

تبعض

تکه‌تکه شدن یا جدا شدن یک چیز به قطعات کوچکتر.

تجارت و شرکت‌ها

تجارت

انجام معاملات اقتصادی به قصد کسب سود و منفعت.

قراردادها و تعهدات

تفریط

کوتاهی یا غفلت در انجام تعهدات یا وظایف مقرر.

خانواده

تقویم

تعیین ارزش مالی یا قیمت‌گذاری یک مال یا دارایی.

اموال و مالکیت

تملک

کسب مالکیت یک مال یا دارایی به روش قانونی.

اجرای احکام

توقیف اجرای حکم

قطع موقت اجرای حکم یا قرار به دستور مقام صلاحیتدار پس از شروع به اجراء.

اموال و مالکیت

تولیت

مسئولیت اداره و مدیریت امور وقف توسط متولی.

مدنی و اشخاص

جد

پدر بزرگ یا نیای فرد در سلسله خانواده.

مدنی و اشخاص

جده

مادر بزرگ یا مادر پدر و مادر مادر در خانواده.

قراردادها و تعهدات

خرابی قرارداد

زمانی که طرفین به دلیل مشکلات یا عدم انجام تعهدات خود قرارداد را نقض می‌کنند، ممکن است از این اصطلاح استفاده شود.

قراردادها و تعهدات

خیرخواهی در قرارداد

مفهوم یا اصل اخلاقی که به موجب آن طرفین قرارداد باید به یکدیگر به‌طور دلسوزانه و در راستای منافع مشترک کمک کنند.

قراردادها و تعهدات

ذاتی

به ویژگی‌ها یا ویژگی‌هایی گفته می‌شود که به صورت طبیعی و درونی به یک شخص یا شیء تعلق دارد و قابل تغییر نیست.

مدنی و اشخاص

ذکر

در برخی موارد به اشاره یا یادآوری چیزی به‌منظور مستند سازی یا شفاف‌سازی در اسناد یا محاکم قضائی گفته می‌شود.

خانواده

رجعیه

زنی که با طلاق رجعی از شوهر خود جدا شده است.

مدنی و اشخاص

رخوه

به معنای ضعف یا سستی در انجام یک عمل یا رفتار.

آیین دادرسی مدنی

رسیدگی مجدد

زمانی که پرونده پس از صدور حکم در دادگاه بدوی به دلیل تجدیدنظر یا اشتباهات در حکم به‌طور مجدد مورد بررسی قرار می‌گیرد.

اموال و مالکیت

رکود دادرسی

حالتی که در روند دادرسی به دلیل نبود اقدامات لازم یا تاخیر از سوی طرفین یا دادگاه، رسیدگی به پرونده متوقف می‌شود.

مدنی و اشخاص

سدس

یک‌ششم از یک کل، معادل تقریبا 16.67 درصد.

مدنی و اشخاص

سفک دماء

عمل کشتن یا ریختن خون دیگری به‌صورت غیرقانونی.

مدنی و اشخاص

سوء استفاده از حق

استفاده از حق یا اختیاری که به فرد داده شده، به‌گونه‌ای که موجب ضرر به دیگران شود یا به هدف‌های نامشروع برسد.

مدنی و اشخاص

شخص حقیقی

فرد انسانی که موضوع حقوق و تکالیف قانونی است.

مدنی و اشخاص

شکایت

اعلام نارضایتی یا درخواست رسیدگی به یک موضوع حقوقی یا قضائی، که می‌تواند به دادگاه یا مقامات قانونی ارسال شود.

مدنی و اشخاص

طهر مواقعه

زن که از حیض و نفاس پاک شود و سپس دخول رخ دهد این پاکی را طهر مواقعه ( یعنی طهری که در آن مواقعه صورت گرفته است) نامند.

ادله و اصطلاحات قضایی

ظهرنویس

عبارت است از اینکه دارنده سند دین و مخصوصا تجاری در پشت سند دستور یا اذن می دهد که سند را به شخص دیگری بدهد.

قراردادها و تعهدات

قهری

ضد ارادی و اختیاری است. مانند ضمان قهری یعنی مسؤلیت مدنی که قانون بر آدمی تحمیل می‌کند و تابع اراده و خواست او نیست.

مدنی و اشخاص

محاکمه غیرعلنی

محاکمه‌ای که در آن جلسات دادگاه به‌طور عمومی برگزار نمی‌شود و اطلاعات آن تنها برای طرفین قضیه قابل دسترس است.

خانواده

مزج اختیاری

در آمیختن، مخلوط کردن - یعنی دو نفر به اراده و اختیار پاره ای از اموال خود را ممزوج کنند. مال ممزوج مشترک خواهد شد.

کار و تأمین اجتماعی

مساقات

در لغت به معنی آبیاری و در اصطلاح معامله ای است بین مالک درختان و مانند آنها با کارگر در مقابل حصه مشاع معین از ثمره و ثمره اعم است از میوه و برگ و گل و غیر آن.

خانواده

نسب در خط مستقیم

قرابتی نسبی که به وسیله ولادت یکی از دیگری حاصل شود، مانند قرابت جد نسبت به نوه و برعکس. قرابت عمودی عنوان دیگر آن است که خود به صعودی و نزولی تقسیم می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

هزاران صفحه مستندات

اشاره به تعداد زیادی از اسناد و مدارک قانونی که در فرآیند دادرسی برای اثبات یک ادعا یا دفاعیه به دادگاه ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

هشدار قانونی اولیه

نخستین اخطار رسمی که از سوی مراجع قانونی صادر می‌شود تا فرد یا سازمان از پیامدهای احتمالی قانون‌شکنی آگاه شود.

مدنی و اشخاص

هیات داوری

گروهی از افراد متخصص که برای حل و فصل اختلافات بین طرفین به‌طور غیررسمی و بدون مداخله دادگاه‌ها تصمیم‌گیری می‌کنند.

حقوق کیفری

واحدهای قضائی تخصصی

دادگاه‌ها یا مراجع قضائی که به‌طور ویژه به موضوعات خاص حقوقی مانند جرائم اقتصادی یا جرائم مالی رسیدگی می‌کنند.

قراردادها و تعهدات

وجه ملزم

عمل حقوقی است که موجب تعهد گردد مثلا وکالت دادن ضمن عقد لازم، مصداق وجه ملزم است پس وجه ملزم یعنی صورت الزام آور.

خانواده

وصایت

عبارت است از اینکه شخصی به موجب یک یا چند نفر را برای امر یا امور یا تصرفاتی نسبت به بعد از فوت خود مأمور کند.

حقوق کیفری

احد شرکاء

یکی از اعضای یک شرکت یا شراکت.

آیین دادرسی کیفری

احضاریه

احضار نامه ، برگه احضار فرد به حضور در دادسرا یا مرجع انتظامی برای پاسخ و یا انجام امری.

مدنی و اشخاص

ازاله

برداشتن یا نابود کردن چیزی.

اموال و مالکیت

استرداد

برگرداندن چیزی به مالک اصلی آن.

قراردادها و تعهدات

اسقاط

انصراف از حق یا ادعای قانونی. فرود آمدن، مانند اسقاط جنین که بیرون انداختن آن حمل است پیش از وقت طبیعی.

مدنی و اشخاص

اصطلاحات حقوقی کاربردی ترکه

دارایی متوفی که بدهی و واجبات مالی وثلث از آن خارج شده است.

مدنی و اشخاص

اصله

یک درخت یا نهال در اصطلاح حقوقی.

مدنی و اشخاص

بالسویه

به صورت برابر و مساوی، بدون تبعیض.

مدنی و اشخاص

بلد

اصطلاح قدیمی برای شهر یا شهرستان.

حقوق بین‌الملل

تبعه

شخصی که تابعیت کشور خاصی را دارد.

مدنی و اشخاص

ثبات قضائی

ثابت و قابل پیش‌بینی بودن رویه‌ها و احکام قضائی که در رسیدگی به دعاوی از سوی دادگاه‌ها اتخاذ می‌شود.

مدنی و اشخاص

حصول

دست‌یابی یا به دست آوردن چیزی.

قراردادها و تعهدات

حقوق خریدار

مجموعه حقوقی که به فرد خریدار در یک معامله یا قرارداد خرید تعلق دارد، مانند حق مطالبه کالا یا خدمات.

مدنی و اشخاص

خال

به معنای دایی یا برادر مادر.

مدنی و اشخاص

دعاوی مدنی

دعاوی که در آن طرفین دعوی به‌منظور مطالبه حقوق مالی یا غیرمالی از یکدیگر به دادگاه مراجعه می‌کنند.

مدنی و اشخاص

دفاع

حق هر فرد برای ارائه دلایل و مدارک جهت رد اتهامات یا دفاع از حقوق خود در برابر دعاوی و اتهامات قانونی.

مدنی و اشخاص

دلایل تکمیلی

دلایلی که به‌منظور تکمیل یک پرونده یا دعوی ارائه می‌شوند و معمولا به دادگاه برای بررسی دوباره داده می‌شوند.

مدنی و اشخاص

ذو

در اصطلاحات حقوقی، به معنای «دارای» است. مثلا «ذو حق» به معنی فردی است که حق قانونی بر چیزی دارد.

خانواده

رابطه خانوادگی

روابطی که بر اساس قانون بین افراد خانواده مانند پدر، مادر، فرزند و سایر اعضای خانواده برقرار می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

رابطه قانونی

ارتباطی که براساس قانون میان افراد یا نهادها برقرار می‌شود و حقوق و تکالیفی را برای طرفین ایجاد می‌کند.

مدنی و اشخاص

ربع

یک‌چهارم یا 25 درصد از یک کل.

ادله و اصطلاحات قضایی

رکورد دادگاه

مجموعه‌ای از اسناد، شواهد و مستنداتی که در طول یک دادگاه برای بررسی و صدور حکم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مدنی و اشخاص

زرنگاری

در بعضی از متون حقوقی به مستندسازی یا یادداشت‌برداری دقیق از یک اقدام حقوقی یا قضائی گفته می‌شود.

قراردادها و تعهدات

سایر حقوق

اشاره به حقوقی که در قانون یا قراردادها به‌طور عمومی یا ویژه برای افراد یا گروه‌ها در نظر گرفته شده است.

مدنی و اشخاص

سوءاستفاده

استفاده نادرست از حق یا موقعیت برای بهره‌برداری به نفع شخصی، که ممکن است منجر به نقض قوانین شود.

مدنی و اشخاص

صالحیت قضائی

قابلیت یک دادگاه یا مقام قضائی برای رسیدگی به یک پرونده خاص بر اساس معیارهای قانونی و صلاحیت خود.

حقوق کیفری

ضایعه جانی

آسیب‌های جسمی وارد شده به فرد که ممکن است به‌دلیل حادثه، جرم یا کوتاهی در اجرای قانون اتفاق بیفتد.

قراردادها و تعهدات

طرف سوم

شخص یا نهادی که نه طرف دعوی است و نه طرف قرارداد، اما ممکن است در نتیجه دعوی یا قرارداد تأثیر بپذیرد.

مدنی و اشخاص

طی آگهی

فرآیند اطلاع‌رسانی یا اعلام عمومی در خصوص یک مسئله حقوقی، مانند آگهی‌های دادگاه یا آگهی‌های دولتی.

قراردادها و تعهدات

عادی

به معنای غیررسمی یا عادی، برای مثال، یک قرارداد عادی به‌معنای قراردادی است که به‌طور رسمی ثبت نشده باشد.

ادله و اصطلاحات قضایی

غیابی

وضعیتی که در آن فرد یا طرفین دعوی در جلسه دادگاه حضور ندارند و ممکن است حکم به‌طور غیابی صادر شود.

قراردادها و تعهدات

فراتر از نیاز

زمانی که فرد یا طرف قرارداد چیزی را فراتر از آنچه که به‌طور قانونی نیاز است، درخواست یا انجام می‌دهد.

مدنی و اشخاص

قانون

مجموعه‌ای از اصول و مقررات نوشته‌شده که توسط نهادهای قانون‌گذاری تصویب می‌شود و بر جامعه حاکم است.

مدنی و اشخاص

قانون داوری

مجموعه‌ای از قوانین که فرآیند حل و فصل اختلافات خارج از دادگاه را با استفاده از داور مشخص می‌کند.

مدنی و اشخاص

لایحه قانونی

طرح یا پیش‌نویسی از یک قانون جدید یا اصلاحی که توسط مقامات قانونی تهیه و به مراجع مربوطه ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

ماهوی - ماهیت

بحث درباره ماهیت بحث درباره ذات و اصل و جوهر موضوع است در اصطلاح حقوقی، توجه به بنیان و شالوده اختلاف و دقت در اصل و اساس خصومت را مراد کرده اند.

مدنی و اشخاص

مجلس شورای اسلامی

نهاد قانونی و قانون‌گذار در جمهوری اسلامی ایران که وظیفه تصویب قوانین و نظارت بر آن‌ها را بر عهده دارد.

خانواده

نقل

سلب مالکیت یک مالک نسبت به مال معین و اعطاء آن به دیگری خواه به رضای مالک باشد و خواه به حکم قانون.

مدنی و اشخاص

هرم قضائی

ساختار سلسله‌مراتبی دادگاه‌ها و مراجع قضائی که از محاکم عالی‌رتبه تا دادگاه‌های پایین‌تر را شامل می‌شود.

حقوق کیفری

واحد دادگستری

ارگان‌ها یا بخش‌هایی از سیستم قضائی که به‌طور خاص به بررسی پرونده‌ها و صدور حکم در دادگاه‌ها اختصاص دارند.

مدنی و اشخاص

وکیل

شخصی که به‌طور رسمی و قانونی از طرف دیگران برای انجام امور حقوقی یا نمایندگی در دادگاه‌ها انتخاب می‌شود.

مدنی و اشخاص

یادداشت اعتراض

نوشتاری که توسط یکی از طرفین پرونده در پاسخ به تصمیم دادگاه به‌منظور اعتراض به رای صادره تنظیم می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

بیمه

قراردادی که در آن بیمه‌گر در برابر دریافت حق بیمه، خسارت وارد به بیمه‌گذار را جبران می‌کند.

اموال و مالکیت

ثبوت ادعای حقوقی

اثبات صحت ادعاهای مطرح‌شده در یک دعوای حقوقی، مانند مالکیت یا حق استفاده از یک دارایی.

مالکیت فکری

ثروت‌های نامشهود

دارایی‌ها و حقوقی که به‌طور فیزیکی قابل لمس نیستند، مانند حق مالکیت معنوی، برند، یا اختراعات.

قراردادها و تعهدات

جلب وثیقه

درخواست از فرد برای ارائه وثیقه یا ضمانت به‌منظور اطمینان از انجام تعهدات یا حضور در دادگاه.

مالکیت فکری

حق ثبت

حق قانونی برای ثبت یک نام، برند، یا اختراع به‌منظور محافظت از آن در برابر استفاده غیرمجاز.

قراردادها و تعهدات

خارج از دادگاه

اقداماتی که خارج از فرآیند رسمی دادگاه انجام می‌شود، مانند توافقات صلحی یا میانجیگری.

مدنی و اشخاص

خارج از قلمرو

به مسائلی گفته می‌شود که در حیطه اختیارات یا صلاحیت قانونی یک نهاد یا مرجع خاص نیستند.

مدنی و اشخاص

خارج از موضوع

به موضوعات یا مسائل حقوقی گفته می‌شود که ارتباطی با موضوع اصلی دعوی یا پرونده نداشته باشد.

کار و تأمین اجتماعی

خطای کارمندی

اشتباهی که یک کارمند در حین انجام وظایف شغلی خود مرتکب می‌شود، که ممکن است مسئولیت حقوقی برای کارمند یا کارفرما به‌دنبال داشته باشد.

حقوق کیفری

خوداری از اجرای حکم

زمانی که فرد یا مقامی از اجرای حکمی که به‌طور قانونی صادر شده است خودداری می‌کند، که ممکن است منجر به مجازات یا پیگیری‌های قانونی شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

خودداری از شهادت

عدم تمایل یا تصمیم فرد برای ارائه شهادت در دادگاه که می‌تواند به دلایل مختلف صورت گیرد.

خانواده

خودکار

در حقوق، به مسائلی اطلاق می‌شود که به‌صورت خودکار و بدون نیاز به دخالت خارجی یا انسانی انجام می‌شوند، مانند خودکار بودن اجرای برخی مجازات‌ها.

قراردادها و تعهدات

دعوی به جهت فسخ قرارداد

دعوی که به‌منظور درخواست فسخ یک قرارداد به دلیل عدم انجام تعهدات یا نقض شرایط آن تنظیم می‌شود.

قراردادها و تعهدات

دعوی قرارداد

دعوی که به‌منظور حل و فصل اختلافات ناشی از عدم رعایت شروط یا مفاد یک قرارداد طرح می‌شود.

مدنی و اشخاص

دفاعیات

ادعاها و مدارکی که فرد برای رد اتهامات یا اثبات بی‌گناهی خود در دادگاه ارائه می‌دهد.

مدنی و اشخاص

ذوالاختیار

به فرد یا نهادی گفته می‌شود که در موضوعی خاص دارای اختیار قانونی برای تصمیم‌گیری یا اقدام است.

آیین دادرسی مدنی

رای تجدیدنظر

حکمی که توسط دادگاه تجدیدنظر در خصوص پرونده‌ای که پیش از آن حکم بدوی صادر شده، صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

رعایت اصل بی‌طرفی

اصل قانونی که دادگاه‌ها و قضات موظف به رعایت آن هستند تا از تصمیم‌گیری غیرعادلانه جلوگیری کنند.

خانواده

ریاست قضاوت

به مسئولیت و اختیارات رئیس دادگاه‌ها و مسئول نظارت بر عملکرد قضات و دادگاه‌ها اطلاق می‌شود.

مدنی و اشخاص

سازمان‌دهی دادگاه‌ها

فرآیند تنظیم و سازمان‌دهی دادگاه‌ها و مراجع قضائی به‌منظور انجام رسیدگی‌های قضائی مؤثر و سریع.

مدنی و اشخاص

سایر مراجع قضائی

اشاره به دادگاه‌ها یا مقامات قضائی که در بررسی و رسیدگی به پرونده‌های خاص دخالت دارند.

قراردادها و تعهدات

شخص ثالث

فرد یا نهادی که طرف قرارداد یا دعوی نبوده، اما ممکن است حقوق یا منافع آن تحت تأثیر قرار گیرد.

حقوق کیفری

شعبه دادگاه

واحدهای مختلف دادگاه‌ها که به رسیدگی به دعاوی در زمینه‌های خاص یا جغرافیایی پرداخته‌اند.

ادله و اصطلاحات قضایی

شهادت دادن در دادگاه

حضور در دادگاه و ارائه اطلاعات به‌منظور کمک به روشن شدن حقیقت یک دعوی یا پرونده قضائی.

ادله و اصطلاحات قضایی

شهود

افرادی که به‌عنوان شاهد در دادگاه حضور می‌یابند و بر اساس مشاهدات خود شهادت می‌دهند.

مدنی و اشخاص

شکایت از سوءاستفاده

اعلام شکایت علیه فرد یا نهادی که از موقعیت یا حق قانونی به‌طور نادرست استفاده کرده است.

مدنی و اشخاص

شکایت حقوقی

درخواست برای احقاق حقوق قانونی که به‌طور غیرجزائی از دادگاه‌ها یا مراجع قانونی مطرح می‌شود.

قراردادها و تعهدات

صراحت قرارداد

اشاره به وضوح و شفافیت در شرایط و مفاد یک قرارداد که از ایجاد هرگونه سوءتفاهم جلوگیری می‌کند.

مدنی و اشخاص

ضایعه معنوی

آسیب‌هایی که به آبرو یا حیثیت فرد وارد می‌شود و می‌تواند موجب مطالبه خسارت در دادگاه شود.

قراردادها و تعهدات

طراحی قرارداد

تنظیم و نوشتن مفاد یک قرارداد به‌طوری که به‌طور کامل حقوق و تعهدات طرفین را مشخص کند.

مدنی و اشخاص

طرف دعوی

یکی از طرفین یک دعوی قضائی که برای ادعای حقوقی یا دفاع از حقوق خود به دادگاه مراجعه می‌کند.

خانواده

طرف قرارداد

یکی از طرفین در یک توافق‌نامه یا قرارداد حقوقی که نسبت به انجام تعهدات خود مسئول است.

قراردادها و تعهدات

ظرفیت

توانایی یا صلاحیت یک شخص برای انجام امور حقوقی، مانند عقد قرارداد یا داشتن مسئولیت قانونی.

مدنی و اشخاص

ظرفیت قضائی

توانایی دادگاه‌ها و مراجع قضائی برای رسیدگی به پرونده‌های خاص با توجه به صلاحیت قانونی خود.

حقوق کیفری

ظرفیت قضائی در حقوق بین‌الملل

توانایی دادگاه‌های بین‌المللی برای رسیدگی به پرونده‌های حقوقی و کیفری با ابعاد جهانی.

اموال و مالکیت

ظهور حق مالکیت

زمانی که فرد یا نهادی به‌طور قانونی حق مالکیت خود را به‌طور واضح و رسمی اثبات می‌کند.

قراردادها و تعهدات

عروض حقوقی

پیشنهادات یا آفرهایی که در زمینه حقوقی برای انعقاد قرارداد یا توافقی خاص انجام می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

علت قانونی

دلیلی که در قانون ذکر شده و برای توجیه یا توضیح یک عمل یا تصمیم قانونی استفاده می‌شود.

اموال و مالکیت

عین مال

مالکیت و حق تصرف بر مال یا دارایی که به‌طور مشخص و قابل لمس موجود است، مانند زمین یا خانه.

قراردادها و تعهدات

فسخ قرارداد

لغو یا پایان دادن به قرارداد به‌طور یک‌جانبه از سوی یکی از طرفین بر اساس دلایل قانونی.

اموال و مالکیت

قرض

عقدی است که بموجب آن یکی از طرفین عقد مقدار معینی از مال خود را به طرف دیگر تملیک می‌کند که طرف او مثل آن را از حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید.

آیین دادرسی کیفری

قضیه جنایی

پرونده‌ای که در آن فردی به ارتکاب جرم متهم می‌شود و در دادگاه کیفری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

خانواده

لایحه اعتراض

شکایتی که نسبت به تصمیمات و احکام قانونی به دادگاه بالاتر یا مقامات ذیصلاح ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

لبه حقوقی

نقطه‌ای از قانون که به‌طور دقیق و کاملا مشخص برای رسیدگی به یک وضعیت حقوقی تعیین شده است.

آیین دادرسی کیفری

محاکمه در غیاب

فرآیند قضائی که در آن متهم حضور ندارد، ولی دادگاه به بررسی پرونده و صدور حکم می‌پردازد.

اموال و مالکیت

محصولات غیرقانونی

کالاهایی که بر اساس قانون به‌دلیل نقض حقوق مالکیت معنوی یا مقررات تجاری غیرقانونی هستند.

ادله و اصطلاحات قضایی

محکوم

شخصی است که حکم دادگاه علیه اوست.

حقوق کیفری

محکومیت

اعلام رسمی از سوی دادگاه مبنی بر گناهکار بودن فرد در یک پرونده قضائی و اعمال مجازات.

مدنی و اشخاص

موصی له

آن که در حق وی وصیت شده، کسی که وصیت به نفع او انجام شده، کسی که وصیت تملیکی به نفع اوست.

ادله و اصطلاحات قضایی

ناتوانی در دفاع

شرایطی که در آن فرد به‌دلیل وضعیت جسمی یا ذهنی قادر به دفاع از خود در یک دادگاه نیست.

اموال و مالکیت

نقل و انتقال رسمی

انتقال مالکیت یا حقوق به‌طور رسمی از طریق مراجع قانونی مانند ثبت‌اسناد یا دادگاه‌ها.

مدنی و اشخاص

نهاد داوری

ارگانی غیرقضائی که برای حل و فصل اختلافات بین طرفین بدون نیاز به دادگاه به کار می‌رود.

مدنی و اشخاص

نهاد قانونی

سازمان‌ها و مؤسسات رسمی که در چارچوب قانون به فعالیت پرداخته و تصمیمات اجرائی اتخاذ می‌کنند.

قراردادها و تعهدات

هر گونه تغییر در قرارداد

تغییراتی که در یک قرارداد به‌وسیله طرفین به‌طور قانونی و با موافقت یکدیگر صورت می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های داوری

هزینه‌هایی که برای حل اختلافات از طریق داوری به‌طور غیررسمی و خارج از دادگاه پرداخت می‌شود.

حقوق کیفری

واحد قضائی

دادگاه یا مقامی که به‌طور رسمی به رسیدگی به پرونده‌ها و دعاوی پرداخته و حکم صادر می‌کند.

آیین دادرسی کیفری

وکیل تسخیری

وکیلی که برای متهمان از سوی دادگاه به‌منظور دفاع از آن‌ها در پرونده‌های قضائی انتخاب می‌شود.

مدنی و اشخاص

وکیل معرفی‌شده

وکیلی که به‌وسیله دادگاه یا مراجع قانونی برای انجام امور حقوقی به یک شخص معرفی می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک ضمانت

چکی که برای تضمین انجام یک تعهد یا قرارداد از سوی صادرکننده به طرف مقابل داده می‌شود.

قراردادها و تعهدات

کامل بودن قرارداد

شرایطی که در آن تمامی جزئیات و توافقات یک قرارداد به‌طور کامل و بدون ابهام تنظیم شده باشد.

مدنی و اشخاص

کلاله

منظور از کلاله برادر و خواهر می باشد چنان که کسی بمیرد و دارای چند برادر یا چند خواهر و یا چند برادر و خواهر باشد، وی دارای کلاله است.

حقوق کیفری

کیفر

عقوبت و مجازات برای کسی که خلاف قانون یا اخلاق یا عرف و عادت رفتار کرده و مرتکب عمل شده باشد.

مدنی و اشخاص

یادداشت رسمی شکایت

مستندات رسمی که برای شکایت از یک شخص یا نهاد به دادگاه یا مقامات قضائی ارائه می‌شود.

ثبت و اسناد

الزام به تنظیم سند رسمی

دعوایی که در آن خریدار از دادگاه می‌خواهد فروشنده را ملزم به تنظیم سند رسمی‌کند.

مدنی و اشخاص

تبصره

توضیحات یا شرایط اضافی که به بخش‌هایی از یک قانون یا مقرره افزوده می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

تصمیم قضائی

حکمی که از سوی دادگاه در یک پرونده صادر می‌شود و باید به‌طور قانونی اجرا شود.

حقوق کیفری

تنبیه

مجازات یا اقدام توبیخی که برای فرد به دلیل تخلف از قانون یا مقررات اعمال می‌شود.

قراردادها و تعهدات

ثابت بودن قرارداد

تعهدات و مفاد یک قرارداد که ثابت و غیرقابل تغییر است مگر با توافق طرفین.

خانواده

ثروت

دارایی‌های مادی یا مالی که فرد یا یک نهاد مالک آن‌هاست و ممکن است در موارد حقوقی مانند ارث یا دادرسی مورد بررسی قرار گیرد.

ثبت و اسناد

جداسازی افراد

تفکیک افراد به‌منظور جلوگیری از تداخل یا خطرات احتمالی در دادگاه یا حین دادرسی.

تجارت و شرکت‌ها

جمع‌بندی دفاعیات

خلاصه‌سازی استدلال‌ها و دلایل دفاعی در دادگاه برای مقابله با ادعاهای طرف مقابل.

تجارت و شرکت‌ها

حق انحصاری بهره‌برداری

حق قانونی که به یک شخص یا شرکت اجازه بهره‌برداری از منابع خاص را می‌دهد.

اجرای احکام

حق تقدم

اولویت یا امتیاز قانونی در دریافت چیزی، مثل حق تقدم در خرید یا در اجرای حکم.

حقوق کیفری

خارج از محدوده صلاحیت

به عملی گفته می‌شود که فرد یا مقام قانونی از نظر قانونی مجاز به انجام آن نبوده است.

تجارت و شرکت‌ها

خدمات مالی

خدمات مرتبط با امور مالی از قبیل بانکداری، بیمه، سرمایه‌گذاری، و سایر خدمات مالی که نهادهای مالی به افراد یا شرکت‌ها ارائه می‌دهند.

اداری و عمومی

خیانت

نقض اعتماد یا وفاداری که معمولا در روابط تجاری یا خصوصی رخ می‌دهد و در برخی از موارد می‌تواند منجر به مسئولیت‌های قانونی شود.

حقوق کیفری

خیانت در امانت

نقض امانت یا عدم رعایت تعهدات توسط کسی که اموال یا اسناد را برای نگهداری به امانت گرفته است. این عمل در حقوق جزا جرم محسوب می‌شود.

آیین دادرسی مدنی

درخواست تجدیدنظر

درخواست به‌منظور بررسی مجدد یک حکم که به‌طور رسمی از دادگاه درخواست می‌شود.

آیین دادرسی کیفری

دستگیری

اقدام قانونی برای بازداشت یک فرد به‌منظور تحقیق، بازجویی یا اجرای حکم دادگاه.

مدنی و اشخاص

دعوی

اقدام قانونی که یک طرف به دادگاه برای رسیدگی به اختلافات و مشکلات خود ارائه می‌دهد.

آیین دادرسی مدنی

دعوی اعاده دادرسی

دعوی که برای درخواست تجدیدنظر یا بررسی مجدد یک حکم صادرشده به دادگاه ارایه می‌شود.

مدنی و اشخاص

دلایل اثبات دعوی

مدارک و شواهدی که طرفین دعوی برای اثبات حقانیت خود به دادگاه ارائه می‌دهند.

آیین دادرسی کیفری

دلایل دفاعی

استدلال‌هایی که وکیل یا متهم برای دفاع از موکل خود در دادگاه مطرح می‌کند.

حقوق کیفری

دوران اجرای مجازات

مدت زمانی که یک فرد باید در اثر اجرای حکم دادگاه در برابر مجازات‌ها قرار گیرد.

ادله و اصطلاحات قضایی

رای

تصمیم یا حکم صادر شده توسط دادگاه یا مقام قضائی در خصوص یک پرونده یا دعوی.

ادله و اصطلاحات قضایی

روند دادرسی

فرآیند و مراحل قانونی که از زمان طرح دعوی تا صدور حکم در دادگاه طی می‌شود.

خانواده

رکن اثبات

به دلایلی اطلاق می‌شود که به‌منظور اثبات یا رد یک دعوی در دادگاه ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

زراندوزی

به‌معنی جمع‌آوری یا انباشتن غیرقانونی اموال و دارایی‌ها، به‌ویژه در شرایطی که به‌طور نادرست یا غیرقانونی به دست آمده باشد.

آیین دادرسی مدنی

زمان طرح دعوی

مدت زمانی که فرد یا طرف دعوی برای ارائه دادخواست یا طرح دعوی در دادگاه فرصت دارد.

قراردادها و تعهدات

زمینه اجرائی

موقعیت یا شرایطی که برای اجرای یک تصمیم قضائی یا قرارداد فراهم شده باشد.

قراردادها و تعهدات

زوال حقوق

فقدان یا از دست دادن حق بر اساس شرایط قانونی، مانند گذشت زمان یا فسخ قرارداد.

قراردادها و تعهدات

زودهنگام بودن قرارداد

اشاره به زمانی که یک قرارداد یا توافق پیش از موعد تعیین‌شده اجرا می‌شود.

مدنی و اشخاص

زیان قابل جبران

خسارتی که طبق قانون یا توافقات به‌منظور جبران آن باید اقدامات قانونی انجام شود.

مدنی و اشخاص

زیرمجموعه حقوقی خاص

بخش یا حوزه‌ای از قانون که به یک موضوع خاص یا خاصیت مشخص حقوقی اختصاص دارد.

خانواده

زیرپوشش قراردادی

به قراردادی اطلاق می‌شود که یک توافق تحت شرایط خاص در چارچوب قانون تنظیم شده است.

مدنی و اشخاص

سوءنیت

قصد و اراده فرد برای انجام کاری که مخالف قانون است یا موجب ضرر به دیگری می‌شود.

مدنی و اشخاص

شایسته‌سالاری

اصل انتخاب افراد به‌موجب شایستگی‌های آنان به جای روابط شخصی یا غیرقانونی، که در استخدام‌های دولتی و خصوصی به‌کار می‌رود.

قراردادها و تعهدات

شروط اساسی قرارداد

شرایطی که عدم رعایت آن‌ها می‌تواند منجر به فسخ قرارداد یا عدم اعتبار آن شود.

قراردادها و تعهدات

شروط ضمن عقد

شرایطی که به‌طور ضمنی در یک قرارداد گنجانده شده و بخشی از توافق محسوب می‌شوند.

خانواده

شکایت از قرارداد

زمانی که یک طرف نسبت به نقض یا عدم اجرای شرایط قرارداد از طرف دیگر شکایت می‌کند.

حقوق کیفری

شکنجه

اعمال رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز به‌منظور گرفتن اطلاعات یا تنبیه افراد، که در بسیاری از سیستم‌های حقوقی جرم محسوب می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادر شدن حکم قطعی

زمانی که حکم دادگاه پس از رسیدگی‌های مربوطه غیرقابل تغییر یا اعتراض می‌شود.

حقوق کیفری

صنف

گروهی از افراد که به‌طور مشابه در یک زمینه خاص شغلی یا حرفه‌ای مشغول به کار هستند، مانند وکلای دادگستری یا کارشناسان حقوقی.

اموال و مالکیت

ضد حقوق مالکیت

نقض حقوق مالکیت فردی یا معنوی که موجب می‌شود مالک حق خود را از دست بدهد.

قراردادها و تعهدات

ضمانت اجرا

اقدامات قانونی که برای وادار کردن طرفین قرارداد به اجرای تعهدات صورت می‌گیرد.

اموال و مالکیت

ضمانت کارکرد

تضمینی که برای حفظ و تأمین عملکرد صحیح یک سیستم یا قرارداد ارائه می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

ضمانت‌نامه بانکی

نوعی وثیقه که بانک به‌عنوان ضامن برای تضمین انجام تعهدات طرفین قرارداد صادر می‌کند.

اموال و مالکیت

طبیعت مالکیت

ویژگی‌ها و خصوصیات یک حق مالکیت، مانند انحصاری بودن، انتقال‌پذیری یا حفظ حقوق مالک.

قراردادها و تعهدات

طرف مقابل

شخص یا نهاد دیگری که در یک قرارداد یا پرونده قضائی در مقابل طرف دیگر قرار دارد.

مدنی و اشخاص

طریق قضائی

روش‌هایی که در مسیر دادخواهی از طریق دادگاه‌ها یا محاکم قضائی انجام می‌شود.

خانواده

طلاق عدی

در رجوع و مواقعه طلاق شش مرتبه به آن کیفیت که عدی نامیده می‌شود پس از سه طلاق دیگر که بائن است زن بر آن مرد حرام مؤبد است.

قراردادها و تعهدات

طوفان‌زدگان

کسانی که در پی حادثه طبیعی مثل طوفان آسیب دیده یا خسارت دیده‌اند و ممکن است برای جبران خسارت از طرق قانونی درخواست نمایند.

اموال و مالکیت

ظرفیت تصرف

توانایی یا حق فرد برای تصرف و استفاده از دارایی یا اموالی که به او تعلق دارد.

مدنی و اشخاص

عدم صلاحیت

زمانی که یک دادگاه یا مقام قضائی از نظر قانونی حق رسیدگی به یک پرونده را ندارد.

حقوق کیفری

عذر قانونی

دلیلی که در قانون ذکر شده و می‌تواند برای معافیت از مسئولیت یا مجازات استفاده شود.

قراردادها و تعهدات

عهد باطل

قرارداد یا پیمانی که به‌دلایل قانونی یا حقوقی بی‌اثر و فاقد اعتبار شناخته می‌شود.

مدنی و اشخاص

عوض

در معاملات معوض هر یک از دو موضوع مورد معامله را عوض نامند.- مالی که باید زیان زننده برای جبران خسارت به آسیب دیده بدهد.

مدنی و اشخاص

غبطه

نیکویی حال، شادمانی ، آرزو - منظور از غبطه در نگهداری اموال مولی علیه این است که ولی، عملی نکند که موجب فساد مال مولی علیه شود.

قراردادها و تعهدات

غلط بودن تعهدات

زمانی که طرفین در تعهدات خود اشتباهاتی دارند که ممکن است موجب نقض قرارداد شود.

مدنی و اشخاص

غیاب

عدم حضور فرد در یک جلسه رسمی، مانند دادگاه، که می‌تواند به تبعات قانونی منجر شود.

مدنی و اشخاص

غیاب قانونی

عدم حضور فرد در موقعیت قانونی مانند دادگاه که طبق قوانین پذیرفته شده باشد.

ادله و اصطلاحات قضایی

فراخواندن شهود

درخواست قانونی از افراد برای حضور در دادگاه و ارائه شهادت در مورد یک پرونده.

ادله و اصطلاحات قضایی

فراخوانی به دادرسی

دعوت رسمی فرد یا افرادی به دادگاه برای حضور و پاسخگویی به ادعاهای موجود.

ادله و اصطلاحات قضایی

فرسودگی حقوقی

وضعیت حقوقی که در آن، یک فرد یا نهاد دیگر قادر به استفاده از حقوق یا امتیازات خود به دلیل گذشت زمان یا تغییرات قانونی نیست.

خانواده

فرصت تجدیدنظر

زمانی که طرفین پرونده حق دارند که نسبت به حکم صادر شده درخواست تجدیدنظر کنند.

اموال و مالکیت

فرض

سهم معینی از ترکه که قانون برای بعضی از وراث تعیین کرده است مانند نصف، ربع، سدس.

مدنی و اشخاص

فقدان صلاحیت

زمانی که دادگاه یا مقام قضائی از نظر قانونی حق رسیدگی به یک پرونده خاص را ندارد.

قراردادها و تعهدات

قانون مدنی

بخشی از قانون که به تنظیم روابط میان افراد و تعیین حقوق و تعهدات آن‌ها می‌پردازد.

مدنی و اشخاص

لایحه ترمیمی

پیش‌نویس یا طرح پیشنهادی برای اصلاح یک قانون یا اصلاحات در فرآیند قانونی.

مدنی و اشخاص

لایحه دفاعیه

دفاعیات کتبی یا شفاهی یک فرد در برابر اتهامات یا شکایات مطرح‌شده علیه او در دادگاه.

مدنی و اشخاص

لطف بشری

حمایتی که قانون به‌صورت انسانی و با رعایت اصول اخلاقی از فردی انجام می‌دهد.

خانواده

لعان

نسبت دادن زنا است از طرف مرد به زن خود و لعنت نمودن به خود اگر دروغ گفته باشد و تکذیب زن و لعنت بر خود اگر شوهر او راست گفته باشد.

مدنی و اشخاص

لغزش قانونی

اشتباه یا عدم رعایت قانون به‌طور غیرعمدی که ممکن است منجر به نقض حقوق یا قانون شود.

اموال و مالکیت

مبیع

عین موجود در خارج یا عین کلی در ذمه که بعنوان عوض و به انتظار دریافت عوض معلوم به طرف تملیک می‌شود. آنچه مورد بیع قرار می گیرد.

حقوق کیفری

مجازات

نوعی تنبیه قانونی که بر اساس قانون به فردی که مرتکب جرم شده است، اعمال می‌شود.

حقوق کیفری

مجنی علیه

شخصی است که جرم و یا جنایت بر او و یا به ضرر او واقع شده است.

ادله و اصطلاحات قضایی

محرومیت

از دست دادن یا منع از داشتن یک حق یا امتیاز به‌دلیل نقض قانون یا مقررات.

تجارت و شرکت‌ها

محرومیت از حق رأی

از دست دادن یا منع فرد از حق شرکت در انتخابات یا فرآیندهای سیاسی به دلیل نقض قانون.

مدنی و اشخاص

مراجع ذیصلاح

مقامات یا نهادهایی که بر اساس قانون صلاحیت رسیدگی به یک موضوع خاص را دارند.

ادله و اصطلاحات قضایی

مرجع قضائی

نهادی که وظیفه رسیدگی به دعاوی و صدور حکم را بر عهده دارد، مانند دادگاه‌ها.

اموال و مالکیت

مضارب

کسی که عهده دار کار در قرارداد مضاربه است. عامل، در مقابل مالک و صاحب سرمایه.

حقوق کیفری

مفروز

علیحده شده، جدا کرده - صفت مالی یا ملکی که بعد از اشاعه به صورت چند سهم جداگانه در آمده و بین شرکاء تقسیم شده باشد، در مقابل مشاع.

قراردادها و تعهدات

ملزم به انجام تعهد

فردی که طبق حکم دادگاه یا قرارداد، موظف به انجام یک عمل یا تعهد خاص است.

قراردادها و تعهدات

موازنه حقوقی

تعادل و هم‌راستایی حقوق و مسئولیت‌های طرفین در یک قرارداد یا توافق حقوقی.

اموال و مالکیت

موقوف علیهم

کسی که از طرف وقف کننده حق بهره بردن از منافع مال موقوفه به او داده شده است.

ادله و اصطلاحات قضایی

نبود صلاحیت

عدم توانایی یا حق رسیدگی به یک پرونده یا دعوی به‌دلیل عدم تطابق با شرایط قانونی.

مدنی و اشخاص

نحوه رسیدگی قضائی

مراحل و شیوه‌های قانونی که برای بررسی و حل یک پرونده در دادگاه‌ها اتخاذ می‌شود.

خانواده

نسبت‌های حقوقی

روابط و ارتباطات حقوقی میان افراد، که به‌طور رسمی توسط قانون تعریف و تنظیم می‌شود.

خانواده

نفقه زن

مبلغی که بر اساس قانون مرد موظف است برای تأمین نیازهای زندگی همسر خود بپردازد.

مدنی و اشخاص

نمونه قضائی

تصمیمات یا احکام صادر شده در دادگاه‌ها که می‌تواند مبنای استنباط قانون باشد.

قراردادها و تعهدات

نهاد ناظر بر قرارداد

سازمان یا فردی که نظارت بر اجرای صحیح و قانونی مفاد قرارداد را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های آماده‌سازی پرونده

هزینه‌هایی که برای تهیه و آماده‌سازی مدارک و مستندات برای ارائه به دادگاه لازم است.

خانواده

هزینه‌های دادرسی غیرمستقیم

هزینه‌هایی که به‌طور غیرمستقیم از طریق اقدامات اجرائیات، مشاوره حقوقی یا سایر خدمات مرتبط با پرونده‌های قضائی پرداخته می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

هزینه‌های مربوط به اعتراض

هزینه‌هایی که در صورتی که فرد یا گروهی به رأی دادگاه اعتراض کند، پرداخت می‌شود.

آیین دادرسی کیفری

هشدار به متهم

اخطاری که به متهم داده می‌شود که در صورت ادامه رفتار غیرقانونی یا عدم همکاری، ممکن است مجازات‌های قانونی برای او اعمال شود.

مدنی و اشخاص

هشدار حقوقی

آگاهی‌رسانی از سوی مراجع قانونی به افراد یا سازمان‌ها برای اطلاع از مسائل و مشکلات قانونی که ممکن است در آینده پیش بیاید.

مدنی و اشخاص

هشدار رسمی

اعلام رسمی از سوی مراجع قانونی به فرد یا سازمان برای رعایت یک قانون یا دستور قضائی.

مدنی و اشخاص

واجد شرایط بودن

داشتن ویژگی‌ها و شرایط قانونی برای بهره‌مندی از یک حق یا انجام یک فعالیت خاص.

حقوق کیفری

واحد اجرایی قوانین

دستگاه‌ها و نهادهایی که مسئول اجرای قانون و نظارت بر رعایت آن در جامعه هستند.

حقوق کیفری

واحد حقوقی

سازمان یا نهادی که بر اساس قانون موجود به‌عنوان یک شخصیت حقوقی شناخته می‌شود.

مدنی و اشخاص

وکیل جبران خسارت

وکیلی که به‌منظور پیگیری جبران خسارات مالی یا جسمی در دادگاه‌ها حضور می‌یابد.

مدنی و اشخاص

پیش‌فرض قضائی

باورها و اصولی که در دادگاه‌ها به‌عنوان مبنای تصمیم‌گیری پذیرفته شده‌اند.

ادله و اصطلاحات قضایی

کودک

فردی که به سن بلوغ نرسیده است و به همین دلیل حقوق ویژه‌ای در برابر قانون دارد.

قراردادها و تعهدات

گرفتن وام

عمل گرفتن مبلغی به‌صورت قرضی از یک نهاد مالی طبق قرارداد و با تعهد به بازپرداخت.

مدنی و اشخاص

گسترده‌سازی قانون

فرآیند گسترش دامنه یا تغییرات در قانون برای پوشش مسائل جدید یا به‌روزرسانی.

قراردادها و تعهدات

یادآوری تعهدات

یادآوری به طرفین یک قرارداد در خصوص تعهدات و مسئولیت‌های آن‌ها طبق قرارداد.

قراردادها و تعهدات

یادداشت پذیرش قرارداد

مستنداتی که نشان‌دهنده موافقت و پذیرش شرایط یک قرارداد یا توافق‌نامه است.

مدنی و اشخاص

بند

بخشی از متن قانون که توضیحات یا جزئیات بیشتری را بیان می‌کند.

مدنی و اشخاص

به‌محکومیت

حالتی که فرد توسط دادگاه به پرداخت یا انجام کاری محکوم شده است.

اموال و مالکیت

تعلیق قرارداد

متوقف کردن اثرگذاری یک قرارداد به‌طور موقت تا زمان تحقق شرایط خاص.

حقوق کیفری

تقیید

محدود کردن حق یا آزادی فرد یا گروهی به‌وسیله قوانین یا مقررات.

حقوق کیفری

تنظیم لایحه

نگارش و تدوین لایحه‌های دفاعیه یا درخواست‌ها برای ارسال به دادگاه.

قراردادها و تعهدات

ثالث

شخص یا طرفی که در دعوا یا قرارداد دخالت ندارد، ولی در آن تأثیرگذار است.

خانواده

ثالث‌الذکر

شخص یا طرفی که در سخن یا بحث قبلی به آن اشاره شده و نسبت به دیگران در موقعیت تأثیرگذار یا متفاوتی قرار دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

ثبات حکم

غیرقابل تغییر بودن حکم صادره از دادگاه پس از گذشت مدت زمان مشخص.

ادله و اصطلاحات قضایی

جلب شاهد

دعوت به دادگاه از سوی مقام قضائی برای ارائه شهادت در مورد یک پرونده.

مدنی و اشخاص

جلسه دفاع

جلسه‌ای که در آن طرفین پرونده، دفاعیات خود را در دادگاه ارائه می‌دهند.

مدنی و اشخاص

جلسه رسیدگی

نشست یا جلسه‌ای که در دادگاه برای رسیدگی به یک پرونده برگزار می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

جمع‌بندی حکم

خلاصه‌سازی یا نتیجه‌گیری نهایی دادگاه در مورد یک پرونده قضائی.

ادله و اصطلاحات قضایی

جهت‌گیری دادرسی

راهبرد یا رویکرد اتخاذ شده توسط دادگاه برای رسیدگی به یک پرونده.

مدنی و اشخاص

حق تعیین سرنوشت

حق افراد یا ملت‌ها برای تصمیم‌گیری در مورد آینده و وضعیت خود.

مدنی و اشخاص

حق شناسی

شناخت و رعایت حقوق دیگران و توجه به حق آنها در روابط اجتماعی.

ادله و اصطلاحات قضایی

حق شکایت

حق قانونی فرد برای درخواست دادرسی و پیگیری موضوعات قانونی در دادگاه.

مدنی و اشخاص

حق عذرخواهی

حق فرد برای عذرخواهی از کسی که در اثر عمل یا رفتار او آسیب دیده است.

خانواده

حقوق عینی

حقوقی که به‌طور مستقیم به اموال و دارایی‌ها تعلق دارد، مانند حق مالکیت.

اجرای احکام

حکم اجرا

عملی که به‌منظور اجرای حکم دادگاه توسط مقامات قضائی انجام می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکمی

مربوط به حکم یا تصمیم قضائی. مثلا یک رأی حکمی که در دادگاه صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

خدمات حقوقی

خدماتی که توسط وکلا و مشاوران حقوقی به افراد یا سازمان‌ها برای حل مشکلات قانونی یا ارائه مشاوره حقوقی ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

خدمات عمومی

خدماتی که توسط دولت یا نهادهای عمومی به عموم مردم ارائه می‌شود، مانند خدمات بهداشتی، آموزشی، و حمل‌ونقل عمومی.

قراردادها و تعهدات

خرید و فروش

عقدی است که در آن یک طرف (فروشنده) مال خود را به طرف دیگر (خریدار) منتقل می‌کند و در ازای آن وجهی دریافت می‌کند.

حقوق کیفری

خطای عمدی

اشتباهی که به‌طور عمد و با قصد قبلی انجام می‌شود و در بسیاری از موارد می‌تواند مسئولیت کیفری به‌دنبال داشته باشد.

مدنی و اشخاص

خودآگاهی حقوقی

شناخت و درک حقوق و مسئولیت‌های فردی که به فرد کمک می‌کند تا از حقوق خود دفاع کند و تصمیمات قانونی صحیحی بگیرد.

اداری و عمومی

خوداظهاری

عملی که در آن فرد به‌طور داوطلبانه اطلاعات یا اظهاراتی را در یک زمینه خاص، مانند مالیات یا گمرک، ارائه می‌دهد.

قراردادها و تعهدات

خودداری از اقدام

عمل به‌منظور پرهیز از انجام یک اقدام یا فعالیت خاص، به‌ویژه در مواردی که نیاز به انجام آن در قوانین یا قراردادها باشد.

مدنی و اشخاص

خودمختاری

اصل یا وضعیت استقلال و خودگردانی که به افراد یا نهادها اجازه می‌دهد تا بدون دخالت خارجی یا دولت تصمیم‌گیری کنند.

ادله و اصطلاحات قضایی

خیانت در اموال

زمانی که فردی که اموالی را به‌صورت امانت نگه داشته است، آن را به‌طور نادرست یا عمدی مورد استفاده قرار می‌دهد.

آیین دادرسی مدنی

دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی

درخواست از دادگاه برای ملزم کردن طرف دیگر به تنظیم سند رسمی.

آیین دادرسی مدنی

دادخواست تجدیدنظر

دادخواستی که برای درخواست تجدیدنظر یا تغییر حکم دادگاه صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

دادنامه رسمی

سندی که نتیجه حکم دادگاه و استدلال‌های قانونی را شامل می‌شود.

حقوق کیفری

دادگاه عمومی

دادگاهی که در آن به دعاوی حقوقی و کیفری رسیدگی می‌شود و معمولا برای رسیدگی به اختلافات غیرخاص استفاده می‌شود.

حقوق کیفری

دستبرد

سرقت یا دزدی اموال یا دارایی‌های فرد دیگر که طبق قانون جرم است.

مدنی و اشخاص

دفاع قانونی

دفاعی که فرد برای حفظ حقوق خود یا رد اتهام به دادگاه ارائه می‌دهد.

خانواده

ذاتی بودن مسئولیت

اشاره به مسئولیت‌هایی که به‌طور طبیعی بر عهده فرد یا نهاد قرار دارد، مانند مسئولیت والدین نسبت به فرزندان خود.

ادله و اصطلاحات قضایی

رئیس دادگاه

مقام قضائی که مسئول هدایت و مدیریت روند دادرسی در یک دادگاه خاص است.

قراردادها و تعهدات

رسمیت قرارداد

قانونی بودن و پذیرفته شدن یک قرارداد در دادگاه‌ها و بر اساس قوانین.

ادله و اصطلاحات قضایی

رسیدگی به دعوی

فرآیند بررسی یک دعوی یا پرونده توسط دادگاه برای صدور حکم یا تصمیم‌گیری.

خانواده

زایش

به‌طور غیررسمی، در حقوق خانواده به تولد یا تولید فرزند اشاره دارد که حقوق و وظایف خاصی را برای والدین ایجاد می‌کند.

قراردادها و تعهدات

زمان اجرا

مدت زمانی که برای اجرای یک حکم قضائی یا قرارداد قانونی تعیین می‌شود.

اموال و مالکیت

زوال حق

از دست رفتن حق به دلیل عدم استفاده از آن یا به‌دلیل گذشت زمان معین.

قراردادها و تعهدات

زیان‌برده از قرارداد

شخصی که به دلیل نقض شرایط قرارداد از طرف مقابل دچار ضرر و زیان می‌شود.

قراردادها و تعهدات

زیان‌دیده

فردی که به‌دلیل نقض قانون یا قراردادی دچار خسارت یا آسیب شده است.

قراردادها و تعهدات

سایر موارد

اصطلاحی که در اسناد و قراردادهای قانونی به‌منظور اشاره به مواردی غیر از آنچه به‌طور خاص ذکر شده استفاده می‌شود.

قراردادها و تعهدات

سلب اعتبار

از بین بردن یا کاهش اعتبار و اعتبار قانونی یک قرارداد یا سند.

خانواده

شخص ثالث ذینفع

فرد یا نهادی که به‌طور غیرمستقیم از یک قرارداد یا دعوی نفع می‌برد.

تجارت و شرکت‌ها

شخصیت حقوقی

موجودیتی قانونی که به یک نهاد غیرانسانی، مانند شرکت‌ها یا سازمان‌ها، اجازه می‌دهد تا حقوق و وظایف قانونی داشته باشد.

حقوق کیفری

شخصیت حقوقی نهادها

اشاره به وضعیت قانونی شرکت‌ها، مؤسسات و سازمان‌ها به‌عنوان واحدهای حقوقی که می‌توانند حقوق و تعهدات داشته باشند.

قراردادها و تعهدات

شروط قراردادی

بندها یا الزامات قانونی که در یک قرارداد به‌طور خاص ذکر شده‌اند.

قراردادها و تعهدات

شهادت بر صحت سند

تایید و تصدیق صحت و اصالت یک سند یا قرارداد توسط شاهدان در دادگاه.

ادله و اصطلاحات قضایی

شهادت دروغین

دادن اطلاعات نادرست یا دروغ در دادگاه به‌منظور فریب دستگاه قضائی.

ادله و اصطلاحات قضایی

شهادت کتبی

اظهاراتی که به‌صورت مکتوب و به‌عنوان مدرک در دادگاه ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

شواهد

مدارک یا اطلاعاتی که برای اثبات یک دعوی یا ادعا در دادگاه ارائه می‌شود.

قراردادها و تعهدات

شکستگی در قرارداد

زمانی که یک طرف به‌دلیل نقض شرایط قرارداد از تعهدات خود بازمی‌ماند.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادر شدن حکم

زمانی که دادگاه یا مقام قضائی حکم خود را در یک پرونده اعلام می‌کند.

حقوق کیفری

صادر شدن حکم تعلیقی

حکم قضائی که به‌طور موقت به اجرا در نمی‌آید و ممکن است با انجام یک اقدام خاص مانند اصلاح رفتار مجرم، لغو شود.

تجارت و شرکت‌ها

صادرات و واردات

واژه‌ای اقتصادی که به‌معنای انتقال کالا یا خدمات از یک کشور به کشور دیگر است، که در حقوق تجارت مورد بحث قرار می‌گیرد.

قراردادها و تعهدات

صحت مذاکرات

تأیید صحت مذاکرات یا گفتگوهای انجام شده میان طرفین قرارداد یا دعوی.

مدنی و اشخاص

صلاحیت

اختیارات قانونی یک مقام یا دادگاه برای رسیدگی به یک دعوی یا موضوع خاص.

ادله و اصطلاحات قضایی

صلاحیت دادرسی

توانایی دادگاه یا مقام قضائی برای رسیدگی به یک دعوی یا پرونده خاص.

قراردادها و تعهدات

ضمانت اجرائی سند

تضمین اجرای مفاد سند یا قرارداد توسط مقامات قانونی یا شخص ثالث.

ادله و اصطلاحات قضایی

طریق اعتراض

روش یا فرایند قانونی برای اعتراض به حکم دادگاه یا تصمیم قضائی.

مدنی و اشخاص

طلب حقوقی

درخواست یا مطالبه قانونی برای دریافت حق یا مبلغی که به فرد تعلق دارد.

مدنی و اشخاص

ظرفیت اجرائی دادگاه

توانایی دادگاه برای اعمال احکام و دستوراتی که صادر کرده است.

قراردادها و تعهدات

ظرفیت حقوقی

قابلیت فرد برای داشتن حقوق و انجام تعهدات حقوقی در برابر قانون.

قراردادها و تعهدات

ظرفیت حقوقی فرد

توانایی فرد برای برخورداری از حقوق و انجام تعهدات در برابر قانون.

مدنی و اشخاص

ظهور حق

به‌معنای آشکار شدن یک حق یا حقوق قانونی که قبلا پنهان بوده است.

تجارت و شرکت‌ها

عدالت

یعنی ترک جرایم بزرگ و اصرار نورزیدن بر جرایم کوچک و رعایت مروت.

قراردادها و تعهدات

عقد اجاره

قرارداد اجاره بین موجر (اجاره‌دهنده) و مستأجر (اجاره‌کننده).

قراردادها و تعهدات

عقد مکره

مکره آن است که به تهدید دیگری اقدام به انعقاد عقد کند. عقدی که یک طرف یا هر دو طرف در قصد انشاء خود مکره بوده باشند.

مدنی و اشخاص

عواقب قانونی

پیامدها یا نتایج حقوقی یک عمل یا رفتار که بر اساس قانون مشخص می‌شود.

مدنی و اشخاص

عوامل تأثیرگذار در تصمیم‌گیری قضائی

شرایط و عواملی که ممکن است بر تصمیم قضائی یک دادگاه تأثیر بگذارند.

قراردادها و تعهدات

غبن

خدعه و نیرنگ - فریب ، بی عدالتی – بهم خوردگی تعادل ارزش عوضین است به ضرر یک طرف عقد بدون این که متضرر راضی به آن باشد.

ادله و اصطلاحات قضایی

غیبت غیرموجه

عدم حضور بدون دلیل معتبر در یک جلسه قانونی، مانند دادگاه یا جلسات رسمی.

قراردادها و تعهدات

غیرممکن بودن انجام تعهد

زمانی که انجام یک تعهد یا قرارداد از نظر عملی یا قانونی غیرممکن می‌شود.

اموال و مالکیت

غیرمنتفع بودن

زمانی که یک عمل یا قرارداد هیچ‌گونه منفعتی برای طرفین ندارد.

حقوق کیفری

فراتر از حد

انجام عمل یا درخواست در سطحی بالاتر از آنچه که قانون مجاز می‌داند.

مدنی و اشخاص

فرمان قانونی

دستوری که بر اساس قانون صادر می‌شود و باید توسط مراجع ذی‌صلاح اجرا شود.

قراردادها و تعهدات

فصل تعهدات

تعیین تکلیف و تعیین مسئولیت‌های طرفین در یک قرارداد یا توافق.

اموال و مالکیت

فضولی

مداخله بی جهت در کار دیگران - کسی که در عقد، مال غیر را موضوع معامله قرار دهد. بدون این که از طرف مالک اذن داشته باشد.

مدنی و اشخاص

فقدان

عدم حضور فرد در یک موقعیت خاص، مانند گم شدن فرد یا عدم حضور در دادگاه.

قراردادها و تعهدات

فقدان شراکت

زمانی که دو یا چند طرف در یک قرارداد یا توافق مشترک از هم جدا می‌شوند.

اداری و عمومی

قانون اساسی

بالاترین و مهم‌ترین قانون یک کشور که اصول بنیادین آن را تعیین می‌کند.

مدنی و اشخاص

قرابت ابوینی

خویشاوندانی که باهم از طرف پدر و مادر قرابت دارند مانند برادر با خواهر که از یک پدر و مادر به دنیا آمده باشند.

قراردادها و تعهدات

لایحه پذیرش

نامه یا سندی که نشان‌دهنده پذیرش شروط یک قرارداد یا توافق‌نامه است.

آیین دادرسی کیفری

لطف جزائی

تخفیف یا کاهش مجازات‌های صادره از سوی دادگاه برای متهم به دلایلی خاص.

مدنی و اشخاص

لطف‌های قانونی

تسهیلاتی که قانون‌گذار برای افراد خاص یا گروه‌های خاص در نظر گرفته است.

اموال و مالکیت

مبایعه‌نامه قطعی

سندی که در آن قرارداد خرید و فروش ملک به صورت قطعی انجام می‌شود.

آیین دادرسی کیفری

متشاکی

شخصی است که شکایت بر علیه او مطرح شده است ، مشتکی عنه.

حقوق کیفری

مجازات جایگزین

حکم دادگاه که به جای مجازات اصلی، مجازات خفیف‌تری تعیین می‌کند.

مدنی و اشخاص

محصور

حصر شده، اختصاص یافته، دیوار شده - در اصطلاح حقوقی در مقابل غیر محصور به کار رفته است و مراد موقوف علیهم و حصر شده است.

ادله و اصطلاحات قضایی

محکمه

دادگاه یا مراجع قضائی که وظیفه رسیدگی به دعاوی و صدور حکم را دارند.

تجارت و شرکت‌ها

مضاربه

عقدی است که به موجب آن یکی از متعاملین سرمایه می دهد با قید اینکه طرف دیگر با آن تجارت کرده و در سود آن شریک باشند.

قراردادها و تعهدات

موافقت‌نامه صلح

توافق‌نامه‌ای که طرفین دعوی پس از مذاکره به آن دست یافته و برای پایان دادن به اختلافات حقوقی از آن استفاده می‌کنند.

مالکیت فکری

نقض مالکیت معنوی

تجاوز به حقوق مالکیت معنوی افراد مانند نقض حق‌تألیف یا ثبت اختراعات.

مدنی و اشخاص

نهادهای حمایتی

سازمان‌ها و ارگان‌هایی که به حمایت از حقوق افراد یا گروه‌های آسیب‌پذیر مانند کودکان یا افراد معلول می‌پردازند.

مدنی و اشخاص

هزینه اجرائیات

هزینه‌هایی که برای اجرای احکام قضائی یا دستورات دادگاه باید پرداخت شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

هزینه دادرسی

مبلغی که فرد باید برای پیگیری یک پرونده قضائی به دادگاه بپردازد.

قراردادها و تعهدات

هزینه‌های اجرایی تضمینی

هزینه‌هایی که برای تضمین اجرای یک حکم یا قرارداد پرداخت می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

هزینه‌های قانونی دیگر

هزینه‌هایی که در غیر از هزینه‌های اصلی دادرسی یا اجرائیات برای انجام کارهای جانبی یا پیش‌بینی‌نشده ضروری است.

مدنی و اشخاص

هفت اقلیم حقوقی

به‌طور استعاری اشاره به مباحث گسترده‌ای از حقوق و قوانینی است که برای حل اختلافات در حوزه‌های مختلف کاربرد دارند.

مدنی و اشخاص

هیات

گروهی از افراد که برای انجام یک وظیفه یا رسیدگی به یک موضوع خاص تشکیل می‌شوند، مانند هیات منصفه یا هیات داوری.

حقوق کیفری

واحد بین‌المللی

سازمان‌ها یا نهادهایی که در سطح بین‌المللی به‌طور قانونی به مسائل و موضوعات حقوقی پرداخته و به اجرا در می‌آیند.

قراردادها و تعهدات

وثیقه

مالی که برای تضمین اجرای یک تعهد یا قرارداد به فرد دیگر سپرده می‌شود.

قراردادها و تعهدات

وضع

نهادن چیزی را در جایی، قراردادن نوعی تعهد یا قرارداد می شمارند.

حقوق کیفری

وضعیت مشمولین قانون

افرادی که طبق قانون مشمول حقوق، تعهدات یا مجازات‌های خاص می‌شوند.

تجارت و شرکت‌ها

ولات

جمع والی است. به معنی فرمانداران کسانی که از نظر کشوری حاکم بر ناحیه ای هستند که از شهر بزرگ تر و از ایالت کوچک تر است.

قراردادها و تعهدات

وکیل رسمی

فردی که حق وکالت در تنظیم اسناد رسمی را از طرف شخص دیگر دارد.

آیین دادرسی کیفری

وکیل مدافع

وکیلی که وظیفه دفاع از حقوق متهم را در دادگاه‌ها بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

پاسخ‌گویی قضائی

تکلیف مراجع قضائی به پاسخ دادن به درخواست‌های قانونی و شکایت‌ها.

قراردادها و تعهدات

پایان دادن به قرارداد

فسخ یا خاتمه یک قرارداد به دلیل ناتوانی در اجرای آن یا توافق دو طرف.

حقوق بین‌الملل

پیمان‌نامه بین‌المللی

قرارداد رسمی که میان کشورها یا نهادهای بین‌المللی بسته می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک ضمانت اجرای قرارداد

چکی که به‌منظور تضمین اجرای مفاد یک قرارداد بین طرفین صادر می‌شود.

حقوق کیفری

ژورنالیسم حقوقی

شاخه‌ای از ژورنالیسم که به‌طور خاص به اخبار و گزارش‌های حقوقی، قضائی و تحلیلی پیرامون قوانین و مسائل حقوقی می‌پردازد.

قراردادها و تعهدات

کاهش بهره‌وری

کاهش توانایی یا میزان تولید در یک زمینه خاص، که می‌تواند تأثیرات حقوقی بر قراردادها و مسئولیت‌ها داشته باشد.

قراردادها و تعهدات

کشاورزی

صنعت و فعالیت‌هایی که در زمینه تولید محصولات کشاورزی انجام می‌شود و ممکن است موضوع برخی از قوانین و قراردادها باشد.

مدنی و اشخاص

یادآوری مفاد قانون

یادآوری مواد و بندهای قانون که برای رعایت حقوق افراد ضروری است.

مدنی و اشخاص

یادآوری نقض قانون

اشاره به نقض قانون توسط فرد یا نهاد و لزوم اقدام قانونی در برابر آن.

مدنی و اشخاص

یافتن مدافع قانونی

فرآیند پیدا کردن و انتخاب یک وکیل برای دفاع از حقوق افراد در دادگاه.

ادله و اصطلاحات قضایی

یقین در حکم قضائی

اطمینان از قطعیت و صحت حکم صادره توسط دادگاه در یک پرونده خاص.

مدنی و اشخاص

یقین قضائی

قطعیت و اطمینان از صحت و سقم اطلاعات و مدارک ارائه‌شده در دادگاه.

خانواده

استئناف

درخواست تجدیدنظر نسبت به حکم صادره از دادگاه بدوی.

مدنی و اشخاص

اصلاح ذات‌البین

تلاش برای رفع اختلافات میان طرفین بدون دخالت رسمی دادگاه.

قراردادها و تعهدات

امضاء

تایید سند یا قرارداد با نوشتن نام یا علامت مخصوص.

قراردادها و تعهدات

ایجاد تعهد

الزام قانونی که بر اساس قرارداد یا قانون ایجاد می‌شود.

مدنی و اشخاص

بلاتکلیفی

وضعیتی که در آن تکلیف فرد یا امری مشخص نشده است.

حقوق کیفری

بیشینه مجازات

بالاترین میزان مجازات که قانون برای یک جرم مشخص کرده است.

مدنی و اشخاص

تبانی

توافق غیرقانونی بین طرفین برای انجام عملی خلاف قانون.

اموال و مالکیت

تحویل اموال

انتقال مالکیت اموال به دیگری طبق قرارداد یا حکم قضائی.

اموال و مالکیت

تخلیه ملک

درخواست خروج مستأجر از ملک به دلیل پایان قرارداد یا تخلف.

خانواده

تقسیم ارث

توزیع و تقسیم اموال به ارث رسیده طبق وصیت یا قانون.

ثبت و اسناد

تنظیم اجاره‌نامه

فرآیند رسمی‌سازی و ثبت قرارداد اجاره در دفترخانه.

قراردادها و تعهدات

تنظیم قرارداد

تهیه و نوشتن قرارداد با توجه به قوانین و شرایط خاص.

حقوق کیفری

ثبوت

اثبات یا تأیید صحت یک امر، مثل اثبات جرم یا ادعا در دادگاه.

قراردادها و تعهدات

جبران خسارت ناشی از تخلف

پرداخت مبلغی برای جبران ضرر ناشی از نقض قرارداد یا تعهد.

مدنی و اشخاص

جبران ضرر

پرداخت یا انجام عملی که به‌منظور بازگرداندن وضعیت فرد به حالت اولیه بعد از ضرر واردشده صورت می‌گیرد.

ادله و اصطلاحات قضایی

جلب حکم

اخذ یا دریافت حکم قضائی برای اجرای دستور یا تصمیم دادگاه.

مدنی و اشخاص

جلوگیری از فساد

اقدامات و سیاست‌هایی که به‌منظور کاهش یا جلوگیری از فساد در بخش‌های مختلف حکومتی و اجرائی اتخاذ می‌شود.

مدنی و اشخاص

جمع‌بندی مدارک

تحلیل و بررسی نهایی اسناد و مدارک برای ارائه در دادگاه.

مدنی و اشخاص

حق اعتراض

حق فرد برای مخالفت با تصمیمات و اقدامات اجرائی یا قضائی.

مدنی و اشخاص

حق انتخاب

حق افراد برای انتخاب گزینه‌ها، شغل‌ها، یا مسیر زندگی خود.

اموال و مالکیت

حق تصرف

حق قانونی فرد برای تصرف، استفاده یا اداره یک دارایی یا ملک.

مدنی و اشخاص

حق دفاع

حق هر فردی برای دفاع از خود در برابر اتهامات و در دادگاه.

حقوق بین‌الملل

حقوق بشر

مجموعه‌ای از اصول و قوانین بین‌المللی که برای حفاظت از حقوق اساسی انسان‌ها در جوامع مختلف ایجاد شده است.

اموال و مالکیت

حکم تخلیه

حکمی که دادگاه برای خروج مستأجر از ملک صادر می‌کند.

آیین دادرسی کیفری

حکم جلب

دستور صادره از دادگاه برای دستگیری فرد متهم به یک جرم.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم صادره

حکم صادره از سوی دادگاه یا مقام قضائی در خصوص یک پرونده.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم نهایی دادگاه

رای دادگاه که به صورت قطعی صادر شده و لازم‌الاجرا است.

تجارت و شرکت‌ها

خرید دین

خرید بدهی‌های فردی یا شرکتی که به‌منظور تسویه و پرداخت بدهی‌ها به فرد یا نهاد دیگری انجام می‌شود.

خانواده

خسارت غیرمستقیم

خسارتی که به‌طور غیرمستقیم ناشی از عمل یا ترک عمل یک فرد به‌وجود می‌آید و از نظر حقوقی قابل مطالبه است.

حقوق بین‌الملل

خشونت

رفتار یا عملی که موجب آسیب به فرد یا گروه دیگری می‌شود و ممکن است در زمینه حقوق جزا یا حقوق بشر بررسی شود.

خانواده

خطر بالقوه

به موقعیت‌هایی اطلاق می‌شود که ممکن است خطراتی را ایجاد کنند، به‌ویژه در زمینه مسئولیت‌های حقوقی.

حقوق کیفری

خودکشی

عمل به‌طور عمدی پایان دادن به زندگی خود که ممکن است در زمینه‌های حقوقی مانند مسئولیت کیفری بررسی شود.

آیین دادرسی مدنی

دعوی تأمین خواسته

دعوی که به‌منظور درخواست تأمین مال یا اموال به‌منظور پیشگیری از ضرر یا زیان در آینده طرح می‌شود.

حقوق کیفری

دعوی مصادره

دعوی که به‌منظور درخواست مصادره اموال یا دارایی‌های فرد به دلیل ارتکاب جرم یا نقض قوانین مطرح می‌شود.

مدنی و اشخاص

ذخیره حقوقی

به نگهداری یا حفظ حقوق افراد و نهادها در راستای پیگیری درخواست‌ها یا پرونده‌های قانونی اشاره دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

ذخیره مستندات

در دادرسی‌های قضائی، به حفظ و نگهداری مستندات، مدارک و شواهد برای ارائه در مراحل بعدی رسیدگی اشاره دارد.

مدنی و اشخاص

ذوب شدن حقوق

در برخی از متون حقوقی، این اصطلاح برای توصیف از بین رفتن یا غیرقابل مطالبه شدن حقوق استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

ذکات

در حقوق اسلامی به بخشی از اموال که به‌عنوان کمک به فقرا و نیازمندان از آن پرداخت می‌شود، اشاره دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

رأی بدوی

حکمی که در اولین مرحله دادرسی توسط دادگاه صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

رابطه مسئولیت‌پذیر

روابطی که در آن فرد یا نهاد به‌طور قانونی مسئول اعمال خود باشد و مسئولیت‌های مشخصی را بر عهده گیرد.

مدنی و اشخاص

راهنمایی حقوقی

مشاوره یا راهنمایی که یک وکیل یا متخصص حقوقی به فرد می‌دهد تا او بتواند اقدامات قانونی مناسب را انجام دهد.

قراردادها و تعهدات

رهن اموال

قراردادی که در آن یک طرف به‌عنوان وثیقه برای تضمین پرداخت بدهی‌ها اموال خود را به طرف دیگر می‌دهد.

قراردادها و تعهدات

رهن وثیقه‌ای

قراردادی که در آن فرد یا نهادی برای تضمین تعهدات خود، یک مال خاص را به‌عنوان وثیقه در اختیار قرار می‌دهد.

مدنی و اشخاص

ریشه دعوی

علت یا مبنای اصلی یک دعوی که موجب طرح آن در دادگاه می‌شود.

مدنی و اشخاص

سابقه حقوقی

تاریخچه فعالیت‌ها و تصمیمات حقوقی یک فرد یا نهاد که ممکن است در ارزیابی پرونده‌های آینده تأثیرگذار باشد.

حقوق کیفری

سابقه کیفری

تاریخچه سوابق جرم و مجازات یک فرد که در پرونده‌های قضائی و برای ارزیابی صلاحیت فرد در نظر گرفته می‌شود.

حقوق بین‌الملل

سازمان‌های بین‌المللی

نهادهای حقوقی و دولتی که در سطح جهانی برای تدوین و اجرای قوانین و مقررات بین‌المللی فعالیت می‌کنند.

ادله و اصطلاحات قضایی

سریال شماره

شماره‌گذاری که برای اسناد یا پرونده‌های قضائی به‌منظور شناسایی و پیگیری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

سقوط دعوی

زمانی که یک دعوی به دلایل مختلف، مانند گذشت زمان یا توافق طرفین، از بین می‌رود و دیگر پیگیری نمی‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

سیاستگذاری قضائی

فرآیند تعیین و هدایت اصول و رویه‌های قضائی که در دادرسی‌ها و تصمیم‌گیری‌های قانونی رعایت می‌شود.

قراردادها و تعهدات

شخصی‌سازی قرارداد

تنظیم یک قرارداد با توجه به نیازها و شرایط خاص طرفین.

مدنی و اشخاص

شورای حل اختلاف

نهادی که برای حل و فصل دعاوی و اختلافات میان طرفین، به‌ویژه در مسائل مدنی و تجاری، تأسیس می‌شود.

مدنی و اشخاص

شکایات عمومی

شکایاتی که توسط افراد یا گروه‌ها به‌منظور اصلاح نقض حقوق اجتماعی و عمومی از مقامات ذی‌صلاح ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

شکایت قضایی

ارائه درخواست برای بررسی و رسیدگی قانونی در دادگاه.

مدنی و اشخاص

صاحب‌نظر قانونی

فردی که دارای تخصص و آگاهی در زمینه‌های مختلف حقوقی است و می‌تواند به مسائل پیچیده قانونی پاسخ دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادر کردن حکم

تصمیم‌گیری و اعلام نظر از سوی دادگاه در یک پرونده قضائی.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادق بودن در شهادت

بیان حقیقت و اجتناب از دروغ‌گویی در شهادت در دادگاه.

قراردادها و تعهدات

صراحت

وضوح و دقت در بیان یا نوشتن، به‌ویژه در اسناد و قراردادها که باید مفاهیم به‌طور واضح و دقیق بیان شوند.

مدنی و اشخاص

صفت حقوقی

ویژگی یا خصوصیت قانونی که به یک فرد، نهاد یا عمل داده می‌شود، مانند شخصیت حقوقی یا صلاحیت قانونی.

قراردادها و تعهدات

ضامن

شخصی که تعهد می‌کند که در صورت عدم انجام تعهدات از سوی فرد دیگر، به‌جای او مسئولیت را برعهده بگیرد.

قراردادها و تعهدات

ضایعه اقتصادی

ضرر و زیانی که به اموال و دارایی‌های اقتصادی فرد وارد می‌شود، از جمله در امور تجاری یا قراردادهای اقتصادی.

حقوق کیفری

ضدیت با قانون

نقض قوانین و مقررات که ممکن است به‌دنبال آن، مسئولیت حقوقی یا کیفری برای فرد یا نهاد در پی داشته باشد.

حقوق کیفری

ضیق وقت قانونی

زمان محدود قانونی که به‌منظور انجام یک اقدام مشخص، نظیر ثبت شکایت یا درخواست قانونی تعیین شده است.

مدنی و اشخاص

طبل بدبختی

واژه‌ای استعاری برای اشاره به بحران‌ها یا مشکلاتی که بر اثر عدم رعایت قوانین یا حقوق دیگران بوجود می‌آید.

مدنی و اشخاص

طرف شکایت

شخص یا نهادی که شکایت رسمی خود را در دادگاه ثبت می‌کند.

مدنی و اشخاص

ظرفیت شکایت

توانایی یا حق فرد برای ثبت شکایت رسمی در مراجع قضائی.

حقوق کیفری

ظهور دیه

زمانی که حق دیه یا جبران خسارت وارد شده به فرد مشخص می‌شود.

حقوق کیفری

عاقبت عمل

نتیجه یا پیامدهایی که پس از انجام یک عمل به‌وجود می‌آید و در دادرسی‌های حقوقی یا کیفری بررسی می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

عدم حضور در دادگاه

زمانی که فردی به‌دلایل مختلف در جلسه دادرسی حاضر نمی‌شود و ممکن است بر اساس آن تصمیمات خاصی اتخاذ شود.

خانواده

عطف قانون به ما سبق

یعنی حکومت قانون نسبت به وقایعی قبل از تاریخ وضع و نشر آن.

اداری و عمومی

عوارض قانونی

هزینه‌ها یا مالیات‌های تعیین شده به‌طور قانونی که به‌دلیل انجام برخی امور یا فعالیت‌ها باید پرداخت شوند.

قراردادها و تعهدات

غرامت برای نقض قرارداد

جبران خسارتی که در اثر نقض شرایط یک قرارداد وارد می‌شود.

مدنی و اشخاص

غیرمستقل

زمانی که شخص یا نهاد تحت‌تأثیر یا وابسته به فرد یا نهاد دیگری است و تصمیماتش به‌طور مستقل گرفته نمی‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

غیرمستقل بودن داوری

زمانی که داور یا مرجع حل اختلاف تحت تأثیر طرفین قرار گیرد و نتواند به‌طور بی‌طرفانه تصمیم بگیرد.

حقوق کیفری

فعل مجرمانه

هر نوع عمل یا رفتاری که بر خلاف قانون و مقررات باشد.

مدنی و اشخاص

فقدان طرفین دعوی

عدم حضور طرفین پرونده در جلسات دادگاه یا رسیدگی.

مدنی و اشخاص

فلسفه حقوق

شاخه‌ای از حقوق که به بررسی اصول و مبانی حقوقی می‌پردازد و به تحلیل علل و اهداف قوانین می‌پردازد.

ادله و اصطلاحات قضایی

قاضی

فردی که مسئول رسیدگی به دعاوی و صدور حکم در دادگاه‌ها است.

حقوق کیفری

قانون کیفری بین‌المللی

مجموعه‌ای از قوانین که جرائم بین‌المللی مانند جنگ‌افروزی، نسل‌کشی و جرائم علیه بشریت را بررسی می‌کند.

قراردادها و تعهدات

قبض رسید

سندی که دریافت مبلغ از طرفین قرارداد را تایید می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

قضیه

مسئله یا موضوعی که در دادگاه مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

اداری و عمومی

لایحه مالیاتی

طرح یا پیش‌نویسی از قوانین و مقررات مربوط به مالیات‌ها که توسط دولت به پارلمان یا مجلس ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

لغو حقوقی

باطل یا غیرقابل اجرا کردن یک حق یا امتیاز حقوقی.

قراردادها و تعهدات

لغو قرارداد

پایان دادن به اعتبار یک قرارداد به‌طور قانونی و رسمی.

اموال و مالکیت

لوازم ملکی

اقلام و اموالی که مربوط به ملک یا دارایی‌ها هستند و در مسائل حقوقی مربوط به املاک به‌کار می‌روند.

خانواده

ماترک

مالی که با فوت مالک آن و بحکم قانون به وارث تعلق گیرد.

ثبت و اسناد

مبایعه‌نامه رسمی

قرارداد رسمی خرید و فروش ملک که در دفترخانه تنظیم می‌شود.

اموال و مالکیت

متبایعین

از باب غلبه، به طرفین عقد گفته می‌شود، فروشنده و خریدار.

اجرای احکام

مجری حکم

فرد یا نهادی که مسئول اجرای حکم صادر شده از سوی دادگاه است.

ادله و اصطلاحات قضایی

محجور

فردی که به‌دلیل وضعیت خاص (مانند نابالغ بودن یا عدم توانایی ذهنی) نمی‌تواند اعمال حقوقی انجام دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

محرمانه

اطلاعات یا اسنادی که به‌طور خاص باید از دسترس عمومی خارج و تنها برای افراد خاص قابل مشاهده باشد.

مدنی و اشخاص

مدعی

فردی که شکایت یا درخواست قانونی را در دادگاه مطرح می‌کند.

خانواده

مصاهره

ایجاد قرابت از طریق زوجیت رابطه ای که به واسطه ازدواج بین زوجه و خویشان هریک از دو ایجاد می‌شود.

مدنی و اشخاص

معافیت

عفو از حق به معنی چشم پوشی از حق خود به نفع طرف است.

قراردادها و تعهدات

معامل

مرادف عاقد است، یعنی کسی که طرف عقد واقع می‌شود.

حقوق کیفری

معسر

کسی که بواسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود قادر به تأدیه مخارج محکمه یا دیون خود نباشد.

قراردادها و تعهدات

ملزم بودن به اجرای قرارداد

تعهد و الزام طرفین قرارداد به اجرای شرایط مندرج در آن.

مدنی و اشخاص

ممانعت از حق

جلوگیری یا مانع‌سازی از استفاده یا اعمال یک حق قانونی.

مدنی و اشخاص

ممنوعیت قانونی

منع یا عدم اجازه انجام یک عمل بر اساس قانون یا مقررات.

اموال و مالکیت

موصی

کسی را گویند که طی وصیت تملیکی مال یا منفعتی از مال خود را برای زمان پس از مرگش به دیگری تملیک می‌کند.

قراردادها و تعهدات

ناموس

در فرهنگ‌های حقوقی، به‌ویژه در حقوق اسلامی، به مفهوم احترام به شرافت و عفت عمومی و خصوصی افراد اشاره دارد.

قراردادها و تعهدات

نظارت بر قراردادها

بررسی و ارزیابی اجرای قراردادهای مختلف برای اطمینان از تطابق آن‌ها با قوانین و شرایط مورد توافق.

آیین دادرسی مدنی

نقض حکم

لغو یا اصلاح حکم دادگاه به دلیل تجدیدنظر یا بررسی مجدد.

قراردادها و تعهدات

نقض قرارداد

عدم پایبندی به شرایط مندرج در قرارداد از سوی یکی از طرفین.

اموال و مالکیت

نقل و انتقالات حقوقی

تغییر مالکیت یا حق و حقوق در اموال، دارایی‌ها یا قراردادها.

مدنی و اشخاص

نماینده قانونی

فردی که از سوی دیگران به‌طور رسمی برای انجام امور حقوقی و قانونی به‌عنوان وکیل یا نماینده تعیین شده است.

مدنی و اشخاص

نهاد دینی

سازمان‌ها یا ارگان‌هایی که بر اساس اصول دینی به اجرای وظایف حقوقی در جامعه پرداخته و نظارت می‌کنند.

قراردادها و تعهدات

نکول از قرارداد

عدم اجرای تعهدات مندرج در یک قرارداد توسط یکی از طرفین.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های الزام‌آور

هزینه‌هایی که طبق دستور قانونی باید پرداخت شوند و عدم پرداخت آن‌ها ممکن است عواقب حقوقی داشته باشد.

مدنی و اشخاص

هشدارهای قضائی

اخطارهای صادره از سوی مراجع قضائی که به افراد یا سازمان‌ها در مورد رعایت قوانین و مقررات اشاره می‌کند.

حقوق کیفری

واحد حقوقی مستقل

نهادی که از نظر قانونی به‌عنوان شخصیت حقوقی مجزا از افراد تشکیل شده و حقوق و مسئولیت‌های خاص خود را دارد.

حقوق کیفری

واحد کنترل داخلی

ارگان یا بخشی از یک سازمان که مسئول نظارت و کنترل بر فعالیت‌های داخلی و تطابق آن‌ها با قوانین و مقررات است.

مدنی و اشخاص

ورود به دادگاه

فرآیند حضور در دادگاه برای ارائه ادعا یا دفاع از حقوق خود.

مدنی و اشخاص

وسائل ارتباطی الکترونیکی

ابزارهایی مانند ایمیل، وب‌سایت‌ها یا سیستم‌های دیجیتال که برای تبادل اطلاعات حقوقی و قانونی به‌کار می‌روند.

مدنی و اشخاص

وضعیت اضطراری

وضعیتی خاص که در آن شرایط بحرانی و قانونی برای مقابله با تهدیدات اجتماعی، اقتصادی یا سیاسی به‌وجود می‌آید.

قراردادها و تعهدات

وضعیت اقتصادی

وضعیت مالی و اقتصادی که بر اساس آن توانایی افراد یا سازمان‌ها در انجام تعهدات حقوقی ارزیابی می‌شود.

مدنی و اشخاص

وضعیت حقوقی یک سازمان

شناخت و تحلیل وضعیت حقوقی و قانونی سازمان‌ها به‌ویژه در راستای رعایت قوانین تجاری، مالی و اجتماعی.

قراردادها و تعهدات

پایه‌گذاری

تأسیس یا ایجاد اساس یک امر حقوقی، مانند تأسیس قرارداد.

مدنی و اشخاص

پذیرش وکیل

قبول وکیل توسط دادگاه یا شخص برای دفاع از پرونده.

قراردادها و تعهدات

پروانه وکالت

مجوز رسمی برای وکالت و نمایندگی افراد در دادگاه.

قراردادها و تعهدات

پیش‌بینی شرایط قراردادی

پیش‌بینی و تعیین شرایط آینده قرارداد در زمان تنظیم آن.

مدنی و اشخاص

پیش‌فرض قانونی

مفروضاتی که در قانون برای قضایا در نظر گرفته شده‌اند.

تجارت و شرکت‌ها

پیمانکار

شخص یا شرکتی که مسئول انجام کاری بر اساس قرارداد است.

ثبت و اسناد

پیمان‌نامه

سند رسمی که نشان‌دهنده توافق دو طرف در مورد یک قرارداد است.

تجارت و شرکت‌ها

پیمان‌کار پروژه

شخص یا شرکتی که مسئول اجرای پروژه‌ای بر اساس قرارداد است.

قراردادها و تعهدات

پیوست‌نامه

سندی که ضمیمه یا همراه یک قرارداد یا نامه رسمی می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک تضمین‌کننده

چکی که به‌منظور تضمین یک تعهد یا قرارداد صادر می‌شود.

اجرای احکام

چک حاوی توقیف

چکی که در فرآیند قانونی توقیف شده و به‌منظور اجرای حکم قضائی در اختیار مقامات قضائی قرار می‌گیرد.

حقوق بین‌الملل

ژرفا (در حقوق بین‌الملل)

مفهومی که در برخی موارد به‌منظور اشاره به عمق یا پیچیدگی‌های مسائل حقوقی یا بین‌المللی استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

ژورنال حقوقی

نشریه یا مجله‌ای که مقالات، تحلیل‌ها و مطالب مرتبط با مسائل حقوقی، قضائی و علمی را منتشر می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

کارت شناسایی

مدرکی که هویت فرد را تأیید می‌کند و در برخی از مواقع در مسائل قانونی و قضائی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خانواده

کالای مصرفی

محصولاتی که به‌طور مستقیم برای مصرف شخصی استفاده می‌شوند و ممکن است موضوع حقوق مالکیت و قراردادها باشند.

قراردادها و تعهدات

کاهش مسئولیت

کاهش میزان مسئولیت یا تعهدات یک فرد در یک قرارداد یا توافق.

مدنی و اشخاص

کتابچه حقوقی

مجموعه‌ای از اصول، قوانین یا راهنمایی‌های حقوقی که به افراد کمک می‌کند تا با حقوق خود آشنا شوند.

حقوق کیفری

کلاهبرداری اینترنتی

نوعی جرم که در آن افراد از طریق اینترنت اقدام به فریب دیگران و گرفتن پول یا اطلاعات آن‌ها می‌کنند.

اموال و مالکیت

کپی‌رایت

حقوق مالکیت معنوی که به صاحب اثر اجازه می‌دهد تا از اثر هنری، ادبی، یا علمی خود استفاده و محافظت کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

گرفتن حکم

درخواست صدور حکم قضائی از دادگاه برای حل یک مشکل حقوقی.

مدنی و اشخاص

گروه‌های حمایتی

نهادها و سازمان‌هایی که به حمایت از حقوق گروه‌های خاص در جامعه، مانند کودکان یا اقلیت‌ها، می‌پردازند.

مدنی و اشخاص

گشت پلیس

عملیات امنیتی یا نظارتی که توسط نیروهای انتظامی برای حفظ نظم عمومی و جلوگیری از جرایم انجام می‌شود.

حقوق کیفری

گناه

ارتکاب عملی که در قانون به‌عنوان جرم یا تخلف شناخته می‌شود.

قراردادها و تعهدات

گواهی اجاره

سندی که نشان‌دهنده شرایط و مفاد یک قرارداد اجاره است.

قراردادها و تعهدات

یادآوری شرایط قرارداد

اشاره به یادآوری شرایط و مفاد یک قرارداد میان طرفین آن.

قراردادها و تعهدات

یافتن توافق قانونی

شناسایی و رسیدن به توافق یا قرارداد قانونی بین طرفین.

قراردادها و تعهدات

ابطال

بی‌اثر کردن یا لغو قانونی یک سند یا قرارداد.

مدنی و اشخاص

احقاق حق

بازگرداندن حقوق پایمال‌شده به صاحب حق.

حقوق کیفری

اخطاریه

اخطار نامه ، برگه اخطار به خواهان یا خوانده جهت حضور در دادگاه برای جلسه رسیدگی یا انجام امری مانند پرداخت هزینه کارشناس و غیره.

قراردادها و تعهدات

ارکان عقد

عناصر اساسی که برای انعقاد یک قرارداد لازم است.

مدنی و اشخاص

اشخاص حقیقی

افراد انسانی که دارای حق و تکلیف قانونی‌اند.

مدنی و اشخاص

اصحاب دعوی

طرفین یک دعوا یا پرونده قضایی. افرادی که در یک دعوی حقوقی به عنوان طرفین حضور دارند.

قراردادها و تعهدات

انحلال عقد

پایان یافتن قرارداد به علت فسخ یا سایر شرایط.

مدنی و اشخاص

بذل

صرف‌نظر کردن از مال یا حق، به‌طور رایگان.

حقوق کیفری

بزه

هر عمل خلاف قانون که مجازات در پی دارد.

قراردادها و تعهدات

بطلان مطلق

باطل بودن کامل یک قرارداد یا سند به دلیل فقدان.

اموال و مالکیت

بهره غیرقانونی

سود یا منفعتی که برخلاف قانون به دست می‌آید.

تجارت و شرکت‌ها

بیمه عمر

قراردادی که بیمه‌گر متعهد به پرداخت مبلغی به بازماندگان بیمه‌گذار پس از فوت وی می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

بیمه‌گذار

شخصی که خود را بیمه می‌کند و حق بیمه می‌پردازد.

مدنی و اشخاص

بی‌تکلیفی

وضعیتی که در آن تکلیف قانونی فرد مشخص نشده است.

قراردادها و تعهدات

تأسیس قرارداد

شروع یا تشکیل یک قرارداد حقوقی بین دو طرف.

قراردادها و تعهدات

تبدیل قرارداد

تغییر شرایط یا مفاد قرارداد میان طرفین.

ادله و اصطلاحات قضایی

تجدید دادرسی

درخواست از دادگاه بالاتر برای رسیدگی دوباره.

ادله و اصطلاحات قضایی

تجدید نظر در حکم

بررسی مجدد حکم قضائی در یک دادگاه بالاتر.

مدنی و اشخاص

تصمیم‌گیری قضائی

فرآیند گرفتن تصمیمات در دادگاه یا مراجع قضائی.

حقوق کیفری

تصویر دادگاه

مفهوم یا گزارشی از یک دادگاه یا جلسه دادرسی.

قراردادها و تعهدات

تعهدات قراردادی

مسئولیت‌های ناشی از یک قرارداد حقوقی.

قراردادها و تعهدات

تفویض وکالت

واگذاری حق وکالت به شخصی دیگر توسط وکیل.

آیین دادرسی کیفری

تقدیم لایحه دفاعیه

ارسال دفاعیات از سوی متهم یا وکیل او به دادگاه.

خانواده

ثانویه

چیزی که درجه اهمیت کمتری نسبت به موضوع اصلی دارد، مانند دلایل ثانویه در یک پرونده قضائی.

ادله و اصطلاحات قضایی

ثروت عمومی

منابع و دارایی‌های متعلق به عموم مردم یا دولت که تحت حفاظت و نظارت قانونی قرار دارند.

مدنی و اشخاص

ثغرات قانونی

نقاط ضعف یا خلأهای موجود در قوانین که می‌تواند باعث سوءاستفاده یا ابهام در اجرای آن‌ها شود.

حقوق کیفری

جانی

کسی که مرتکب جرم و جنایت شده است.

مدنی و اشخاص

جلب توجه دادگاه

جلب نظر دادگاه به یک موضوع خاص یا شکایت.

ادله و اصطلاحات قضایی

جهت‌گیری در فرآیند دادرسی

تعیین مسیر و روند رسیدگی به پرونده در دادگاه.

حقوق کیفری

حصر

محدود کردن آزادی فردی یا حبس فرد به‌صورت موقت یا دائم به‌منظور جلوگیری از آسیب به جامعه.

اموال و مالکیت

حق انتفاع اراضی

حق بهره‌برداری موقت از اراضی متعلق به دیگری.

اداری و عمومی

حق معافیت

حقی که به افراد برای معاف شدن از برخی قوانین یا مقررات خاص داده می‌شود، مانند معافیت مالیاتی.

مدنی و اشخاص

حق ملاقات

حقی که به فرد اجازه می‌دهد تا با دیگران ملاقات کند، مانند ملاقات خانواده‌های زندانیان.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم حضوری

حکمی که غیابی نباشد ، حضوری است.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم قطعی

حکمی که پس از اتمام مراحل دادرسی و پس از مدت زمانی مشخص، قابل تغییر یا تجدید نظر نباشد.

مدنی و اشخاص

خبره قانونی

فردی که در حوزه خاصی از حقوق تجربه و تخصص دارد و می‌تواند مشاوره یا مشاوره حقوقی ارائه دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

خبرگی قضائی

به‌منظور توصیف تخصص و مهارت‌های ویژه‌ای است که یک قاضی در رسیدگی به پرونده‌های مختلف دارد.

تجارت و شرکت‌ها

خدمات مشاوره حقوقی

مشاوره‌های ارائه‌شده به افراد یا شرکت‌ها درباره مسائل حقوقی و انجام تحلیل‌های قانونی.

قراردادها و تعهدات

خریدار

شخصی که کالا یا خدماتی را خریداری می‌کند و از نظر حقوقی تعهدات خاصی در قبال فروشنده دارد.

مدنی و اشخاص

خسارت وارده

زیانی که به فرد یا دارایی‌های او وارد شده و به‌منظور جبران آن باید مبلغی پرداخت شود.

حقوق کیفری

خطای غیرعمدی

اشتباهی که بدون قصد قبلی و به‌طور تصادفی رخ می‌دهد، معمولا کمتر از خطای عمدی مجازات دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

دادنامه

سندی که حاوی رای دادگاه و توضیحات قانونی است.

مدنی و اشخاص

دانش حقوقی

مجموعه اطلاعات و مهارت‌های تخصصی که یک فرد برای انجام امور قانونی و قضائی نیاز دارد.

اجرای احکام

دستور توقف

دستوری که برای متوقف کردن اقدامات خاصی مانند توقیف اموال یا اجرای یک حکم صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

دستور قضائی

دستوری که از سوی مقام قضائی به‌منظور حل و فصل اختلافات یا پیگیری پرونده صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

دستورات قضائی

دستورات یا احکام صادرشده توسط مقام قضائی برای هدایت و هدایت فرآیندهای قانونی و اجرائی.

مدنی و اشخاص

دستگاه قضائی

مجموعه سازمان‌ها و نهادهای دولتی که مسئول رسیدگی به دعاوی و اجرای عدالت در جامعه هستند.

اجرای احکام

دستگاه‌های اجرائی

ارگان‌ها و نهادهای دولتی که مسئول اجرای حکم‌های قضائی و اجراء قوانین در جامعه هستند.

ادله و اصطلاحات قضایی

دست‌خط قضائی

نوشته‌ای که توسط قاضی یا مقام قضائی برای مستندسازی تصمیمات و احکام صادره استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

دعوی حقوقی

هر نوع اختلاف قانونی میان افراد یا نهادها که هدف آن مطالبه حقوق مالی یا غیرمالی است.

مدنی و اشخاص

دعوی علیه دولت

دعاوی که از سوی افراد یا نهادها علیه تصمیمات یا اقدامات دولت یا نهادهای عمومی طرح می‌شود.

مدنی و اشخاص

دلایل توجیهی

دلایل یا مستنداتی که فرد برای توجیه اقدامات خود در برابر اتهامات یا نقض قوانین ارائه می‌دهد.

حقوق کیفری

دوران تادیب

مدت زمانی که فرد مجرم باید برای اصلاح یا بازسازی رفتار خود تحت برنامه‌های اصلاحی قرار گیرد.

حقوق کیفری

دوره محکومیت

مدت زمان محبوس بودن فرد به دلیل ارتکاب جرم که به‌منظور اصلاح رفتار یا مجازات فرد تعیین می‌شود.

قراردادها و تعهدات

رابطه قراردادی

توافق‌نامه‌ای میان دو یا چند طرف که بر اساس آن هر طرف به انجام یا عدم انجام کاری متعهد می‌شود.

مدنی و اشخاص

راضی به ترک دعوی

حالتی که طرفین یک دعوی، به‌طور داوطلبانه و با توافق از ادامه پیگیری دعوی صرف‌نظر می‌کنند.

مدنی و اشخاص

رای مشورتی

نظرات حقوقی که توسط مراجع قانونی به‌منظور مشاوره و راهنمایی در زمینه‌های حقوقی ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

رسیدگی تخصصی

نوعی رسیدگی که در آن پرونده‌ها به‌طور ویژه و توسط مراجع قضائی متخصص در آن حوزه بررسی می‌شود.

مدنی و اشخاص

رعایت حقوق کودک

مجموعه اصول و استانداردهای حقوقی که به‌منظور حفظ حقوق و کرامت کودکان در نظر گرفته می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

رعایت دادرسی عادلانه

اجرای عدالت در فرایند دادرسی به‌گونه‌ای که حقوق هر دو طرف دعوی به‌طور کامل رعایت شود.

مدنی و اشخاص

رعایت ضوابط قانونی

پیروی از اصول و قوانین مربوط به هر حوزه حقوقی در هنگام انجام اقدامات و تصمیم‌گیری‌ها.

مدنی و اشخاص

رمزنگاری حقوقی

استفاده از تکنیک‌های رمزنگاری به‌منظور حفاظت از اسناد و اطلاعات حقوقی در فضای دیجیتال.

خانواده

رهن کامل

به نوعی از رهن اطلاق می‌شود که تمام مبلغ بدهی با استفاده از وثیقه به‌طور کامل تضمین شود.

تجارت و شرکت‌ها

روابط تجاری

تعاملات حقوقی و اقتصادی میان شرکت‌ها و افراد که بر اساس قراردادها و قوانین تجاری تنظیم می‌شود.

اموال و مالکیت

رکود قانونی

توقف یا کند شدن روند قانونی یک پرونده به دلایل خاص مانند عدم وجود درخواست یا پیشرفت کافی.

ادله و اصطلاحات قضایی

رکورد حقوقی

اسناد و مدارک قانونی که به‌منظور ثبت و نگهداری در آرشیو حقوقی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مدنی و اشخاص

زبان و بیان حقوقی

نوع خاصی از نوشتار و کلام که برای بیان و استناد به حقوق قانونی و قضائی به‌کار می‌رود.

اموال و مالکیت

زنجیره انتقال مالکیت

فرآیند و مراحل قانونی که در آن مالکیت یک کالا یا اموال از یک فرد به فرد دیگری منتقل می‌شود.

مدنی و اشخاص

زور

اعمال فشار و تهدید به‌منظور به‌دست آوردن امتیاز یا انجام کاری برخلاف میل فرد یا نهاد.

مدنی و اشخاص

زکات

در فقه اسلامی به قسمتی از دارایی که باید به‌عنوان صدقه یا کمک به نیازمندان پرداخت شود.

قراردادها و تعهدات

زیادتی هزینه‌ها

هزینه‌های اضافی که به‌دلیل نقض قراردادی یا تأخیر در انجام امور قانونی به طرفین وارد می‌شود.

مدنی و اشخاص

زیرساخت‌های حقوقی

نظام‌ها و مجموعه قوانین و مقرراتی که برای حفاظت و حمایت از حقوق افراد و جامعه طراحی شده‌اند.

مدنی و اشخاص

سازمان‌دهی حقوقی

فرآیند ایجاد و تنظیم ساختار قانونی و حقوقی یک فعالیت یا سازمان برای رعایت قوانین و مقررات.

حقوق بین‌الملل

سازمان‌های حقوق بشری

نهادهای غیردولتی یا دولتی که به‌منظور حمایت از حقوق بشر و مقابله با نقض آن‌ها فعالیت می‌کنند.

قراردادها و تعهدات

سایر هزینه‌ها

هزینه‌هایی که ممکن است در فرآیند قانونی یا قراردادی به غیر از هزینه‌های اصلی پیش آید.

آیین دادرسی مدنی

سقوط حکم

وضعیتی که در آن حکم قضائی به دلیل دلایل قانونی، مانند تجدیدنظر، باطل یا غیرقابل اجرا می‌شود.

خانواده

سند معوض

سندی که در آن دو طرف در مقابل پرداخت مالی یا ارائه خدمات، تعهداتی نسبت به یکدیگر دارند.

حقوق کیفری

سیاست کیفری

مجموعه اصول و روش‌هایی که برای مواجهه با جرایم و نحوه مجازات مجرمان در نظر گرفته می‌شود.

مدنی و اشخاص

شغل

فعالیت‌های قانونی و اقتصادی که فرد به‌منظور کسب درآمد یا انجام وظایف قانونی خود انجام می‌دهد.

اموال و مالکیت

شکایت مدنی

شکایتی که به‌دلیل نقض حقوق مدنی یک فرد (مانند حقوق مالکیت، خانواده یا قراردادها) ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

صاحب‌نظر

فردی که در یک حوزه خاص حقوقی تخصص و دانش کافی دارد و می‌تواند در مسائل قضائی یا حقوقی نظر بدهد.

آیین دادرسی کیفری

صحت انتساب

درست بودن و تایید ارتباط یا انتساب یک فرد به یک عمل یا واقعه خاص، مانند انتساب جرم به یک متهم.

مدنی و اشخاص

صدمات مادی

خسارات یا آسیب‌هایی که به دارایی یا اموال فرد وارد می‌شود و قابل ارزیابی مالی هستند.

تجارت و شرکت‌ها

صندوق بیمه

صندوقی که برای تأمین هزینه‌های درمانی، بازنشستگی، یا سایر نیازهای قانونی به‌وجود آمده است.

اداری و عمومی

صندوق رای

جعبه‌ای که در انتخابات برای جمع‌آوری آرا استفاده می‌شود و متعلق به مقامات قانونی است.

مدنی و اشخاص

صندوق وکلا

صندوقی که متعلق به وکلاست و برای تأمین مالی یا حمایت از اعضای آن در مواقع نیاز استفاده می‌شود.

اموال و مالکیت

صیغه

در عقود وایقاعات تشریفاتی الفاظ معین را گویند که عقد یا ایقاع بدون آن الفاظ درست نیست.

ادله و اصطلاحات قضایی

ضایعه

آسیب یا خسارتی که به‌دلیل یک واقعه یا رفتار غیرقانونی به یک فرد یا نهاد وارد می‌شود.

حقوق کیفری

ضبط

اقدام قانونی برای تصاحب یا توقیف اموال یا دارایی‌ها به‌منظور اجرای یک حکم قضائی یا کیفری.

حقوق کیفری

ضد حقوق بشر

نقض یا تضعیف حقوق بنیادین و غیرقابل‌تفویض بشر، که ممکن است به‌عنوان جرم بین‌المللی شناخته شود.

مدنی و اشخاص

ضریب خطر

معیاری که میزان خطر یا آسیب‌های احتمالی ناشی از یک عمل یا حادثه خاص را ارزیابی می‌کند.

قراردادها و تعهدات

ضمانت

تعهد به انجام یا تضمین انجام یک تعهد، یا مسئولیت شخص برای جبران خسارات در صورت عدم انجام تعهد.

مدنی و اشخاص

ضیعف در ارائه مدارک

زمانی که طرفین پرونده نتوانند مدارک یا مستندات لازم را برای اثبات ادعاهای خود ارائه دهند.

اداری و عمومی

طبقه‌بندی پرونده

تقسیم‌بندی پرونده‌های قضائی یا اداری بر اساس نوع، اولویت یا شرایط خاص به‌منظور رسیدگی بهتر.

قراردادها و تعهدات

طلب مالی

مطالبه وجهی که فرد یا نهاد از شخص دیگری می‌خواهد که به‌دلیل بدهی یا تعهدات مالی پرداخت کند.

مدنی و اشخاص

طی ماده قانونی

ارجاع به یک ماده یا بند خاص از قوانین و مقررات حقوقی که برای یک موضوع خاص معتبر است.

ادله و اصطلاحات قضایی

ظاهر حکم

شکلی از حکم یا رأی که ممکن است به‌طور موقت یا اولیه صادر شود و نیاز به بررسی‌های بیشتر دارد.

مدنی و اشخاص

ظاهر مال

ظاهری که برای یک مال یا دارایی ایجاد می‌شود و ممکن است با ماهیت واقعی آن متفاوت باشد.

مدنی و اشخاص

ظرفیت کامل

زمانی که فرد تمامی حقوق و مسئولیت‌های قانونی را برای انجام فعالیت‌های حقوقی دارا است.

مدنی و اشخاص

ظروف قانونی

به‌طور کلی، شرایط و موانعی که باید رعایت شوند تا یک اقدام حقوقی مشروع و قانونی باشد.

مدنی و اشخاص

ظلم دولتی

زمانی که حکومت یا مقامات دولتی به‌طور غیرقانونی یا ناعادلانه حقوق شهروندان را نقض می‌کنند.

مدنی و اشخاص

ظهور تخلف

زمانی که تخلف یا نقض قانونی به‌طور واضح و رسمی آشکار می‌شود و نیاز به پیگیری قانونی دارد.

حقوق کیفری

ظهور جرم

زمانی که جرم یا تخلفی به‌طور واضح و آشکار نمایان می‌شود و موضوع بررسی قانونی قرار می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

عدلیه

دستگاه قضائی و نهادهای وابسته به آن که وظیفه رسیدگی به دعاوی و اجرای عدالت را بر عهده دارند.

قراردادها و تعهدات

عقد بیع

قرارداد خرید و فروش بین خریدار و فروشنده.

حقوق کیفری

عقد جائز

عقدی که طبعا قابل فسخ است و به موت و جنون و سفه احد از طرفین منفسخ می‌شود مانند عاریه.

مدنی و اشخاص

عمل حقوقی

هرگونه اقدامی که توسط فرد یا نهاد با هدف ایجاد، تغییر یا پایان دادن به آثار حقوقی انجام شود.

تجارت و شرکت‌ها

غرماء

طلبکاران - به معنی بستانکاران است و بیشتر در باب بستانکاران مفلس و ورشکسته استعمال می‌شود.

قراردادها و تعهدات

غیرمستقل بودن تعهد

تعهدی که به‌طور کامل تحت تأثیر شخص یا عامل دیگری است و نمی‌توان به‌طور مستقل از آن عمل کرد.

خانواده

غیرمستقیم بودن اثرات قانونی

زمانی که یک عمل یا تصمیم به‌طور غیرمستقیم اثرات قانونی خود را بر طرفین و جامعه می‌گذارد.

مدنی و اشخاص

فتوا

نظر شرعی که توسط یک عالم دینی یا فقیه صادر می‌شود و در بعضی موارد، تأثیرات حقوقی دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

فرایند مذاکره

فرآیندی که طرفین در آن برای حل و فصل اختلافات خود از طریق گفت‌وگو و توافق به توافق می‌رسند.

مدنی و اشخاص

فردی که به نفع کسی عمل می‌کند

شخصی که تصمیمات یا اقداماتی را به نفع یک طرف دیگر انجام می‌دهد، مانند وکیل یا نماینده قانونی.

مدنی و اشخاص

فرم قانونی

قالب خاص و مشخصی که برای تنظیم اسناد قانونی یا انجام برخی امور حقوقی باید رعایت شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

فرمان قضائی

دستوری که توسط مقام قضائی صادر می‌شود و به فرد یا نهادی حکم می‌کند که کاری انجام دهد.

مدنی و اشخاص

فقدان حق

زمانی که فرد از یک حق قانونی خود محروم می‌شود.

قراردادها و تعهدات

فقط با رضایت

شرطی که در برخی از قراردادها برای پذیرش یا انجام یک عمل حقوقی نیاز به رضایت طرفین دارد.

مدنی و اشخاص

فقط در صورتی که

عبارتی که به شرط خاصی اشاره دارد و عمل یا تصمیمی تنها در صورت وقوع شرایط خاص امکان‌پذیر است.

حقوق بین‌الملل

قانون بین‌المللی خصوصی

رشته‌ای از قوانین که به مسائل حقوقی میان افراد و نهادهای مختلف در کشورهای مختلف مربوط می‌شود.

اموال و مالکیت

قانون حمایت از مالکیت معنوی

قانونی که به حمایت از حقوق معنوی مانند کپی‌رایت، پتنت و علامت‌های تجاری پرداخته است.

مدنی و اشخاص

قانونی بودن اثبات

فرآیند اثبات قانونی ادعاها و مدارک در دادگاه.

تجارت و شرکت‌ها

قضیه تجاری

پرونده‌ای که به مسائل تجاری و اقتصادی، مانند اختلافات میان شرکت‌ها و بازرگانان مربوط می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

لغزش در دادرسی

اشتباه یا نقص در فرآیند دادرسی که می‌تواند به بطلان حکم یا تأخیر در تصمیم‌گیری منجر شود.

مدنی و اشخاص

مجمع عمومی

گردهمایی اعضای یک نهاد یا سازمان برای اتخاذ تصمیمات مهم، مانند تصویب قوانین و مقررات داخلی.

ادله و اصطلاحات قضایی

محاکمه

فرایند قانونی که در آن قضات به بررسی دعواها، اتهامات و شواهد پرداخته و حکم صادر می‌کنند.

مدنی و اشخاص

محفوظ بودن

عدم تغییر یا حفظ وضعیت حقوقی یک حق یا وضعیت.

مدنی و اشخاص

مدعی‌العموم

مقام قانونی که به‌عنوان نماینده جامعه در موارد حقوقی و قضائی به پیگیری حقوق عمومی می‌پردازد.

مدنی و اشخاص

مرخصی

اجازه‌نامه‌ای که به‌طور رسمی به فرد برای ترک محل کار یا مسئولیت‌های خود داده می‌شود.

اموال و مالکیت

مزارعه

عقدی است که یک طرف زمینی را برای مدت معینی برای کشت و زرع و تقسیم حاصل به طرف دیگر میدهد.

اموال و مالکیت

مشاع

قسمت نشده، جدا نشده از حصه دیگری یا دیگران. هر مالی که بین دو یا چند نفر مشترک باشد.

قراردادها و تعهدات

معاوضه

عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین مالی می دهد به عوض مال دیگر که از طرف دیگر اخذ می‌کند.

قراردادها و تعهدات

مقاوله نامه

نوشته حاکی از یک قرارداد بین المللی را گویند.

خانواده

منافع عمومی

منافع که به‌طور مستقیم به جامعه یا گروه‌های بزرگ‌تر از فرد یا سازمان خاصی تعلق دارند.

مدنی و اشخاص

موافقت‌نامه تسویه حساب

توافقی که برای تسویه و خاتمه دادن به اختلافات حقوقی یا مالی میان طرفین تنظیم می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

نابینایی قانونی

زمانی که فرد یا گروهی نتواند به‌طور قانونی از حقوق خود به‌دلیل شرایط خاص بهره‌برداری کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

ناتوانی جسمی یا ذهنی

وضعیتی که فرد به‌دلیل نقص جسمی یا ذهنی نمی‌تواند از حقوق قانونی خود بهره‌برداری کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

نادرستی در دادرسی

وقوع اشتباهات یا نقض قوانین در فرایند رسیدگی به پرونده‌ها که منجر به خطا در صدور حکم می‌شود.

خانواده

نسبت خانوادگی

ارتباط قانونی و اجتماعی میان افراد خانواده، که در برخی مسائل حقوقی مثل ارث اهمیت دارد.

مدنی و اشخاص

نصب تابلو

نصب تابلوهای اطلاعاتی یا هشداردهنده به‌منظور آگاه‌سازی از مقررات و قوانین در محیط‌های مختلف.

مدنی و اشخاص

نظام اقتصادی

ساختار و چارچوب قانونی که نحوه فعالیت‌های اقتصادی را در یک کشور یا منطقه تعیین می‌کند.

مدنی و اشخاص

نظام‌نامه

مجموعه‌ای از قوانین و مقررات داخلی که توسط یک سازمان یا ارگان برای اداره امور مختلف وضع می‌شود.

حقوق کیفری

نظریه کارشناسی

نظر تخصصی که توسط کارشناسان در مسائل فنی یا حقوقی برای حل پرونده‌های قضائی ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

نقص پرونده

عدم کامل بودن مدارک و اسناد در یک پرونده قضائی که ممکن است باعث تعویق یا بازگشت پرونده شود.

اموال و مالکیت

نقض حق مالکیت

تعرض به حقوق مالکانه افراد که به‌دلیل آن فرد صاحب مال نمی‌تواند از آن بهره‌برداری قانونی کند.

مالکیت فکری

نقض حقوق مالکیت معنوی

هرگونه تجاوز یا تعدی به حقوق قانونی فردی که از طریق آثار هنری، علمی یا اختراعات کسب شده است.

اموال و مالکیت

نقل و انتقال اموال غیرمنقول

فرایند قانونی که طی آن مالکیت اموال غیرمنقول (مانند املاک) از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود.

مدنی و اشخاص

نهاد عمومی

مؤسسه یا سازمانی که تحت نظارت و مدیریت عمومی فعالیت می‌کند و خدمات عمومی ارائه می‌دهد.

خانواده

نکاح موقت

عقد ازدواج موقت که به‌طور خاص در برخی سیستم‌های حقوقی، مانند حقوق اسلامی، شناخته شده است.

اجرای احکام

هزینه توقیف اموال

هزینه‌هایی که برای توقیف اموال فرد یا سازمان به‌منظور اجرای حکم قضائی باید پرداخت شود.

قراردادها و تعهدات

هزینه‌های تخصصی حقوقی

هزینه‌هایی که برای دریافت خدمات مشاوره یا وکالت در زمینه‌های خاص حقوقی پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های جاری

هزینه‌هایی که به‌طور مداوم و منظم در یک سازمان یا برای انجام یک فعالیت حقوقی پرداخت می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

هزینه‌های حقوقی معوقه

مبلغی که به‌دلیل عدم پرداخت به‌موقع از سوی فرد یا سازمان به تأخیر افتاده و باید پرداخت شود.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های قانونی

هزینه‌هایی که در جریان یک پرونده قضائی برای انجام اقدامات قانونی و حقوقی پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های پیش‌بینی‌شده

هزینه‌هایی که به‌طور منطقی و طبق برنامه‌ریزی برای یک پرونده یا پروژه حقوقی پیش‌بینی می‌شود.

مدنی و اشخاص

هشدار قانونی

اطلاع‌رسانی رسمی به فرد یا سازمان به‌منظور آگاه‌سازی از خطرات یا نتایج قانونی عدم رعایت مقررات.

مدنی و اشخاص

همکاری قضائی

همکاری بین مراجع قضائی مختلف در داخل یا خارج از کشور برای رسیدگی به پرونده‌ها و حل و فصل دعاوی.

حقوق بین‌الملل

همکاری قضائی در پرونده‌های بین‌المللی

همکاری بین کشورهای مختلف در رسیدگی به پرونده‌های حقوقی و قضائی که ابعاد بین‌المللی دارند.

خانواده

هم‌راهی جرم

زمانی که فرد در ارتکاب یک جرم به‌طور غیرمستقیم یا همراه با دیگران مشارکت داشته باشد.

تجارت و شرکت‌ها

هویت حقوقی شرکتی

شناخته‌شدن یک سازمان یا شرکت به‌عنوان یک شخصیت حقوقی مستقل با تمام حقوق و تعهدات قانونی.

مدنی و اشخاص

هویت سازمانی

مجموعه حقوق و مسئولیت‌های قانونی که برای یک سازمان یا نهاد خاص تعریف و مشخص شده است.

خانواده

والدین قانونی

پدر و مادر که به‌طور رسمی و قانونی در مسئولیت‌های مربوط به فرزند خود به رسمیت شناخته می‌شوند.

مدنی و اشخاص

وجوه عمومی

منابع مالی متعلق به دولت یا نهادهای عمومی که برای تأمین هزینه‌های عمومی استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

وسایل ارتباطی

ابزارهایی که برای ارتباط میان افراد و تبادل اطلاعات در مسائل حقوقی یا قضائی استفاده می‌شوند.

ادله و اصطلاحات قضایی

وصیت‌نامه

سندی که در آن وصیت‌دهنده، اراده خود را در خصوص اموال و املاک خود پس از فوت اعلام می‌کند.

حقوق کیفری

وضع تحریم‌ها

اعمال محدودیت‌ها و موانع قانونی به‌منظور محدود کردن فعالیت‌های اقتصادی و تجاری کشور یا فرد.

مدنی و اشخاص

وضع مالی

وضعیت اقتصادی فرد یا سازمان که بر اساس آن مسئولیت‌های مالی یا حقوقی آن‌ها تعیین می‌شود.

حقوق کیفری

وضع مجازات‌های اجتماعی

مجازات‌هایی که به‌منظور بازدارندگی و اصلاح رفتارهای اجتماعی نادرست توسط جامعه وضع می‌شود.

مدنی و اشخاص

وضعیت اجتماعی

جایگاه و موقعیت فرد یا گروه در جامعه که بر اساس معیارهای اجتماعی و حقوقی سنجیده می‌شود.

قراردادها و تعهدات

وضعیت تخصصی

شرایط و ویژگی‌های خاص قانونی در یک زمینه حقوقی مانند جرائم تخصصی یا قراردادهای تخصصی.

خانواده

وضعیت توارث

شرایط قانونی و حقوقی مربوط به انتقال اموال و دارایی‌ها از شخص متوفی به وارثان طبق قوانین ارث.

اجرای احکام

وضعیت توقیف اموال

شرایط و فرآیند توقیف یا ضبط اموال فرد یا سازمان به‌منظور اطمینان از اجرای حکم قضائی یا قانونی.

مدنی و اشخاص

وضعیت مالی سازمان‌ها

ارزیابی و تحلیل وضعیت مالی و اقتصادی یک سازمان از نظر توان پرداخت بدهی‌ها و مسئولیت‌های مالی.

قراردادها و تعهدات

وظایف حقوقی

مسئولیت‌ها و تعهدات قانونی که افراد یا سازمان‌ها در برابر قوانین و مقررات باید انجام دهند.

قراردادها و تعهدات

وکالت بلاعزل

نوعی وکالت که در آن وکیل نمی‌تواند از طرف موکل خود استعفا دهد و یا از وکالت خود انصراف دهد.

قراردادها و تعهدات

وکالت در امور تجاری

وکالتی که در زمینه مسائل تجاری، مانند تنظیم قراردادها یا اختلافات تجاری، به‌کار می‌رود.

مدنی و اشخاص

پاسخ‌گویی به دعوی

دفاع یا جواب به ادعای طرف مقابل در دادگاه.

مدنی و اشخاص

پایان‌نامه حقوقی

تحقیق علمی و پژوهشی در زمینه حقوق که به‌طور کامل در قالب یک مقاله یا رساله ارائه می‌شود.

قراردادها و تعهدات

پذیرش تعهد

قبول تعهدات در قبال یک قرارداد یا توافق.

مدنی و اشخاص

پذیرش دعوی

قبول شکایت یا ادعای طرح‌شده در دادگاه.

قراردادها و تعهدات

پذیرش وجه

قبول مبلغی از طرف دیگر در یک قرارداد یا پرداخت.

مدنی و اشخاص

پشتیبانی از حق

حمایت از حق قانونی فرد در برابر نقض آن.

ادله و اصطلاحات قضایی

پشتیبانی مالی

کمک مالی که به فرد یا گروهی به‌منظور حمایت از آن‌ها در دادرسی یا مسائل حقوقی ارائه می‌شود.

اموال و مالکیت

پیش‌فروش ساختمان

قرارداد فروش ملک قبل از اتمام ساخت‌وساز.

تجارت و شرکت‌ها

چک ضمانتی

چکی که به‌عنوان تضمین انجام تعهدات یا قراردادها از سوی یک طرف به طرف دیگر داده می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک مشتری

چکی که توسط مشتری صادر می‌شود و به‌منظور پرداخت به یک فروشنده یا طرف دیگر استفاده می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

کارت حقوقی

مدرکی که به‌طور خاص در سیستم‌های حقوقی برای شناسایی وضعیت قانونی فرد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

کارخانه

محلی که در آن تولید کالاها یا خدمات به‌طور صنعتی انجام می‌شود و مسائل حقوقی خاصی دارد.

مدنی و اشخاص

کتاب قانون

مجموعه‌ای از قوانین نوشته‌شده که به‌طور رسمی برای تنظیم امور مختلف کشور یا جامعه تدوین می‌شود.

حقوق کیفری

کفاره

جریمه یا مجازات تعیین‌شده در برخی از جرایم دینی یا قانونی که به‌طور خاص باید انجام شود.

حقوق کیفری

کلاهبرداری

اقدام غیرقانونی به منظور فریب دیگران و به‌دست آوردن مال یا اموال آن‌ها به‌صورت غیرمجاز.

مدنی و اشخاص

کمیته نظارت

گروهی از افراد که وظیفه نظارت و بررسی رعایت قوانین و مقررات در یک زمینه خاص را بر عهده دارند.

مدنی و اشخاص

کمیسیون

هیأت یا گروهی از افراد که برای انجام کار خاصی تشکیل می‌شود، مانند کمیسیون قضائی یا اقتصادی.

حقوق بین‌الملل

کمیسیون حقوق بشر

نهاد یا گروهی که برای نظارت و بررسی وضعیت حقوق بشر در یک کشور یا منطقه تشکیل می‌شود.

اداری و عمومی

کنترل مالیاتی

نظارت و بررسی مسائل مالیاتی به‌منظور جلوگیری از فرار مالیاتی و رعایت قوانین مالیاتی.

حقوق بین‌الملل

گروه‌های حقوق بشر

سازمان‌هایی که در جهت حمایت و ارتقاء حقوق بشر و جلوگیری از نقض آن‌ها فعالیت می‌کنند.

مدنی و اشخاص

گروه‌های قانونی

دسته‌بندی‌هایی از افراد یا نهادها که به‌طور قانونی و بر اساس اصول حقوقی ایجاد شده‌اند.

حقوق کیفری

گزارش مالی

گزارشی که وضعیت مالی یک نهاد یا فرد را نشان می‌دهد و برای امور قانونی و حسابرسی استفاده می‌شود.

قراردادها و تعهدات

یادآوری شرایط ویژه

یادآوری شرایط ویژه‌ای که در قوانین یا قراردادها برای افراد یا موارد خاص لحاظ شده است.

مدنی و اشخاص

یافتن شواهد

شناسایی و جمع‌آوری شواهد یا مدارکی که می‌تواند در اثبات یک ادعا یا دفاعیه موثر باشد.

مدنی و اشخاص

یافتن وکیل مناسب

جستجو و انتخاب وکیلی که تخصص و تجربه مناسب برای پیگیری پرونده قضائی خاص را داشته باشد.

آیین دادرسی مدنی

احکام قطعی

احکامی که بعد از اتمام تمام مراحل دادرسی صادر می‌شوند و غیرقابل تجدیدنظر هستند.

مدنی و اشخاص

بذل و بخشش

اعطای مال یا حق بدون انتظار بازگشت.

مدنی و اشخاص

برخورداری

بهره‌مند شدن از حق یا امتیاز خاص.

اموال و مالکیت

بیع شرط

قراردادی که در آن فروشنده می‌تواند با بازگرداندن پول، ملک فروخته‌شده را پس بگیرد.

قراردادها و تعهدات

بیع‌نامه

قرارداد رسمی خرید و فروش.

اجرای احکام

تصمیم اجرائی

حکمی که به‌منظور اجرای عملی و اجرایی صادر می‌شود، مانند دستور توقیف اموال.

قراردادها و تعهدات

تضامنی

نوعی مسئولیت که در آن هر یک از افراد مسئول به‌طور فردی به انجام تعهدات می‌پردازند.

اجرای احکام

تعقیب قضائی

پیگیری حقوقی دعوی یا پرونده از طریق مراجع قضائی برای رسیدگی به ادعا و اجرای حکم.

آیین دادرسی کیفری

تعقیب کیفری

پیگیری قانونی پرونده‌های جرمی از سوی مراجع قضائی به‌منظور کشف حقیقت و اجرای مجازات.

ادله و اصطلاحات قضایی

تعویق جلسه

به تأخیر انداختن جلسات دادرسی یا رسیدگی قضائی به‌دلیل مسائل خاص یا شرایط ویژه.

ثبت و اسناد

تفکیک دعوی

جدا کردن مسائل مختلف یک پرونده حقوقی به‌منظور رسیدگی به آن‌ها به‌صورت جداگانه.

حقوق بین‌الملل

توافق‌نامه بین‌المللی

قراردادی که بین کشورهای مختلف برای همکاری یا تنظیم مسائل حقوقی منعقد می‌شود.

مدنی و اشخاص

ثابت

غیرقابل تغییر یا ثابت، معمولا در ارتباط با وضعیت یا ادعا در محاکم قضائی.

ثبت و اسناد

ثبتی

مربوط به ثبت، به‌ویژه در زمینه اسناد و املاک. مثلا ثبت اسناد رسمی یا ثبت اموال.

مدنی و اشخاص

جبران خسارت

پرداخت مبلغ یا انجام عملی به‌منظور جبران ضرر یا زیان وارد شده به فرد دیگر.

مدنی و اشخاص

جبران خسارت معنوی

جبران ضرر یا آسیب به اعتبار، ناموس یا وضعیت روانی فرد به‌جای خسارت مادی.

آیین دادرسی کیفری

جرم خصوصی

جرمی که تنها فرد خاصی از آن متضرر می‌شود و تعقیب آن بستگی به شکایت شاکی خصوصی دارد.

حقوق کیفری

جزای بدنی

مجازاتی که به‌صورت آسیب جسمی به فرد مجرم اعمال می‌شود، مانند شلاق یا زندان.

حقوق کیفری

جستجو و توقیف اموال

اقداماتی که برای شناسایی و ضبط اموال مجرم به‌منظور اجرای حکم صورت می‌گیرد.

اجرای احکام

جستجوی اموال

تلاش برای یافتن یا شناسایی اموال فرد برای ضبط یا ارزیابی در راستای اجرای حکم.

حقوق کیفری

جعل اسناد رسمی

جعل یا تغییر غیرقانونی اسناد یا مدارک رسمی که از سوی مراجع دولتی صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

جلسه مشاوره حقوقی

جلسه‌ای که در آن مشاور یا وکیل، راهنمایی‌های حقوقی به فرد یا طرفین پرونده می‌دهد.

مدنی و اشخاص

جواز کسب

مجوزی که به‌منظور آغاز یا ادامه یک فعالیت اقتصادی از مراجع قانونی صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

حفظ حقوق

اقداماتی که به‌منظور محافظت و نگهداری از حقوق افراد و جامعه انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

حق

مجموعه‌ای از امتیازات یا اختیارات قانونی که به فرد یا گروه خاصی داده شده است.

ثبت و اسناد

حق تقدم در ثبت

امتیاز یا اولویت قانونی که به‌منظور ثبت اسناد و قراردادها به شخص خاص داده می‌شود.

اموال و مالکیت

حق مالکیت

حق قانونی و انحصاری شخص بر ملک خود.

مدنی و اشخاص

حق مشورت

حقی که به افراد اجازه می‌دهد تا در موارد مختلف با مشاور یا وکیل خود مشورت کنند.

قراردادها و تعهدات

حق نسق

حقی که به کشاورزان اجاره‌نشین برای استفاده از اراضی کشاورزی اعطا می‌شود.

اموال و مالکیت

حق نگهداری

حقی که به فرد اجازه می‌دهد تا به‌طور قانونی دارایی یا ملک خود را نگهداری کند.

مدنی و اشخاص

حقوق از دست رفته

حقوقی که به دلایل مختلف، مانند عدم پیگیری قانونی، از فرد یا گروه خاصی سلب شده است.

مدنی و اشخاص

حقوق خصوصی

بخشی از حقوق که روابط افراد با یکدیگر را در زمینه‌های مختلف تنظیم می‌کند.

کار و تأمین اجتماعی

حقوق کارگران

حقوق و امتیازات قانونی که به کارگران در زمینه شغلی و محیط کار تعلق دارد.

مدنی و اشخاص

حمایت قانونی

حمایت‌هایی که از سوی دولت و مقامات قانونی به افراد برای حفظ حقوق‌شان ارائه می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم به نفع

حکمی که به سود یک طرف صادر می‌شود و آن را به‌عنوان برنده پرونده معرفی می‌کند.

اداری و عمومی

خزانه‌داری

بخش از دولت یا سازمان که مسئول مدیریت منابع مالی، بودجه و امور مالی عمومی است.

مدنی و اشخاص

خسارت معنوی

خسارتی که به‌طور غیرملموس به فرد وارد می‌شود، مانند آسیب به شهرت یا احساسات فرد.

ادله و اصطلاحات قضایی

خسارت وارده به جان

خسارتی که به دلیل آسیب به جسم یا جان یک فرد به‌وجود می‌آید و قابل جبران است.

مدنی و اشخاص

دادگاه

مرجع قضائی که برای رسیدگی به دعاوی و اختلافات حقوقی و جزائی تشکیل می‌شود.

مدنی و اشخاص

دانشگاه حقوق

نهاد آموزشی که در آن افراد به تحصیل و کسب دانش در زمینه‌های مختلف حقوق می‌پردازند.

اموال و مالکیت

دستور تخلیه

حکمی که به‌منظور تخلیه ملک یا مکانی صادر می‌شود که فرد یا گروهی در آن سکونت دارند.

اجرای احکام

دستورهای اجرائی

دستورات قضائی برای اجرای احکام در خصوص تصرف، توقیف اموال یا اتمام فرآیندهای قانونی.

مدنی و اشخاص

دستگاه قضائی مستقل

سیستم قضائی که از هرگونه تاثیر خارجی مانند دولت یا نهادهای سیاسی آزاد است.

ادله و اصطلاحات قضایی

دعاوی غیرقانونی

دعاوی که از نظر قانونی معتبر نبوده و نتوانند بر اساس مقررات قانونی به نتیجه برسند.

حقوق کیفری

دعاوی کیفری

دعاوی مربوط به جرایم و اتهامات جزائی که از سوی مراجع قضائی رسیدگی می‌شود.

مدنی و اشخاص

دعوی اموال

دعوی که برای مطالبه یا تعیین وضعیت اموال شخصی یا مشترک افراد طرح می‌شود.

اموال و مالکیت

دعوی نفی مالکیت

دعوی که برای انکار یا رد مالکیت فرد یا نهاد به یک مال یا اموال خاص تنظیم می‌شود.

حقوق کیفری

دعوی کیفری

دعوی مربوط به جرایم و اعمال غیرقانونی که فرد یا افرادی مرتکب آن شده‌اند.

حقوق کیفری

دوران محکومیت

مدت زمانی که فرد مجرم باید در زندان یا تحت مجازات‌های قضائی دیگر قرار گیرد.

مدنی و اشخاص

دولت

سازمانی که مسئول اداره امور کشور، وضع و اجرای قوانین و حفظ نظم و امنیت است.

قراردادها و تعهدات

ذاتی بودن حق

اشاره به حقی که بدون نیاز به اقدام فردی، به‌طور طبیعی و ذاتی به فرد تعلق دارد.

خانواده

ذمه مالی

به کلیه تعهدات مالی که فرد یا نهاد باید نسبت به دیگران انجام دهد اطلاق می‌شود.

مدنی و اشخاص

رئیس قوه قضائیه

مقام عالی اجرائی که مسئولیت نظارت و هدایت دستگاه قضائی کشور را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

رای مخالف

رای که توسط یکی از قضات صادر می‌شود که با نظر اکثریت در یک پرونده موافق نباشد.

حقوق بین‌الملل

رعایت حقوق بشر

الزامات قانونی و اخلاقی برای احترام به کرامت انسانی و حقوق فردی و اجتماعی افراد.

حقوق بین‌الملل

رعایت حقوق شهروندی

احترام به حقوق فردی و اجتماعی هر فرد در جامعه بر اساس قوانین مدنی و حقوق بشر.

قراردادها و تعهدات

رهنی

مرتبط با وثیقه یا مال‌هایی که برای ضمانت یک بدهی به‌عنوان رهن قرار می‌گیرند.

ادله و اصطلاحات قضایی

رکن دعوی

عناصر یا اجزای اصلی که برای تشکیل یک دعوی حقوقی لازم است، مانند خواسته و دلیل.

اجرای احکام

رکود اجرائی

زمانی که روند اجرای حکم یا دستور قضائی به دلایل مختلف متوقف یا به تعویق می‌افتد.

مدنی و اشخاص

زرنگی تجاری

استفاده از موقعیت‌ها و فرصت‌های قانونی به‌طور هوشمندانه و سودآور در محیط تجاری.

قراردادها و تعهدات

زمینه حقوقی

شرایط و زمینه‌هایی که به‌طور قانونی برای انجام یک عمل یا عقد مشخص فراهم می‌شود.

مدنی و اشخاص

زیان‌دیده از مسئولیت‌های دولتی

شخص یا نهادی که از اقدامات نادرست یا غیرقانونی دولت یا نهادهای عمومی آسیب دیده است.

ادله و اصطلاحات قضایی

زیر سوال بردن

اقدام به زیر سوال بردن یا تردید در صحت یا قانونی بودن یک عمل یا حکم قضائی.

مدنی و اشخاص

زیرمجموعه قوانین خاص

بخش‌هایی از قوانین که به‌طور اختصاصی به یک حوزه یا موضوع خاص مرتبط هستند.

مدنی و اشخاص

زیرکی قانونی

استفاده هوشمندانه از قوانین و مقررات برای رسیدن به نتایج مطلوب در یک موقعیت حقوقی.

حقوق کیفری

سازمان‌دهی قرارداد

فرآیند تنظیم و نگارش قراردادها به‌گونه‌ای که مطابق با اصول حقوقی و قانونی باشد.

مدنی و اشخاص

سایر

اصطلاحی عمومی برای اشاره به دیگر مواردی که در یک متن یا اسناد حقوقی ذکر نشده‌اند.

مدنی و اشخاص

سایر جرایم

اصطلاحی برای دسته‌بندی جرایم مختلف که در اسناد قانونی و قضائی آورده می‌شود.

حقوق کیفری

سلب آزادی

زمانی که فردی به‌دلیل ارتکاب جرم یا دلایل قانونی دیگر از آزادی خود محروم می‌شود.

مدنی و اشخاص

سلب اختیارات

لغو یا از بین بردن اختیار فرد یا نهادی در انجام برخی از اقدامات قانونی یا اجرائی.

مدنی و اشخاص

سلب مسئولیت

اقدامی که در آن فرد یا نهاد از قبول مسئولیت در یک موضوع خاص خودداری می‌کند.

قراردادها و تعهدات

سند بلاعوض

سندی که در آن یکی از طرفین بدون دریافت مالی یا عوض، تعهداتی را می‌پذیرد.

قراردادها و تعهدات

سند رهنی

سندی که در آن مال یا دارایی به‌عنوان وثیقه برای تضمین یک بدهی قرار می‌گیرد.

اموال و مالکیت

سیفه

صفت شخص بالغ که تصرفات او در اموال و حقوق خویش جنبه عقلانی نداشته باشد، عدم رشد.

حقوق بین‌الملل

شخصیت حقوقی بین‌المللی

اشاره به وضعیت یک کشور یا نهاد در روابط بین‌المللی به‌عنوان یک بازیگر قانونی.

تجارت و شرکت‌ها

شخصیت حقیقی

فردی که دارای حقوق و وظایف قانونی است و می‌تواند در قراردادها و دعاوی شرکت کند.

اداری و عمومی

شهرداری

سازمانی که وظیفه صدور مجوزها و بررسی امور شهری و ساختمانی را بر عهده دارد.

تجارت و شرکت‌ها

شکایت از مدیران شرکت

اعلام شکایت علیه مدیران یک شرکت به‌دلیل عدم رعایت مقررات قانونی یا سوءمدیریت.

مدنی و اشخاص

شکایت از کارمندان دولت

اعلام شکایت علیه اقدامات غیرقانونی یا نادرست مقامات دولتی یا کارمندان دولت.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادر شدن گواهی‌نامه

زمانی که مقام مسئول گواهی‌نامه‌ای برای تایید صحت یک سند یا عمل صادر می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادر کردن گواهی

عمل صدور یک مدرک رسمی که نشان‌دهنده اعتبار یک اقدام، سند یا وضعیتی خاص است.

مدنی و اشخاص

صالح بودن برای دادخواهی

به‌معنی توانایی و اختیار قانونی یک فرد برای ارائه شکایت یا درخواست قضائی.

حقوق کیفری

صدمات جانی

آسیب‌هایی که به جسم انسان وارد می‌شود و ممکن است موجب طرح دعوی حقوقی یا کیفری شود.

مدنی و اشخاص

صغیر غیررشید

فردی که به سن قانونی نرسیده است و نمی‌تواند به‌طور کامل در امور حقوقی دخالت کند.

قراردادها و تعهدات

صنعت قراردادها

کلیه فعالیت‌ها و قوانینی که به تنظیم، مدیریت و اجرا کردن قراردادها مربوط می‌شود.

مدنی و اشخاص

ضایع شدن حق

از دست دادن یا تضییع حقوق قانونی به‌علت عدم رعایت مقررات یا اعمال غیرقانونی.

مدنی و اشخاص

ضایعات غیرقانونی

آسیب‌های وارد شده به حقوق فرد یا نهاد به‌صورت غیرقانونی یا بر اساس نقض مقررات.

مدنی و اشخاص

ضبط اسناد

اقدام قانونی برای نگهداری یا ضبط اسناد رسمی و معتبر به‌منظور ارائه به مراجع قانونی.

اجرای احکام

ضبط اموال

اقدام قانونی برای توقیف و ضبط اموال به‌منظور جبران خسارات یا اجرای حکمی.

مدنی و اشخاص

ضد امنیت

هرگونه اقدام یا نقض قانونی که به تهدید یا تضعیف امنیت فرد یا جامعه منجر شود.

مدنی و اشخاص

ضدیت با عدالت

اقدامی که موجب خدشه‌دار شدن اصول عدالت و انصاف در یک دعوی یا پرونده قضائی می‌شود.

مدنی و اشخاص

ضدیت با نظم عمومی

رفتار یا اقدامی که نظم و امنیت عمومی را مختل کند و موجب نقض قوانین عمومی‌شود.

قراردادها و تعهدات

ضمانت اجرایی

مکانیسم یا تدابیری که برای تضمین اجرای یک حکم یا تصمیم قضائی به‌کار می‌رود.

قراردادها و تعهدات

ضمانت معتبر

تضمینی که به‌طور رسمی و معتبر از سوی شخص یا نهاد قابل اعتماد ارائه می‌شود.

قراردادها و تعهدات

ضمانت پرداخت

تضمینی که فرد یا نهاد دیگری برای پرداخت یک بدهی به‌طور کامل ارائه می‌دهد.

قراردادها و تعهدات

ضمانت‌نامه

سندی که توسط یک شخص یا نهاد برای تضمین انجام تعهدات طرف مقابل صادر می‌شود.

قراردادها و تعهدات

ضوابط اجرائی

قوانین و دستورالعمل‌های مربوط به نحوه اجرا و پیگیری دستورات قضائی یا قراردادی.

مدنی و اشخاص

ضیاع حقوق

نقض یا تضییع حقوق یک فرد یا گروه که ممکن است موجب طرح دعوی یا اعتراض قانونی شود.

حقوق کیفری

ضیق وقت قضائی

زمان محدودی که برای انجام مراحل مختلف دادرسی در یک پرونده تعیین شده است.

حقوق کیفری

طبیعت عمل

خصوصیات و ویژگی‌های یک عمل از نظر قانونی و حقوقی، مانند جرم بودن یا مشروع بودن.

حقوق کیفری

طرد از جامعه

عمل یا روندی که موجب می‌شود فردی به‌دلیل ارتکاب جرم یا تخلف از جامعه طرد شود.

مدنی و اشخاص

طرف حاکم

مقام یا نهاد دولتی که تصمیم‌گیرنده یا حاکم در یک روند قضائی یا قانونی است.

مدنی و اشخاص

طریق قانونی

روشی که مطابق با قوانین برای حل و فصل مسائل قضائی، مالی یا اجتماعی دنبال می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

طی تفاهم

توافق بر اساس شرایط مشترک که بر اساس آن دو یا چند طرف به یک توافق می‌رسند.

قراردادها و تعهدات

طی شرایط خاص

انجام عملی یا اجرای قراردادی تحت شرایط و مقررات خاصی که قبلا تعیین شده است.

مدنی و اشخاص

ظاهر حقوقی

جنبه‌ای از یک موقعیت یا عمل که در نگاه اول به‌نظر قانونی و مشروع می‌آید.

قراردادها و تعهدات

ظرفیت اجرائی

توانایی یا صلاحیت فرد یا نهاد برای اجرای تصمیمات قضائی یا قراردادهای رسمی.

حقوق کیفری

ظرفیت قضائی مرجع

توانایی مرجع قضائی برای رسیدگی به پرونده‌ها و انجام دادرسی در حدود صلاحیت خود.

مدنی و اشخاص

ظلم اجتماعی

برخوردهای ناعادلانه با افراد بر اساس عوامل اجتماعی مثل قومیت، جنسیت یا مذهب.

مدنی و اشخاص

ظلم اقتصادی

عدم رعایت عدالت در روابط اقتصادی که می‌تواند منجر به تضییع حقوق و منافع افراد شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

ظلم قضائی

تصمیم یا حکمی که به‌دلیل نادرستی یا بی‌عدالتی از سوی مقامات قضائی صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

ظهور توهین

زمانی که توهین یا بی‌احترامی به‌طور علنی و آشکار رخ دهد و قابل پیگیری قانونی باشد.

حقوق کیفری

ظهور جرم علیه بشریت

وقوع جرم یا تخلفی که علیه گروه‌های وسیع بشری صورت می‌گیرد، مانند نسل‌کشی.

حقوق کیفری

عاقله

خانواده یا بستگان فردی که در صورت ارتکاب جرم به‌ویژه جرم قتل باید دیه پرداخت کنند.

مدنی و اشخاص

عذر تقصیر

توجیه یا توضیحی برای انجام یک عمل که نشان‌دهنده عدم قصد یا اشتباه در عمل است.

اجرای احکام

عذر قانونی برای اجرای حکم

دلیلی که به‌طور قانونی پذیرفته می‌شود تا فردی از اجرای حکم قضائی معاف شود.

اجرای احکام

عرضه عمومی

فرآیند ارائه یک کالا یا خدمات به عموم مردم، مانند مزایده‌ها یا فروش‌های عمومی.

ادله و اصطلاحات قضایی

عزل

کنار گذاشتن یا برکنار کردن یک شخص از مقام یا مسئولیت خود، مانند عزل قاضی یا مدیر.

مدنی و اشخاص

عسر و حرج

سختی و دشواری که ممکن است در اثر انجام یا عدم انجام یک عمل بر فرد وارد شود.

قراردادها و تعهدات

عقد رهن

قراردادی که در آن مال به عنوان وثیقه وام در اختیار مرتهن (وام‌دهنده) قرار می‌گیرد.

قراردادها و تعهدات

عقد مجز

عقدی که تأثیر آن بر حسب انشاء موقوف به امری دیگری نباشد و الا معلق خواهد بود.

مدنی و اشخاص

علت

امری است که به محض وقوع آن چیز دیگری بدون اینکه تأخیری رخ دهد به دنبال آن واقع شود.

حقوق کیفری

عناصر تشکیل‌دهنده جرم

شرایط و ویژگی‌هایی که باید در یک عمل برای تعریف آن به‌عنوان جرم وجود داشته باشد.

مدنی و اشخاص

عهد

پیمان یا توافقی که بین دو یا چند نفر بسته می‌شود و باید طبق آن عمل کنند.

قراردادها و تعهدات

عهد و پیمان

توافقات و قراردادهایی که طرفین آن را به‌طور رسمی پذیرفته و به آن متعهد می‌شوند.

ثبت و اسناد

عهدنامه رسمی

سند رسمی که تعهدات طرفین در آن ثبت می‌شود و معمولا در حضور مقام رسمی تنظیم می‌شود.

قراردادها و تعهدات

عهدی که فسخ شده

قراردادی که به‌دلیل نقض شرایط یا دیگر دلایل قانونی از اعتبار افتاده و لغو شده است.

اداری و عمومی

عوارض شهرداری

مبالغی که مالکین املاک بابت استفاده از خدمات شهری به شهرداری می‌پردازند.

حقوق کیفری

عواقب کیفری

پیامدهایی که به‌دلیل ارتکاب جرم، فرد را با مجازات‌های قانونی مواجه می‌کند.

مدنی و اشخاص

عوضین

یعنی عوض و معوض در عقود مالی معوض.

مدنی و اشخاص

غیرازعیب

به‌معنای بی‌عیب بودن، به‌ویژه در مورد اسناد یا مدارک قانونی که کامل و معتبر باشند.

مدنی و اشخاص

غیرقابل تغییر بودن شرایط

زمانی که شرایط یا مقرراتی به‌طور قطعی و غیرقابل تغییر تصویب یا تعیین شده‌اند.

قراردادها و تعهدات

غیرقابل فسخ

قراردادی که پس از امضاء یا تصویب به‌طور قانونی نمی‌توان آن را لغو یا تغییر داد.

خانواده

غیرمستقیم بودن خسارت

خسارتی که به‌طور غیرمستقیم و از طریق یک واسطه یا پیوستگی به‌وجود می‌آید.

مدنی و اشخاص

فشار

اجبار یا وادار کردن فردی به انجام عملی که ممکن است بر اساس اراده‌اش نباشد.

مدنی و اشخاص

فضاهای حقوقی

زمینه‌های مختلفی از حقوق که در آن‌ها تصمیمات قضائی یا قانونی گرفته می‌شود.

مدنی و اشخاص

فضای قانونی

فضای که در آن حقوق و قوانین به‌طور صحیح و مطابق با اصول حقوقی اجرا می‌شوند.

ادله و اصطلاحات قضایی

فقدان اعتبار

زمانی که یک سند یا مدرک قانونی به دلیل نواقص یا ایرادات قانونی بی‌اعتبار می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

فقدان شهود

زمانی که در یک پرونده، شاهدانی برای گواهی دادن به ادعاها وجود نداشته باشند.

حقوق کیفری

فنی بودن دعوی

دعاوی که نیاز به تخصص یا دانش خاص دارند و معمولا توسط کارشناسان فنی رسیدگی می‌شوند.

آیین دادرسی کیفری

قانون بازداشت

قانونی که شرایط و قواعد مربوط به بازداشت و نگهداری افراد را مشخص می‌کند.

حقوق کیفری

قانون جریمه

قانونی که مجازات‌ها و جریمه‌های اعمال شده به افراد را در صورت تخلف تعیین می‌کند.

حقوق بین‌الملل

قانون جهانی حقوق بشر

مجموعه اصول و مقررات بین‌المللی که برای حمایت از حقوق بشر در سطح جهانی وضع شده است.

مدنی و اشخاص

قانون حمایت از مصرف‌کنندگان

قانونی که حقوق مصرف‌کنندگان را در برابر سوءاستفاده‌ها و مشکلات تجاری محافظت می‌کند.

مدنی و اشخاص

قانون حمایتی

قوانینی که به حمایت از گروه‌های خاص، مانند کودکان، سالمندان یا اقلیت‌ها می‌پردازند.

مدنی و اشخاص

قرابت ابی

کسانی که خویشاوندی بین آنان فقط از جهت انتساب به پدر است مانند برادر ابی.

قراردادها و تعهدات

قرارداد

توافق رسمی و قانونی میان دو یا چند طرف که حقوق و تعهدات طرفین را مشخص می‌کند.

قراردادها و تعهدات

قرارداد اجاره

توافقی که طبق آن یک طرف به دیگری اجازه می‌دهد از مال یا اموال خود استفاده کند.

اموال و مالکیت

قرارداد انتقال مالکیت

قراردادی که به موجب آن مالکیت یک مال از یک طرف به طرف دیگر منتقل می‌شود.

قراردادها و تعهدات

قرارداد پیمانکاری

قراردادی که در آن یک طرف (پیمانکار) موظف به انجام کاری برای طرف دیگر است.

مدنی و اشخاص

قرن

ضیق مجرای مقدم فرج که مانع از دخول است که در نتیجه وجود استخوان موجب انسداد میگردد.

ادله و اصطلاحات قضایی

قضیه مفقوده

پرونده‌ای که به دلیل عدم وجود دلایل کافی یا غیرقابل اثبات بودن، به نتیجه نمی‌رسد.

مدنی و اشخاص

لایحه

پیش‌نویس یا طرح پیشنهادی قانونی که برای تصویب به مراجع قانونی ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

لایحه آزادی مشروط

طرح یا درخواست برای آزادی مشروط یک محکوم، معمولا پس از گذراندن بخشی از محکومیت.

آیین دادرسی مدنی

لایحه اعتراضی

شکایت یا درخواست تجدیدنظر از یک حکم قضائی که به مراجع بالاتر ارسال می‌شود.

حقوق کیفری

لایحه حسابرسی

گزارشی که در آن نتایج حسابرسی و بررسی‌های مالی و قانونی به‌طور رسمی منتشر می‌شود.

مدنی و اشخاص

لایحه رسمی

طرح قانونی که به‌طور رسمی به مراجع مربوطه ارسال می‌شود برای تصویب یا اجرا.

مدنی و اشخاص

لایحه قضائی

پیش‌نویس یا طرح پیشنهادی برای اصلاحات یا تغییرات در قوانین و مقررات قضائی.

مدنی و اشخاص

لحاظ سیاست‌های قانونی

توجه به رویکردها و استراتژی‌های حقوقی در تصمیم‌گیری‌ها یا اقدامات قانونی.

مدنی و اشخاص

لحاظ شرایط قانونی

در نظر گرفتن تمامی شرایط قانونی برای انجام یک اقدام یا تصمیم در یک پرونده حقوقی.

آیین دادرسی کیفری

لطف قضائی

تخفیف یا تسهیلاتی که یک قاضی ممکن است در صدور حکم برای متهم یا شاکی اعمال کند.

آیین دادرسی کیفری

لطف قضائی ویژه

اقدام خاص از سوی قاضی در صدور حکم برای کاهش مجازات یا شرایط به‌نفع متهم.

اموال و مالکیت

لغو اجرائیه

متوقف کردن یا باطل کردن دستور اجرائی که برای اجرای یک حکم قضائی صادر شده است.

مدنی و اشخاص

لغو مصوبات

ابطال تصمیمات یا قوانین خاصی که توسط مقامات قانونی یا قضائی صادر شده است.

اموال و مالکیت

لوازم انتفاعی

اموالی که به‌طور موقت و با توافق طرفین برای استفاده در مدت معین منتقل می‌شوند.

مدنی و اشخاص

لوازم قانونی

ابزار یا وسایلی که به‌طور قانونی برای انجام یا تکمیل یک عمل حقوقی استفاده می‌شوند.

مدنی و اشخاص

لکنت قانونی

عدم توانایی یا مشکل در بیان دفاعیات یا اظهار نظر در یک فرآیند قضائی به دلایل مختلف.

آیین دادرسی کیفری

مجازات مالی

جریمه‌های مالی که به‌عنوان مجازات در صورت ارتکاب جرم برای متهم در نظر گرفته می‌شود.

آیین دادرسی کیفری

مجازات‌های جایگزین

مجازات‌هایی که به‌جای مجازات‌های اصلی همچون حبس برای متهمین اعمال می‌شود.

مدنی و اشخاص

مجوز رسمی

اجازه‌نامه‌ای که از سوی مراجع قانونی برای انجام فعالیت‌های خاص صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

محتسب

فردی که وظیفه نظارت بر تطبیق قوانین و مقررات اجتماعی و تجاری را بر عهده دارد.

حقوق کیفری

محدودیت‌های قانونی

محدودیت‌ها و شرایط قانونی که انجام برخی اعمال را غیرمجاز یا غیرممکن می‌سازد.

ادله و اصطلاحات قضایی

محرومیت از حق

از دست دادن یا منع فرد از برخی حقوق به‌دلیل اعمال غیرقانونی یا نقض شرایط.

تجارت و شرکت‌ها

محرومیت از حقوق انتخاباتی

عدم توانایی یا مجاز نبودن فرد برای شرکت در انتخابات بر اساس دلایل قانونی.

مدنی و اشخاص

محل اقامت

مکانی که فرد به‌طور ثابت در آن سکونت دارد و در امور قانونی به آن استناد می‌شود.

قراردادها و تعهدات

محمول

در اجاره حیوان به معنای بار گرفته شده است اما در دیگر موارد افاده معنای مفروض دارد.

حقوق کیفری

محکومیت مالی

حکم صادره که فرد را ملزم به پرداخت مبلغی خاص به‌عنوان جبران خسارت یا مجازات می‌کند.

خانواده

مخاطب حکم

شخص یا گروهی که حکم قضائی مستقیما به او مربوط است یا به وی ابلاغ می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

مدرک

هر نوع سند یا اطلاعات مستند که به‌عنوان شواهد در محاکم قضائی ارائه می‌شود.

قراردادها و تعهدات

مسئولیت

وظیفه یا تعهد قانونی که یک فرد یا سازمان برای انجام یا عدم انجام عملی بر عهده دارد.

قراردادها و تعهدات

مسئولیت حقوقی

تعهد قانونی فرد برای جبران خسارت‌های وارده به دیگران بر اساس قوانین موجود.

قراردادها و تعهدات

مسئولیت مدنی

تعهد قانونی فرد برای جبران خسارت‌های وارد شده به دیگران به‌سبب عمل غیرقانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

مستندات

اسناد و مدارکی که به‌عنوان شاهد یا اثبات در یک پرونده قضائی ارائه می‌شوند.

مدنی و اشخاص

مشارکت قانونی

همکاری یا همراهی در انجام یک فعالیت حقوقی، به‌ویژه در زمینه حقوقی یا اقتصادی.

مدنی و اشخاص

مشاوره حقوقی

دریافت راهنمایی و نظرات حقوقی از یک متخصص حقوقی جهت حل مسائل قضائی و حقوقی.

قراردادها و تعهدات

مصلحت عمومی

منافع جامعه به‌طور کلی که باید در تصمیمات قضائی و قانونی در نظر گرفته شود.

قراردادها و تعهدات

مضمون عنه

در ضمان عقدی شخص ثالثی را که از او ضمانت شده است مضمون عنه - یا مدیون اصلی گویند.

مدنی و اشخاص

معامله

تبادل کالا یا خدمات در ازای مبلغی خاص که به‌طور رسمی و قانونی انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

معامله معوض

معامله‌ای که در آن دو طرف به‌طور متقابل در ازای دریافت چیزی، چیزی دیگر می‌دهند.

مدنی و اشخاص

معیارهای قانونی

استانداردها و اصولی که برای ارزیابی قانونی یک مسئله یا پرونده استفاده می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

مقام قضائی

فردی که به‌عنوان مقام مسئول در روند دادرسی یا قضاوت دخیل است، نظیر قاضی یا دادستان.

مدنی و اشخاص

مقایسه حقوقی

بررسی تطبیقی قوانین و مقررات مختلف در کشورهای مختلف یا در حوزه‌های مختلف.

مدنی و اشخاص

منابع حقوقی

قوانین، مقررات، و منابعی که برای ارزیابی یا اتخاذ تصمیمات حقوقی به‌کار می‌روند.

مدنی و اشخاص

منازعه حقوقی

اختلاف یا کشمکش میان دو یا چند طرف که نیاز به حل و فصل از طریق مراجع قضائی دارد.

خانواده

منقطع

گسسته، بریده، صفت عقد غیر دائم. مؤنث، زنی که به نکاح انقطاعی در آمده باشد.

مدنی و اشخاص

موافقت‌نامه

توافق‌نامه‌ای رسمی که بین دو یا چند طرف برای انجام یک عمل خاص حقوقی تنظیم می‌شود.

قراردادها و تعهدات

موافقت‌نامه تجاری

توافق‌نامه‌ای که بین طرفین برای انجام فعالیت‌های تجاری و اقتصادی منعقد می‌شود.

مدنی و اشخاص

مکانیزم حقوقی

سازوکار یا سیستم قانونی که برای رسیدگی به مسائل یا دعاوی حقوقی طراحی شده است.

حقوق کیفری

ناتوانی مالی

عدم توانایی در انجام تعهدات مالی به‌دلیل شرایط اقتصادی یا محدودیت‌های مالی.

قراردادها و تعهدات

ناقص بودن قرارداد

قراردادهایی که به‌دلیل نقص در شرایط یا اطلاعات به‌طور قانونی فاقد اعتبارند.

قراردادها و تعهدات

ناقل

شخصی که مالی را منتقل می‌کند به دیگری، خواه ضمن عقد باشد خواه ضمن ایقاع.

مدنی و اشخاص

نام

شناسنامه و هویت فرد یا موضوع، که در اسناد و مدارک قانونی و رسمی ثبت می‌شود.

مدنی و اشخاص

نامگذاری تجاری

انتخاب نامی برای کسب‌وکار یا محصولات که در قالب قوانین و مقررات ثبت می‌شود.

مدنی و اشخاص

نایب

کسی که در امر مخصوصی از طرف شخص که واجد صلاحیت است به او اختیار خاصی داده می‌شود.

خانواده

نسبت قانونی

ارتباط حقوقی میان افراد، مانند رابطه پدر و فرزند که دارای تبعات حقوقی خاص است.

خانواده

نسبت و ارث

ارتباط‌های حقوقی و خانوادگی میان افراد که در زمینه ارث و میراث قانونی کاربرد دارد.

اجرای احکام

نصب و توقیف

عملی که در آن حقوق یا اموال فردی به‌دلیل حکم قانونی متوقف یا توقیف می‌شود.

مدنی و اشخاص

نظارت بر محیط زیست

فرایند نظارت بر حفظ و رعایت قوانین محیط زیستی در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی.

مدنی و اشخاص

نظارت بر محیط کار

ارزیابی و نظارت بر رعایت قوانین کار و استانداردهای ایمنی و بهداشت در محل‌های کار.

مدنی و اشخاص

نظارت شرعی

بازرسی و بررسی تطابق اعمال و معاملات با اصول و قواعد شرعی در چارچوب حقوق اسلامی.

مدنی و اشخاص

نظارت قضائی

نظارت مستمر بر فعالیت‌های قضائی به‌منظور تضمین اجرای صحیح و عادلانه قوانین.

مدنی و اشخاص

نظام قانونی

ساختار و چارچوب حقوقی که در آن قوانین و مقررات تدوین، تفسیر و اجرا می‌شوند.

مدنی و اشخاص

نظام‌نامه داخلی

مجموعه مقررات داخلی یک سازمان یا مؤسسه که نحوه کارکرد آن را تعیین می‌کند.

حقوق کیفری

نظر کارشناسان حقوقی

مشاوره یا ارزیابی حقوقی که توسط فرد یا گروه متخصص در این زمینه ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

نظم عمومی

اصول و قوانینی که در جامعه برای حفظ آرامش، امنیت و انضباط عمومی وضع شده‌اند.

مدنی و اشخاص

نفع شخصی

بهره‌برداری یا منافع فردی که ممکن است در تضاد با منافع عمومی یا قانونی باشد.

مدنی و اشخاص

نفوذ در اختیار

اعمال فشار یا استفاده از موقعیت قدرت برای دریافت مزایا یا امتیازات غیرقانونی.

مدنی و اشخاص

نقص در مستندات

کمبود یا نقص در مدارک و اسنادی که برای اثبات یک ادعا یا پرونده لازم است.

قراردادها و تعهدات

نقص قرارداد

قراردادی که به‌دلیل نقص در مفاد یا شرایط نمی‌تواند از نظر قانونی اجرا شود.

مدنی و اشخاص

نقل و انتقال حقوقی و تجاری

انتقال حقوق و مسئولیت‌های قانونی یا تجاری از یک فرد به فرد دیگر به‌طور قانونی.

مدنی و اشخاص

نهاد عمومی غیر دولتی

سازمان‌هایی که به‌طور رسمی به دولت وابسته نیستند، اما خدمات عمومی ارائه می‌دهند.

مدنی و اشخاص

نهاد ناظر

نهادی که وظیفه نظارت بر اجرای قوانین و مقررات در یک بخش خاص را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

نهادهای حقوقی

سازمان‌ها و مؤسسات قانونی که وظیفه نظارت، اجرا و تفسیر قوانین را بر عهده دارند.

مدنی و اشخاص

نهادهای دولتی

ارگان‌ها و سازمان‌های وابسته به دولت که مسئول اجرای قوانین و مقررات هستند.

حقوق کیفری

نهایت صلاحیت

توانایی نهاد یا مقام قضائی در رسیدگی به یک موضوع خاص بر اساس حدود صلاحیت قانونی آن.

مدنی و اشخاص

نوار شنیداری قانونی

ضبط مکالمات یا جلسات به‌طور قانونی به‌منظور استفاده به‌عنوان مدرک در محاکم قضائی.

حقوق کیفری

نوع جرم

دسته‌بندی انواع جرائم بر اساس ویژگی‌های آن‌ها مانند سرقت، قتل یا کلاهبرداری.

مدنی و اشخاص

نیازهای قانونی

الزامات یا توقعاتی که افراد باید بر اساس قوانین و مقررات به آن‌ها پاسخ دهند.

مدنی و اشخاص

نیرنگ و تقلب

فریب‌کاری یا استفاده از روش‌های غیرقانونی برای کسب امتیاز یا منافع شخصی.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های اجرائیات قانونی

هزینه‌هایی که برای اجرای دستورهای قانونی یا احکام قضائی باید پرداخت شود.

مدنی و اشخاص

هزینه‌های درخواست حق

هزینه‌هایی که برای درخواست حقوق یا منافع قانونی از مراجع قانونی باید پرداخت گردد.

اداری و عمومی

هزینه‌های مالیاتی

هزینه‌هایی که در چارچوب نظام مالیاتی کشور باید توسط افراد و سازمان‌ها پرداخت شود.

حقوق کیفری

هفتگی‌ها

مستندات و گزارش‌های هفتگی که توسط مراجع قانونی یا افراد مسئول تهیه و ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

همزمانی درخواست‌ها

زمانی که دو یا چند درخواست حقوقی به‌طور همزمان به مراجع قضائی ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

همکاری با نهادهای قضائی

مشارکت یا تعامل با ارگان‌های قضائی به‌منظور پیشبرد و حل مسائل حقوقی و قضائی.

حقوق کیفری

هم‌زمانی جرم

زمانی که چند جرم به‌طور همزمان یا در یک دوره زمانی مشابه توسط فردی مرتکب می‌شود.

مدنی و اشخاص

هویت حقوقی

تعریف حقوقی از یک فرد یا سازمان که شامل تمام حقوق و مسئولیت‌های قانونی آن است.

حقوق بین‌الملل

هویت حقوقی یک ملت

تعریف و شناسایی حقوق و مسئولیت‌های قانونی یک کشور یا ملت در سطح بین‌المللی.

مدنی و اشخاص

هویت فردی

مجموعه حقوق و مشخصات قانونی که به فرد به‌عنوان یک شخص حقیقی اختصاص دارد.

مدنی و اشخاص

هویت‌سنجی قانونی

فرایند بررسی و شناسایی قانونی هویت فرد یا سازمان طبق مقررات و قوانین جاری.

تجارت و شرکت‌ها

وابسته حقوقی

فردی که به‌عنوان مشاور یا نماینده حقوقی در سازمان‌ها یا شرکت‌ها فعالیت می‌کند.

مدنی و اشخاص

واجد شرایط سنی

فردی که به سن قانونی برای انجام فعالیت‌ها یا دریافت خدمات خاص رسیده است.

مدنی و اشخاص

واجگاری مسئولیت‌ها

تعیین و شفاف‌سازی مسئولیت‌های قانونی افراد در یک سازمان یا در قبال قوانین.

حقوق کیفری

واحد اجرائی

ارگانی که مسئول اجرای احکام، دستورات و قوانینی است که توسط مراجع قضائی صادر می‌شود.

خانواده

وارث

فردی که بر اساس قوانین ارث، دارایی‌ها و اموال شخص فوت‌شده را دریافت می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

واردات

وارد کردن کالا یا خدمات از کشورهای دیگر به کشور خود بر اساس قوانین تجارت بین‌الملل.

اداری و عمومی

واردات غیرقانونی

وارد کردن کالا یا خدمات به کشور به‌طور غیرقانونی و بدون رعایت قوانین گمرکی.

مدنی و اشخاص

واردات مشروط

واردات کالا یا خدمات به کشور تحت شرایط خاص که باید توسط واردکننده رعایت شود.

مدنی و اشخاص

وازاری

اصطلاحی که در برخی قوانین به‌منظور اشاره به محاکمه یا مقامات قضائی به‌کار می‌رود.

مدنی و اشخاص

واسطه حقوقی

شخص یا سازمانی که به‌عنوان میانجی در حل اختلافات و دعاوی حقوقی عمل می‌کند.

مدنی و اشخاص

وام‌دهنده

شخص یا سازمانی که پول یا منابع مالی را به‌صورت قرضی به دیگران ارائه می‌دهد.

اموال و مالکیت

وثیقه ملکی

قراردادی که به موجب آن ملک به عنوان وثیقه وام یا تعهدات مالی قرار می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

وجدان حقوقی

مفهوم اخلاقی که به درک درست از حقوق و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی اشاره دارد.

قراردادها و تعهدات

وجه ضمانت

مبلغی که به‌عنوان تضمین برای انجام تعهدات مالی یا قراردادی پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

ورود اطلاعات نادرست

وارد کردن اطلاعات نادرست یا غیرواقعی به سیستم‌های اطلاعاتی یا پرونده‌های قضائی.

مدنی و اشخاص

ورود به حریم خصوصی

نقض حریم شخصی فرد که شامل ورود غیرمجاز به خانه، محل کار یا اطلاعات خصوصی است.

ادله و اصطلاحات قضایی

وسائل نقلیه

هرگونه وسیله نقلیه که برای حمل و نقل افراد یا کالاها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

وساطت حقوقی

فرآیند میانجیگری یا حل و فصل اختلافات حقوقی بین دو طرف از طریق فرد یا نهاد حقوقی.

حقوق کیفری

وضع تحریم‌های اقتصادی

وضع محدودیت‌ها و تحریم‌ها بر یک کشور یا سازمان به‌منظور فشار اقتصادی و سیاسی.

اداری و عمومی

وضع معافیت

شرایطی که فرد یا گروه از پرداخت مالیات یا انجام برخی از مسئولیت‌ها معاف می‌شوند.

مدنی و اشخاص

وضعیت حقوقی

موقعیت فرد یا سازمان از نظر قانونی، شامل حقوق و مسئولیت‌های آن‌ها در چارچوب قوانین.

کار و تأمین اجتماعی

وضعیت حقوقی کارگران

شرایط و وضعیت حقوقی که شامل حقوق، مزایا و مسئولیت‌های کارگران در سیستم قانونی است.

حقوق بین‌الملل

وضعیت دیپلماتیک

شرایط حقوقی و قانونی یک فرد یا کشور در روابط بین‌المللی و در تعامل با دولت‌ها.

قراردادها و تعهدات

وضعیت ضمانت‌نامه

شرایط و نحوه دریافت یا ارایه ضمانت‌نامه‌ها برای تضمین تعهدات مالی یا قراردادی.

اموال و مالکیت

وضعیت مالکیت

تعیین و تشخیص مالکیت قانونی بر اموال و دارایی‌ها، اعم از شخصی یا سازمانی.

اداری و عمومی

وضعیت مالیات

تعیین میزان مالیات که فرد یا سازمان موظف به پرداخت آن بر اساس قوانین مالیاتی است.

مدنی و اشخاص

وضعیت مسئولیت حقوقی

بررسی و تعیین مسئولیت قانونی افراد یا سازمان‌ها در قبال تخلفات یا جرائم.

اموال و مالکیت

وقف اموال

انتقال دائمی و قانونی مالکیت اموال به‌منظور استفاده در امور خیریه یا نیکوکارانه.

حقوق کیفری

وقوع جرم

زمانی که عملی به‌طور غیرقانونی انجام می‌شود که باعث نقض قوانین جزائی می‌شود.

مدنی و اشخاص

پاداش قانونی

مبلغ یا مزایای قانونی که به فرد به‌واسطه انجام یک عمل حقوقی تعلق می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

پایه‌گذاری حق

تأسیس یا ایجاد حق قانونی جدید.

اداری و عمومی

پشتیبانی مالیاتی

کمک‌ها و مشاوره‌های مالیاتی که برای تسهیل فرایندهای قانونی انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

پژوهش قضائی

تحقیق علمی در زمینه‌های مختلف حقوقی به‌ویژه در مورد احکام و رویه‌های قضائی.

خانواده

چک از سوی بانک

چکی که مستقیما توسط بانک صادر می‌شود و تضمین‌کننده اعتبار و مبلغ آن است.

تجارت و شرکت‌ها

چک اعتباری

چکی که برای استفاده از اعتبار اعطاشده از سوی بانک یا موسسات مالی صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک بدون تاریخ

چکی که تاریخ آن مشخص نشده باشد و معمولا نمی‌توان آن را برای پرداخت استفاده کرد.

تجارت و شرکت‌ها

چک برگشتی

چکی که به دلیل عدم موجودی کافی در حساب صادرکننده، از سوی بانک برگشت داده می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک بلا محل

چک‌هایی که بانک قادر به پرداخت آن‌ها به دلیل نبود موجودی در حساب صادرکننده نیست.

تجارت و شرکت‌ها

چک بی‌محل

چکی که از سوی صادرکننده صادر می‌شود اما موجودی کافی برای پرداخت آن وجود ندارد.

تجارت و شرکت‌ها

چک جایگزین پول

چکی که به‌عنوان وسیله‌ای برای جایگزینی پول نقد در معاملات استفاده می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک در گردش

چکی که توسط صادرکننده به‌منظور پرداخت یا نقل و انتقال مالی در حال استفاده است.

تجارت و شرکت‌ها

چک متقاضی

چکی که توسط فردی درخواست می‌شود و مسئولیت پرداخت آن به‌عهده درخواست‌کننده است.

تجارت و شرکت‌ها

چک مسافرتی

نوعی چک است که معمولا توسط بانک‌ها صادر می‌شود و در سفرهای خارجی استفاده می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک پروداکت

چکی که از سوی یک شرکت به‌منظور پرداخت برای کالا یا خدمات معین صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک پشت‌نویسی‌شده

چکی که پس از صادر شدن به فرد دیگری منتقل می‌شود و به نام آن شخص ثبت می‌شود.

قراردادها و تعهدات

کارآموز حقوقی

فردی که در حال گذراندن دوره کارآموزی در یک دفتر وکالت یا سازمان قضائی است.

اداری و عمومی

کالای قاچاق

کالاهایی که به‌طور غیرقانونی و بدون پرداخت حقوق گمرکی وارد کشور می‌شوند.

ادله و اصطلاحات قضایی

کاهش اعتبار

زمانی که یک مدرک یا سند قانونی به دلیل دلایل خاص، بی‌اعتبار یا غیرمعتبر می‌شود.

حقوق کیفری

کاهش حق

کاهش یا محدود کردن حقوق یا امتیازاتی که به‌طور معمول به یک فرد تعلق دارد.

حقوق کیفری

کاهش مجازات

کاهش میزان جریمه یا مجازات برای یک فرد محکوم، معمولا به دلایل خاص یا بخشش.

تجارت و شرکت‌ها

کتاب قانون تجارت

مجموعه‌ای از قوانین و مقررات که به تنظیم روابط تجاری و بازرگانی می‌پردازد.

ادله و اصطلاحات قضایی

کسانی که تحت سرپرستی قرار دارند

افرادی که تحت حمایت یا سرپرستی یک شخص یا نهاد قرار دارند و از حقوق خاصی برخوردارند.

مدنی و اشخاص

کفایت دفاعی

میزان توانایی یک فرد برای دفاع از خود در برابر اتهامات وارد شده علیه او.

قراردادها و تعهدات

کفیل

متعهد در عقد کفالت، ضامن. کسی که اداره وزارتخانه، مؤسسه ای را بعهده گیرد.

مدنی و اشخاص

کلیات حقوقی

اصول و مبانی ابتدایی که به توضیح مفاهیم و مباحث پایه‌ای حقوق پرداخته می‌شود.

مدنی و اشخاص

کمک به اصلاح قانون

فرآیند بررسی و پیشنهاد تغییرات در قوانین موجود برای بهبود وضعیت حقوقی جامعه.

مدنی و اشخاص

کمک‌های حقوقی

خدماتی که به افراد نیازمند برای دسترسی به عدالت و دفاع از حقوقشان ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

کنفرانس حقوقی

جلسه‌ای که در آن متخصصان حقوقی برای بحث و بررسی مسائل حقوقی مختلف گرد هم می‌آیند.

اموال و مالکیت

کپی‌برداری غیرمجاز

استفاده از اثر یا محتوای متعلق به دیگران بدون اجازه و نقض حقوق مالکیت معنوی.

ادله و اصطلاحات قضایی

گذرنامه

مدرکی که به‌عنوان سند شناسایی برای سفر و عبور از مرزها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اموال و مالکیت

گرو

مرادف رهن است و گرو دهنده راهن است و گروگیر مرتهن است و گروگان عین مرهونه را گویند.

مدنی و اشخاص

گروه اقتصادی

سازمان یا گروهی که به‌طور قانونی در زمینه فعالیت‌های اقتصادی عمل می‌کند.

مدنی و اشخاص

گروه حقوقی

مجموعه‌ای از افراد متخصص در زمینه‌های مختلف حقوقی که به‌طور گروهی فعالیت می‌کنند.

مدنی و اشخاص

گروه خاص

گروهی از افراد که به دلایل خاص، مانند وضعیت اجتماعی یا اقتصادی، حقوق ویژه‌ای دارند.

تجارت و شرکت‌ها

گروه مشاوره حقوقی

گروهی از متخصصان حقوقی که به افراد یا شرکت‌ها مشاوره قانونی ارائه می‌دهند.

مدنی و اشخاص

گروه وکلای مدافع

جمعی از وکلا که به‌طور دسته‌جمعی به دفاع از حقوق افراد در محاکم قضائی می‌پردازند.

ادله و اصطلاحات قضایی

گروگان

فردی که به‌طور غیرقانونی در اسارت قرار می‌گیرد تا با آن فشار بر طرف دیگر وارد شود.

مدنی و اشخاص

گروگان‌گیری

عملی غیرقانونی که در آن فردی به‌طور غیرمجاز فرد دیگری را به اسارت می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

گستردگی حقوقی

دامنه و میزان اعمال و تأثیرات قوانین و مقررات در یک جامعه یا سیستم قانونی.

مدنی و اشخاص

گم شدن

از دست رفتن یا ناپدید شدن یک فرد یا دارایی که نیاز به پیگیری قانونی دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

گواهی

سندی که توسط یک مقام رسمی صادر می‌شود و صحت یا اعتبار چیزی را تأیید می‌کند.

مدنی و اشخاص

گواهی توانایی

مدرکی که نشان‌دهنده شایستگی یا توانمندی یک فرد برای انجام وظایف خاص است.

مدنی و اشخاص

یادآوری تبعات قانونی

یادآوری به افراد در خصوص تبعات و پیامدهای قانونی اقدامات یا رفتارهای غیرقانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

یادآوری حکم

اشاره به دستورات و احکام قضائی که برای اجرای آن‌ها باید اقدامات لازم انجام شود.

مدنی و اشخاص

یادآوری شرایط قانون

یادآوری اصول و مفاد قانونی که افراد باید در نظر بگیرند تا حقوق خود را حفظ کنند.

ادله و اصطلاحات قضایی

یادآوری وظایف قانونی

یادآوری وظایف و مسئولیت‌های قانونی که بر عهده افراد و سازمان‌ها قرار دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

یادداشت اعتراض قانونی

یادداشت رسمی که برای اعتراض به تصمیم یا حکم صادره در محاکم قضائی به‌کار می‌رود.

مدنی و اشخاص

یادداشت تحلیل حقوقی

مستندات یا نوشته‌هایی که به‌منظور تحلیل و بررسی یک موضوع حقوقی تهیه می‌شود.

مدنی و اشخاص

یادداشت حقوقی

مستنداتی که به‌منظور ثبت و یادآوری نکات حقوقی یا تحلیل‌های قضائی تهیه می‌شود.

مدنی و اشخاص

یادداشت حقوقی رسمی

مستندات رسمی که نکات و اطلاعات حقوقی را در یک زمینه خاص بررسی و تایید می‌کند.

قراردادها و تعهدات

یافتن تعهدات قانونی

شناسایی و شفاف‌سازی تعهدات و مسئولیت‌های قانونی که بر عهده فرد یا سازمان قرار دارد.

مدنی و اشخاص

یافتن جبران خسارت

فرآیند شناسایی و یافتن راه‌های قانونی برای جبران خسارت وارده به فرد یا سازمان.

مدنی و اشخاص

یافتن حقیقت

فرآیند جستجو و تلاش برای کشف حقیقت در یک پرونده قضائی با استفاده از مدارک و شواهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

یافتن دلیل قانونی

جستجو و شناسایی دلایل قانونی که می‌تواند در اثبات یک ادعا یا دفاعیه موثر باشد.

مدنی و اشخاص

یافتن شخص مسئول

شناسایی فرد یا نهادی که مسئولیت قانونی و اجرایی یک موضوع را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

یافتن شواهد جدید

جستجو و جمع‌آوری شواهد یا مدارک جدید که می‌تواند به پیشبرد پرونده کمک کند.

مدنی و اشخاص

یافتن مدرک

فرآیند پیدا کردن و شناسایی مدارک یا شواهد مربوط به یک پرونده حقوقی یا قضائی.

خانواده

ارثیه مشاع

اموالی که به طور مشترک به وراث تعلق دارد و هنوز تقسیم نشده است.

خانواده

ازدواج

پیمان زناشویی که میان زن و مرد طبق مقررات قانونی منعقد می‌شود.

مدنی و اشخاص

اشخاص حقوقی

نهادها و سازمان‌هایی که دارای شخصیت قانونی مستقل از اعضای خود هستند.

اموال و مالکیت

اصل مالکیت

اصل حقوقی که مالکیت اموال را به مالکیت دولت یا افراد واگذار می‌کند.

اداری و عمومی

اظهارنامه ثبتی

سندی که در آن اطلاعات مربوط به اموال، مالکیت و مالیات ثبت می‌شود.

اداری و عمومی

اظهارنامه مالی

سندی که وضعیت مالی و اموال افراد را برای محاسبه مالیات ثبت می‌کند.

اداری و عمومی

اظهارنامه مالیاتی

سندی که درآمد و دارایی افراد را برای محاسبه مالیات اعلام می‌کند.

اموال و مالکیت

اعاده وضع به حالت سابق

بازگرداندن وضعیت ملک به حالت قبل از تغییرات قانونی یا تخلفات.

تجارت و شرکت‌ها

اعلام ورشکستگی

اعلام وضعیت مالی فرد یا شرکت که قادر به پرداخت بدهی‌های خود نیست.

خانواده

افراز ارثیه

تقسیم اموال ارثی میان ورثه به گونه‌ای که سهم هر وارث مشخص باشد.

ثبت و اسناد

افراز ملک

تقسیم ملک مشاع میان مالکان به صورتی که هر یک، قطعه مشخصی داشته باشد.

ادله و اصطلاحات قضایی

افعال مادی

اعمالی که در دنیای خارج قابل مشاهده هستند و اثر حقوقی دارند.

قراردادها و تعهدات

بابت

به دلیل یا به‌خاطر، معمولا در اسناد مالی و قراردادی به‌کار می‌رود.

کار و تأمین اجتماعی

بازنشستگی

وضعیت فردی که از کار کناره‌گیری کرده و مستمری دریافت می‌کند.

ثبت و اسناد

بخش‌نامه‌های ثبتی

قوانین و دستورالعمل‌هایی که در حوزه ثبت اسناد تصویب می‌شوند.

ثبت و اسناد

بلاک

اصطلاحی که در حقوق مالکیت برای قطعات تفکیک شده به کار می‌رود.

ادله و اصطلاحات قضایی

بلیت

سندی که دارنده آن را محق به استفاده از خدمتی می‌کند (مثل بلیط).

مدنی و اشخاص

بنیاد حقوقی

بنیادی که به ارائه خدمات حقوقی یا دفاع از حقوق خاص می‌پردازد.

اداری و عمومی

بنیاد مالیاتی

سازمانی که جمع‌آوری مالیات و اجرای قوانین مالیاتی را برعهده دارد.

کار و تأمین اجتماعی

تأمین اجتماعی

سازمان یا نهاد دولتی که خدمات اجتماعی و رفاهی را به افراد ارائه می‌دهد.

حقوق کیفری

تاییدیه بانک

تاییدیه رسمی بانک برای انجام انتقالات مالی مرتبط با خرید و فروش ملک.

تجارت و شرکت‌ها

تجارت خارجی

فعالیت‌های تجاری و اقتصادی که بین کشورهای مختلف انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

تحلیل حقوقی

بررسی و تحلیل مسائل و قوانین حقوقی به‌منظور فهم و اجرای صحیح آن‌ها.

مدنی و اشخاص

تحول در حقوق

تغییرات یا دگرگونی‌هایی که در قوانین یا مقررات حقوقی اتفاق می‌افتد.

ادله و اصطلاحات قضایی

تصویر رسمی

نسخه‌ای از سند که طبق مقررات و از سوی مرجع رسمی تهیه شده باشد.

قراردادها و تعهدات

تعهدات شخصی

مسئولیت‌های فردی که شخص در قبال دیگران یا نهادها به عهده دارد.

حقوق بین‌الملل

تعهدات قانونی

الزاماتی که بر اساس قوانین ملی یا بین‌المللی به افراد تحمیل می‌شود.

اموال و مالکیت

تعویض سند مشاع به مفروز

فرآیند جایگزینی سند مشاع با سندی که مالکیت انحصاری را نشان می‌دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

تفاهم‌نامه

سندی که طرفین در آن به تفاهم کلی برای انجام کار مشترک می‌رسند.

مدنی و اشخاص

تفسیری

توضیح یا شرح دادن به معنای دقیق و واضح قوانین، مقررات یا اسناد حقوقی.

ثبت و اسناد

تفکیک ملک

تقسیم ملک به قطعات کوچکتر و صدور اسناد جداگانه برای هر قطعه.

اموال و مالکیت

تقاضای تغییر کاربری

درخواست تغییر نوع استفاده از یک ملک، مانند تبدیل از مسکونی به تجاری.

حقوق کیفری

تقاضای جلب

درخواست رسمی برای دستگیری یا توقیف فردی در ارتباط با یک جرم.

اموال و مالکیت

تقسیم‌نامه

سندی که در آن مالکیت و استفاده از اموال مشترک بین طرفین تقسیم می‌شود.

اجرای احکام

تکلیف اجرائی

وظایف و اقدامات عملی که به‌منظور اجرای حکم قضائی باید صورت گیرد.

مدنی و اشخاص

تکلیف قانونی

مسئولیت‌ها و وظایفی که افراد بر اساس قوانین باید انجام دهند.

ادله و اصطلاحات قضایی

ثابت‌نامه

سندی که از سوی مراجع رسمی به‌منظور اثبات وضعیت یا ادعایی صادر می‌شود.

حقوق کیفری

ثبوت قانونی

مدارک و دلایل قانونی که صحت یک ادعا یا جرم را اثبات می‌کنند.

اموال و مالکیت

ثبوت مالکیت

اثبات مالکیت فرد بر یک دارایی، از طریق مدارک قانونی یا اسناد.

مدنی و اشخاص

جداسازی

جدا کردن یک موضوع یا پرونده از سایر موارد به‌منظور رسیدگی مستقل.

مدنی و اشخاص

جذب سرمایه

جذب منابع مالی برای تأمین هزینه‌های یک پروژه یا فعالیت تجاری.

مدنی و اشخاص

جذب وکیل

انتخاب و استخدام وکیل برای دفاع از حقوق یا انجام یک پروسه قانونی.

حقوق کیفری

جرم عمومی

جرمی که به‌صورت عمومی به جامعه آسیب می‌زند و از سوی دولت تعقیب می‌شود.

حقوق کیفری

جزای نقدی

مجازاتی که در آن فرد محکوم به پرداخت مبلغی مشخص به دولت می‌شود.

اجرای احکام

جلوگیری از اجرای حکم

توقف یا ممانعت از اجرای یک حکم قضائی به دلایل مختلف، مثل تجدید نظر.

ادله و اصطلاحات قضایی

جمع‌آوری مدارک

فرآیند جمع‌آوری اسناد و شواهد برای استفاده در دادرسی یا دفاع.

مدنی و اشخاص

جواز قانونی

اجازه یا مجوز رسمی که از سوی مقام قضائی یا دولتی صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

جوانب حقوقی

جنبه‌ها و ابعاد مختلف یک موضوع که با قوانین و مقررات حقوقی ارتباط دارد.

مدنی و اشخاص

حق زندگی

یکی از حقوق اساسی بشر که هیچ‌کس را نمی‌توان از آن محروم کرد.

مدنی و اشخاص

حق کسب و پیشه

حقی که کسبه و پیشه‌وران برای فعالیت تجاری خود در یک محل کسب دارند.

مدنی و اشخاص

حقوق اجتماعی

حقوقی که به‌ویژه مربوط به امور اجتماعی و رفاهی افراد در جامعه است.

حقوق بین‌الملل

حقوق بین‌الملل

مجموعه‌ای از قوانین و مقرراتی که روابط کشورها و ملت‌ها را تنظیم می‌کند.

قراردادها و تعهدات

حقوق دولتی

حقوق مربوط به فعالیت‌ها، تعهدات و مسئولیت‌های دولت در قبال شهروندان.

مدنی و اشخاص

حقوق دینی

حقوقی که به‌وسیله قوانین دینی (اسلامی یا دیگر ادیان) تعیین می‌شود.

کار و تأمین اجتماعی

حقوق شغلی

حقوق و امتیازات قانونی که به کارکنان و کارگران در محل کار تعلق دارد.

مدنی و اشخاص

حقوق مالی

مجموعه حقوقی که به دارایی‌ها و امور مالی افراد مربوط می‌شود.

مدنی و اشخاص

حقوق ناتمام

حقوقی که هنوز در یک فرآیند قضائی یا اجرائی در حال پیگیری است.

مدنی و اشخاص

حق‌العمومی

حقوقی که متعلق به عموم مردم بوده و دولت موظف به حفاظت از آن است.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم موقتی

حکمی که به‌طور موقت و تا صدور حکم نهایی در یک پرونده صادر می‌شود.

اجرای احکام

دستور اجرائی

دستوری که برای اجرای حکم صادر می‌شود، مانند توقیف اموال یا جلب فرد.

حقوق بین‌الملل

دعوی حقوقی بین‌المللی

دعوی که در چارچوب قوانین و قراردادهای بین‌المللی مطرح می‌شود.

ثبت و اسناد

دفترخانه

نهادی که وظیفه تنظیم، ثبت و تایید اسناد رسمی را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

ذوالوجاهه

فردی که از نظر حقوقی و اجتماعی دارای موقعیت یا جایگاه خاص است.

آیین دادرسی مدنی

رای غیرقابل بازنگری

حکمی که دیگر قابل تجدیدنظر یا اعتراض نیست و قطعی و نهایی است.

آیین دادرسی مدنی

رای غیرقطعی

حکمی که هنوز قطعی نشده است و امکان تجدیدنظر یا اعتراض به آن وجود دارد.

آیین دادرسی مدنی

رای نهایی

حکم قطعی و غیرقابل تغییر که پس از انجام مراحل تجدیدنظر به تصویب می‌رسد.

مدنی و اشخاص

رعایت انصاف

به معنای اعمال عدالت و بی‌طرفی در تصمیم‌گیری‌ها و رسیدگی‌ها.

مدنی و اشخاص

رعایت قوانین

احترام به و پیروی از قوانین و مقررات وضع‌شده توسط مقامات قانونی.

مدنی و اشخاص

رکورد پرونده

مجموعه‌ای از اسناد، مدارک و مستندات موجود در یک پرونده قضائی.

مدنی و اشخاص

زبان قانون

زبان خاص و تخصصی که در اسناد و متون حقوقی و قضائی استفاده می‌شود.

مدنی و اشخاص

زحمات قانونی

کارهایی که افراد باید برای پیگیری مسائل حقوقی یا قانونی خود انجام دهند.

حقوق کیفری

زمره جرایم

دسته‌بندی انواع مختلف جرایم از جمله جرم‌های اقتصادی، اجتماعی یا جزائی.

خانواده

زنا

در حقوق جزا به رابطه جنسی غیرمشروع و بدون ازدواج قانونی اطلاق می‌شود.

حقوق کیفری

زندان

محل نگهداری افرادی که به‌دلیل ارتکاب جرم تحت حبس قرار گرفته‌اند.

حقوق کیفری

زیان ناشی از جرم

خسارتی که به دلیل ارتکاب یک جرم به فرد یا جامعه وارد می‌شود.

مدنی و اشخاص

زیرمجموعه حقوقی

شاخه یا حوزه‌ای از حقوق که به یک موضوع خاص یا قانونی خاص اختصاص دارد.

مدنی و اشخاص

زیرنظر قضائی

نظارت و کنترل قانونی بر یک فرد یا موضوع خاص از سوی دستگاه قضائی.

مدنی و اشخاص

زینت قانونی

اقداماتی که به‌منظور تکمیل یا قانونی کردن یک اقدام یا عمل انجام می‌شود.

ثبت و اسناد

سند اجاره رسمی

قراردادی که اجاره ملک را به صورت رسمی در دفترخانه ثبت می‌کند.

ثبت و اسناد

سند رسمی اجاره

قراردادی که اجاره‌ ملک را به صورت رسمی در دفترخانه تنظیم می‌کند.

اموال و مالکیت

سند مالکیت

مدرکی که مالکیت یک شخص را بر یک دارایی خاص، مانند ملک، اثبات می‌کند.

اموال و مالکیت

سند وقفی

سندی که ملک یا مال را به صورت وقف در اختیار دیگران قرار می‌دهد.

مدنی و اشخاص

سهمیه

مقدار تعیین‌شده یا اختصاص داده‌شده از یک دارایی یا منابع خاص.

قراردادها و تعهدات

سوءاستفاده از وکالت

زمانی که وکیل به‌طور نادرست و برخلاف منافع موکل خود عمل می‌کند.

مدنی و اشخاص

سوءظن

شک و تردید در رابطه با صحت یک امر یا اقدام، به‌ویژه در زمینه حقوقی.

مدنی و اشخاص

سیاست جنائی

رویکردها و روش‌های قانونی برای مقابله با جرایم و پیشگیری از وقوع آن‌ها.

مدنی و اشخاص

شراکت

توافق میان دو یا چند نفر برای انجام یک فعالیت تجاری یا اقتصادی مشترک.

مدنی و اشخاص

شراکت مدنی

نوعی شراکت که در آن شرکای تجاری به‌طور قانونی مسئولیت‌های مشترک دارند.

مدنی و اشخاص

شروط قابل تغییر

شرایط یا مفادی که می‌توانند در طول زمان یا به توافق طرفین تغییر کنند.

اجرای احکام

شرکت در مزایده

فرآیندی که در آن افراد می‌توانند برای خرید اموال به مزایده بپردازند.

مدنی و اشخاص

شمولیت قوانین

به‌معنی پوشش‌دهی قوانین به تمامی افراد و امور در یک کشور یا حوزه خاص.

حقوق کیفری

شکایت کیفری

شکایتی که به‌دلیل ارتکاب جرم از سوی فردی به مراجع قضائی ارائه می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادر کردن حکم جلب

صدور دستوری برای دستگیری فردی که حکم قضائی علیه او صادر شده است.

مدنی و اشخاص

صادر کردن فرمان

صدور دستوری از سوی مقام مسئول برای انجام یک اقدام قانونی یا اجرائی.

ثبت و اسناد

صادرکننده سند

فرد یا نهادی که مسئول تنظیم و صدور یک سند رسمی یا قانونی است.

تجارت و شرکت‌ها

صدور چک

فرآیند نوشتن و امضای یک چک به‌منظور انتقال پول یا وجه به گیرنده.

ادله و اصطلاحات قضایی

صراحت در بیان حکم

اظهارنظر روشن و بدون ابهام در هنگام صدور حکم از سوی مقام قضائی.

مدنی و اشخاص

صراحت کلام

داشتن کلام واضح و دقیق که هیچ‌گونه ابهام یا سوءتفاهمی در آن وجود ندارد.

مدنی و اشخاص

صفر کردن بدهی

تسویه و پرداخت تمامی بدهی‌ها به‌طوری که فرد دیگر بدهکاری نداشته باشد.

مدنی و اشخاص

ضرب‌الاجل

مهلت قانونی برای انجام یک اقدام یا تحویل یک مدرک در یک پرونده قضائی.

قراردادها و تعهدات

ضمانت استرداد

تعهد به بازگشت کالا یا مبلغی که به‌طور نادرست دریافت شده است.

قراردادها و تعهدات

ضمانت قضاوت

تضمین صحت و عدلت در فرآیند قضاوت، به‌ویژه در موارد مهم و حساس.

قراردادها و تعهدات

ضمانت پرداخت بدهی

تضمینی که شخص ثالث برای پرداخت بدهی فرد بدهکار ارائه می‌دهد.

قراردادها و تعهدات

ضمانت‌های دولتی

تضمین‌هایی که دولت برای اجرای صحیح قوانین یا تعهدات مالی می‌دهد.

مدنی و اشخاص

ضوابط رسیدگی

قواعد و اصولی که برای بررسی و رسیدگی به پرونده‌های قضائی تعیین می‌شوند.

اموال و مالکیت

ضوابط مالکیت معنوی

قواعدی که به حقوق معنوی مانند کپی‌رایت، برند و پتنت‌ها مربوط می‌شود.

حقوق کیفری

ضیق وقت

زمان محدود و مشخص برای انجام یک عمل یا ارائه مدرک به مراجع قضائی.

مدنی و اشخاص

طبق قانون

اشاره به عملی که مطابق با قوانین و مقررات موجود انجام می‌شود.

حقوق کیفری

طولانی شدن دادرسی

زمانی که رسیدگی به یک پرونده قضائی بیش از حد معمول طول می‌کشد.

مدنی و اشخاص

طی مراحل قانونی

انجام مراحل و روندهای قانونی به‌طور صحیح و مطابق با مقررات موجود.

مدنی و اشخاص

طی نامه

روند یا پروسه‌ای که طی آن یک نامه رسمی یا حقوقی ارسال یا دریافت می‌شود.

مدنی و اشخاص

ظرفیت اقامه دعوی

توانایی فرد یا نهاد برای طرح دعوی و مطالبه حقوق خود از مراجع قضائی.

مدنی و اشخاص

ظرفیت حقوقی سازمان

توانایی یک سازمان یا نهاد برای برخورداری از حقوق و مسئولیت‌های قانونی.

مدنی و اشخاص

ظرفیت دفاعی

قدرت یا صلاحیت یک فرد برای دفاع از خود در برابر اتهامات قانونی.

تجارت و شرکت‌ها

ظرفیت شرکت

توانایی یک شخص برای ایجاد یا مشارکت در یک شرکت تجاری یا سازمان.

اموال و مالکیت

ظرفیت مالکیت

توانایی فرد برای داشتن مالکیت و حقوق مربوط به اموال و دارایی‌ها.

مدنی و اشخاص

ظرفیت مسئولیت‌پذیری

توانایی یک شخص یا نهاد برای پذیرش و انجام مسئولیت‌های قانونی و اجتماعی.

حقوق کیفری

ظرفیت کیفری

توانایی و قابلیت یک فرد برای تحمل مسئولیت کیفری در برابر ارتکاب جرم.

مدنی و اشخاص

ظلم به اقلیت

نادیده گرفتن حقوق گروه‌های اقلیت در جامعه و اعمال تبعیض علیه آنان.

حقوق بین‌الملل

ظلم بین‌المللی

نقض حقوق بشر یا حقوق بین‌المللی توسط کشورها یا نهادهای بین‌المللی.

اموال و مالکیت

عدوان

بدخواهی، دشمنی آشکار، ستم کردن بر کسی تصرف بدون مجوز قانونی است.

حقوق کیفری

عذر قانونی در برابر مجازات

دلیلی که به‌طور قانونی برای معافیت از مجازات پذیرفته می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

عذر محقق

دلیلی که به‌طور قطعی و مستند بر وقوع یک اتفاق یا عمل گواهی می‌دهد.

حقوق کیفری

عذر موجه

دلیلی معتبر و قانونی که فرد را از مسئولیت یا مجازات معاف می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

عذر موجه قانونی

دلیلی که در چارچوب قوانین می‌تواند فرد را از مسئولیت قانونی معاف کند.

مدنی و اشخاص

عرضه غیرمجاز

ارائه کالا یا خدمات بدون رعایت قوانین یا مقررات مربوط به آن.

مدنی و اشخاص

عقار

املاک و مستغلات و درخت خرما و مانند این ها - متاع - اثاث خانه.

قراردادها و تعهدات

عقد صلح

قراردادی که در آن طرفین برای حل و فصل اختلافات خود به توافق می‌رسند.

قراردادها و تعهدات

عقد وکالت

قراردادی که به واسطه آن، شخصی دیگر را به عنوان وکیل خود انتخاب می‌کند.

حقوق کیفری

عقوبت

مجازات یا جزای قانونی که برای ارتکاب جرم یا تخلف تعیین شده است.

مدنی و اشخاص

علاج

اقدامات قانونی برای اصلاح یا جبران یک وضعیت نامطلوب یا تخلف.

مدنی و اشخاص

عمل خلاف قانون

هر نوع اقدام یا رفتاری که بر خلاف قوانین کشور یا مقررات جاری باشد.

حقوق کیفری

عمل مجرمانه

هر نوع عملی که بر اساس قوانین کیفری به‌عنوان جرم شناخته شده باشد.

حقوق کیفری

عناوین مجرمانه

اعمالی که به‌دلیل تخلف از قوانین و مقررات، به‌عنوان جرم شناخته می‌شوند.

ثبت و اسناد

عهدنامه

سند رسمی که در آن تعهدات و توافقات میان طرفین به‌طور رسمی ثبت می‌شود.

حقوق کیفری

عکس‌العمل قانونی

پاسخ یا اقدام قانونی که به‌واسطه ارتکاب جرم یا تخلف انجام می‌شود.

اموال و مالکیت

غاصب

فردی که به‌طور غیرقانونی و بدون اجازه صاحب مال، آن را تصرف می‌کند.

مدنی و اشخاص

غرامت

مبلغی که به‌عنوان جبران خسارت به فرد آسیب‌دیده پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

غرامت جبران خسارت

پرداخت مبلغی برای جبران آسیب یا ضرری که به فرد وارد شده است.

مدنی و اشخاص

غلط بودن ارزیابی

زمانی که ارزیابی‌ها یا برآوردهای قانونی به‌طور نادرست انجام شوند.

تجارت و شرکت‌ها

غلط بودن استدلال

زمانی که استدلال قانونی یا منطقی نادرست باشد و به اشتباه منجر شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

غلط بودن اعتبار سند

زمانی که یک سند یا مدرک به‌دلیل اشتباهات یا تقلب غیرقابل اعتبار باشد.

مدنی و اشخاص

غلطکسی

اشاره به اشتباه در انتساب مسئولیت یا گناه به فرد یا طرف دیگر.

مدنی و اشخاص

غیر منقول

مالی که از جائی به جائی قابل انتقال نباشد مانند زمین و معدن.

مدنی و اشخاص

غیرقابل اثبات بودن

زمانی که یک ادعا یا مدرک نمی‌تواند به‌طور معتبر و قابل قبول اثبات شود.

مدنی و اشخاص

غیرقابل اغماض

چیزی که دیگر نمی‌توان به آن چشم پوشی کرد و باید به‌طور قطعی رسیدگی شود.

آیین دادرسی مدنی

غیرقابل تجدیدنظر

حکمی که به‌طور قطعی صادر شده و دیگر قابل بررسی یا تغییر نیست.

حقوق کیفری

فراتر از کمال

به معنای انجام عملی که از حدود و معیارهای معین قانونی فراتر باشد.

حقوق کیفری

فرار از مجازات

تلاش برای اجتناب از برخورد قانونی یا مجازات به‌دلیل ارتکاب جرم.

مدنی و اشخاص

فرد مسئول

شخصی که مسئولیت انجام یا عدم انجام یک عمل قانونی را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

فرصت دفاع

زمانی که به طرفین پرونده فرصت داده می‌شود تا از حقوق خود دفاع کنند.

مدنی و اشخاص

فریب

اقدام به فریب دادن دیگران از طریق ارائه اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده.

مدنی و اشخاص

فصل مشترک

موضوع یا مسئله‌ای که در میان طرفین اختلافات به‌طور مشترک مطرح است.

مدنی و اشخاص

فقدان اهلیت

زمانی که فرد فاقد شرایط قانونی برای انجام برخی اعمال حقوقی است.

ادله و اصطلاحات قضایی

فقدان دلیل

زمانی که در یک پرونده، مدرک یا شاهدی برای اثبات ادعا وجود نداشته باشد.

ادله و اصطلاحات قضایی

فقط بر اساس دلایل قانونی

تصمیم‌گیری یا صدور حکم تنها بر اساس مدارک و مستندات معتبر قانونی.

اموال و مالکیت

قانون اراضی

مجموعه قوانینی که نحوه استفاده و مالکیت اراضی را تعیین می‌کند.

حقوق بین‌الملل

قانون بین‌المللی

مجموعه‌ای از اصول و مقررات که روابط میان کشورهای مختلف را تنظیم می‌کند.

قراردادها و تعهدات

قانون حفاظت از محیط زیست

قوانینی که برای حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست تصویب می‌شوند.

حقوق بین‌الملل

قانون حقوق بشر

قوانینی که حقوق و آزادی‌های بنیادی انسان‌ها را محافظت می‌کنند.

خانواده

قانون خانواده

قوانین مربوط به مسائل خانوادگی مانند ازدواج، طلاق و حضانت فرزند.

مدنی و اشخاص

قانون عرفی

قوانینی که بر اساس عرف و رسوم خاص یک جامعه یا منطقه وضع شده‌اند.

مدنی و اشخاص

قانونگذار محلی

فرد یا نهادی که در سطح محلی مسئول وضع قوانین برای یک منطقه خاص است.

مدنی و اشخاص

قانونی بودن اقدامات

به این معناست که اقدام انجام شده مطابق با مقررات و قوانین موجود باشد.

مدنی و اشخاص

قانون‌شکنی

عمل به‌طور عمدی یا غیرعمدی که مخالف با قوانین و مقررات باشد.

ادله و اصطلاحات قضایی

قرضه

سندی است حاکی از وجود مبلغی طلب دارنده آن از موسسه صادر کننده آن.

حقوق کیفری

قصد

نیت یا هدفی که فرد برای ارتکاب عمل خاصی دارد، مانند قصد جرم.

ادله و اصطلاحات قضایی

قضائیه

قوه قضائیه، نهاد اجرایی که مسئول اجرای قوانین و دادرسی در جامعه است.

ادله و اصطلاحات قضایی

لاحق

آن که از پس چیزی آید و بدو بپیوندد، رسنده - آینده، بعدی، متصل.

مدنی و اشخاص

لازمه تطبیق

شرایط یا اقدامات لازم برای تطبیق و انطباق با قوانین جدید یا موجود.

مدنی و اشخاص

لازمه حقوقی

شرایط یا الزامات حقوقی که باید در یک عمل یا پرونده خاص رعایت شود.

خانواده

لازمه قانونی

الزاماتی که به‌طور مستقیم از قوانین و مقررات به‌وجود می‌آید.

مدنی و اشخاص

لامقابل بودن

غیرممکن بودن یا ناتوانی در دفاع یا انجام کاری طبق مقررات قانونی.

مدنی و اشخاص

لایحه بازگشت به کار

درخواست رسمی برای بازگشت به شغل یا موقعیت شغلی بعد از ترک یا تعلیق.

قراردادها و تعهدات

لایه‌بندی قراردادها

تقسیم یا طبقه‌بندی قراردادها بر اساس نوع یا ویژگی‌های خاص آن‌ها.

مدنی و اشخاص

لایه‌بندی قضائی

تقسیم پرونده‌های قضائی به سطوح مختلف بر اساس نوع یا پیچیدگی آنها.

مدنی و اشخاص

لحاظ قانونی

توجه به اصول و مقررات حقوقی در هنگام تصمیم‌گیری یا عمل کردن.

مدنی و اشخاص

لحاظ مقررات

در نظر گرفتن و رعایت تمامی قوانین و مقررات جاری در هنگام انجام یک عمل.

قراردادها و تعهدات

لغو قرارداد اجاره

پایان دادن به توافق‌نامه اجاره‌داری میان طرفین به‌طور قانونی.

اجرای احکام

لوازم اجرائی

ابزارهایی که برای اجرای حکم‌های قضائی یا دستورهای رسمی استفاده می‌شوند.

مدنی و اشخاص

لکه‌دار کردن نام

عمل یا اقدامی که موجب آسیب به شهرت یا اعتبار قانونی فرد می‌شود.

اموال و مالکیت

ماده 147 قانون ثبت

قانونی که در خصوص مالکیت املاک قولنامه‌ای و ثبت نشده تصویب شده است.

مدنی و اشخاص

مافی الذمه

حقی که به نفع کسی در ذمه شخصی مستقر شده است آنچه بر عهده کسی است.

اموال و مالکیت

مالک

صاحب ملک، صاحب مال غیرمنقول، صاحب اراضی، صاحب سرمایه در عقد مضاربه.

ادله و اصطلاحات قضایی

مال‌التجاره

کالاهایی که به‌طور تجاری به فروش می‌رسند یا خریداری می‌شوند.

مدنی و اشخاص

مانع

بازدارنده، حائل - هر چه که از تحقق یافتن اثر چیز دیگری جلو گیری کند.

اموال و مالکیت

مباشر

کسی که از طرف مالک بطور مستمر اداره اموال او را تصدی می‌کند.

قراردادها و تعهدات

محال علیه

در عقد حواله کسی که ذمه مدیون به او انتقال می‌گردد محال علیه نام دارد.

حقوق کیفری

محرومیت از حقوق اجتماعی

منع از برخورداری از برخی حقوق اجتماعی به‌دلیل ارتکاب جرم یا نقض قوانین.

مدنی و اشخاص

محیط حقوقی

شرایط و فضای قانونی که در آن فعالیت‌های حقوقی و قضائی انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

مخالف با قانون

عملی که به‌طور صریح بر خلاف قوانین و مقررات موجود انجام شده باشد.

مدنی و اشخاص

مداخله حقوقی

ورود یا دخالت در یک پرونده قضائی به‌منظور حمایت از حقوق طرفین.

تجارت و شرکت‌ها

مدیر حقوقی

فردی که مسئول مدیریت مسائل حقوقی و قانونی در یک سازمان یا شرکت است.

مدنی و اشخاص

مدیریت حقوقی

مدیریت فعالیت‌های حقوقی یک سازمان یا نهاد برای رعایت قوانین و مقررات.

قراردادها و تعهدات

مدیریت حقوقی قراردادها

فرآیند نظارت و هدایت کلیه قراردادهای یک سازمان یا نهاد به‌طور قانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

مدیریت دادرسی

فرآیند نظارت و هدایت پرونده‌های قضائی از زمان ارائه تا صدور حکم نهایی.

مدنی و اشخاص

مذاکرات

فرایند گفت‌وگو و تبادل نظر برای رسیدن به توافق در مسائل حقوقی یا تجاری.

مدنی و اشخاص

مشروط علیه

کسی که شرط به زبان اوست. - آنکه شرط بر عهده او باشد در عقود و ایقاعات.

قراردادها و تعهدات

مشغول الذمه

کسی که تعهد خود را به جای نیاورده باشد و دین خود را نپرداخته باشد.

مدنی و اشخاص

مصداق قانونی

نمونه یا مثالی از یک موضوع که با شرایط و ویژگی‌های قانونی تطابق دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

مظلوم

فردی که در برابر ظلم یا نقض حقوقش از سوی دیگران قرار گرفته است.

مدنی و اشخاص

مظنه

جایی که گمان می رود در آنجا چیزی باشد - گمان، ظن - نرخ کالا، ارزش.

قراردادها و تعهدات

معوض

در عقد معوض مالی که از طرف ایجاب کننده داده می‌شود معوض نام دارد.

مدنی و اشخاص

مغایرت قانونی

زمانی که یک عمل یا تصمیم با قوانین و مقررات موجود تطابق نداشته باشد.

قراردادها و تعهدات

مغبون

فریب خورده، گول خورده. کسی که در عقد معوض متضرر از غبن شده است.

مدنی و اشخاص

مقام دادگاه

نهاد قضائی که مسئول رسیدگی به پرونده‌های قضائی و صدور احکام است.

مدنی و اشخاص

مقررات اجرائی

قوانینی که نحوه اجرای قوانین و تصمیمات قضائی را مشخص می‌کنند.

مدنی و اشخاص

ملاحظه قانونی

توجه به الزامات و اصول قانونی هنگام اتخاذ تصمیمات یا اعمال حقوقی.

مدنی و اشخاص

منافع اقتصادی

منافع مالی یا اقتصادی که از یک عمل حقوقی یا تجاری به‌دست می‌آید.

مدنی و اشخاص

منافع مشروع

حقوق یا امتیازاتی که افراد یا گروه‌ها به‌طور قانونی و مشروع دارند.

مدنی و اشخاص

منعزل

دور شده، کنار رفته - کسی که از سمت و مقام خود برکنار شده باشد.

اموال و مالکیت

منفعت قانونی

حقوق یا امتیازاتی که به‌طور قانونی به فرد یا گروهی تعلق دارد.

مدنی و اشخاص

موازی‌کاری حقوقی

انجام چندین اقدام مشابه یا غیرضروری در یک پرونده یا مسأله حقوقی.

قراردادها و تعهدات

موافقت‌نامه فروش

توافق‌نامه‌ای که طرفین را به انجام فرآیند فروش متعهد می‌کند.

مدنی و اشخاص

موافقت‌نامه پیش‌دستی

توافقی که پیش از وقوع یک موقعیت خاص بین طرفین به امضا می‌رسد.

مدنی و اشخاص

موافقت‌نامه‌های رسمی

توافق‌های قانونی که به‌طور رسمی در مراجع حقوقی و اجرائی ثبت می‌شوند.

مدنی و اشخاص

مکره

اکراه نماینده، ناخوش دارنده - شخصی که به اکراه وادار به عملی شده است.

قراردادها و تعهدات

مکفول

در مقابل کفیل.- ثالثی که احضار او تعهد شده است. موضوع عقد کفالت.

آیین دادرسی کیفری

میزان مجازات

میزان یا حد مجازات که بر اساس نوع جرم و شرایط فردی متهم تعیین می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

ناتوانی قانونی

عدم توانایی فرد برای انجام اعمال حقوقی به‌دلیل نقص عقلانی یا شرایط خاص.

مدنی و اشخاص

نام ثبت‌شده

نامی که در مراجع قانونی به ثبت رسیده و از جنبه قانونی مورد تایید است.

اجرای احکام

نحوه اجرای حکم

روش و فرآیندی که برای به‌اجرا گذاشتن یک حکم قضائی دنبال می‌شود.

مدنی و اشخاص

نشر اکاذیب

انتشار اخبار نادرست و دروغین که موجب ضرر به اعتبار فرد یا گروه می‌شود.

مدنی و اشخاص

نظارت بر اجرای احکام

فرایند بررسی و تضمین اجرای صحیح احکام صادر شده از سوی مراجع قضائی.

مدنی و اشخاص

نظارت بر امور مالی

بررسی و نظارت بر رعایت قوانین و مقررات مالی در سازمان‌ها یا افراد.

مدنی و اشخاص

نظارت مالی

فرایند کنترل و نظارت بر عملیات مالی و اقتصادی سازمان‌ها یا افراد.

حقوق کیفری

نظام عدالت کیفری

سیستمی که برای رسیدگی به جرائم و تعیین مجازات‌ها طراحی شده است.

مدنی و اشخاص

نظام‌نامه اجرائی

دستورالعمل‌های اجرائی که برای تحقق اهداف قانونی و سازمانی تدوین می‌شود.

مدنی و اشخاص

نظر دادگاه

ارزیابی و تصمیمات صادر شده از سوی مقام قضائی در مورد یک پرونده.

مدنی و اشخاص

نفع اجتماعی

منافع و امتیازاتی که برای جمع یا جامعه به‌طور کلی به دست می‌آید.

قراردادها و تعهدات

نقدینگی قانونی

توان مالی و قابلیت پرداخت بدهی‌ها یا انجام تعهدات مالی مطابق با قوانین.

ثبت و اسناد

نقشه تفکیکی

نقشه‌ای که قطعات مختلف یک ملک بزرگ را به صورت دقیق نشان می‌دهد.

مدنی و اشخاص

نقص شواهد

کمبود یا عدم کافی بودن اسناد و مدارک برای اثبات ادعاها در یک پرونده.

مدنی و اشخاص

نقض حریم خصوصی

تجاوز به حقوق شخصی و خصوصی فرد که موجب اختلال در زندگی شخصی وی می‌شود.

مدنی و اشخاص

نقض حقوق

عدم رعایت حقوق فردی یا اجتماعی که منجر به تضییع آن حقوق می‌شود.

حقوق بین‌الملل

نقض حقوق بشر

تجاوز یا نقض حقوق ابتدایی و انسانی افراد توسط دولت یا گروه‌ها.

اموال و مالکیت

نقل و انتقال مالکیت

فرایند قانونی که طی آن مالکیت چیزی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود.

مدنی و اشخاص

نماآت

افزودنی ها، اضافه شدن ها، رشد و نمو یافته ها زیاد شدن - ارتفاع گرفتن.

مدنی و اشخاص

نمونه قانونی

مثالی از موضوعی که به‌طور ویژه از نظر قانونی قابل استناد است.

مدنی و اشخاص

نهاده

نهادی که وظیفه رسیدگی به مسائل قانونی یا اجرائی را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

نکته حقوقی

مطلب یا مسئله‌ای که دارای اهمیت خاص در امور حقوقی و قضائی است.

ادله و اصطلاحات قضایی

هامش

هر نوشته که بصورت تغییر یا اضافه در حاشیه سند درج شود و جزء سند باشد.

اموال و مالکیت

هبه‌نامه

سندی که برای انتقال مجانی ملک از شخصی به شخص دیگر استفاده می‌شود.

ثبت و اسناد

هزینه ثبت سند

هزینه‌هایی که برای ثبت اسناد و املاک در دفاتر اسناد رسمی پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

هزینه خسارت

مبلغی که باید برای جبران خسارات واردشده به فرد یا سازمان پرداخت شود.

حقوق بین‌الملل

همکاری بین‌المللی در حقوق بشر

همکاری کشورهای مختلف برای ترویج و حمایت از حقوق بشر در سطح جهانی.

مدنی و اشخاص

همکاری حقوقی

فعالیت‌ها و خدماتی که میان وکلا، مشاوران و مراجع قضائی انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

همکاری در تحقیق و بررسی

همکاری و کمک به مراجع قضائی برای تحقیق و بررسی موضوعات حقوقی و قضائی.

مدنی و اشخاص

هویت قانونی

شناسایی و تعریف حقوق و مسئولیت‌های فرد یا سازمان طبق قوانین.

مدنی و اشخاص

واجد شرایط

شخصی که شرایط قانونی لازم برای انجام یک اقدام یا فعالیت خاص را دارد.

حقوق کیفری

واحد پول

ارز رایج و معتبر که در معاملات و تبادلات مالی کشور استفاده می‌شود.

حقوق کیفری

واحد پولی

واحد رسمی پول در یک کشور که در مبادلات اقتصادی و تجاری استفاده می‌شود.

اداری و عمومی

واردات قاچاق

واردات کالا به‌صورت غیرقانونی و بدون رعایت مقررات گمرکی و تجاری.

مدنی و اشخاص

واردات کالا

فرآیند وارد کردن کالا از خارج کشور به داخل کشور مطابق با قوانین تجاری.

مدنی و اشخاص

واردات کالاهای تقلبی

واردات کالاهای غیر اصلی یا تقلبی به بازار که خلاف مقررات تجاری است.

خانواده

والدین

پدر و مادر که از لحاظ حقوقی مسئولیت‌های خاصی در قبال فرزندان دارند.

مدنی و اشخاص

وام مسکن

وامی که برای خرید خانه یا مسکن به فرد قرض‌گیرنده ارائه می‌شود.

مدنی و اشخاص

واژه حقوقی

کلمه یا اصطلاحی که در زمینه حقوقی به‌طور خاص معنای ویژه‌ای دارد.

اموال و مالکیت

واگذاری

انتقال حقوق، مالکیت یا مسئولیت‌ها از یک شخص به شخص دیگر به‌طور رسمی.

مدنی و اشخاص

وجوه نقد

پول نقدی که در معاملات مالی به‌طور فوری و بدون تأخیر پرداخت می‌شود.

خانواده

وراثت

انتقال دارایی‌ها و اموال از فرد متوفی به وراث او بر اساس قوانین ارث.

مدنی و اشخاص

ورود به سیستم قانونی

آغاز فرآیند قضائی یا حقوقی برای درخواست یا دفاع از یک پرونده.

اموال و مالکیت

ورود به ملک

ورود غیرمجاز یا قانونی به اموال یا دارایی‌های متعلق به شخص دیگر.

مدنی و اشخاص

ورود غیرمجاز به سامانه

دسترسی به سیستم‌های اطلاعاتی یا داده‌ها بدون مجوز یا اجازه قانونی.

مدنی و اشخاص

وصول طلب

فرآیند دریافت و استرداد طلب یا بدهی از فرد یا نهادی که بدهکار است.

اداری و عمومی

وصول مالیات

فرآیند دریافت مالیات از افراد یا سازمان‌ها توسط مقامات مالیاتی.

مدنی و اشخاص

وضع مقررات جدید

وضع قوانین یا مقررات جدید که شرایط حقوقی و اجتماعی را تغییر می‌دهند.

ثبت و اسناد

وضعیت ثبت شرکت

فرآیند قانونی ثبت یک شرکت یا سازمان به‌منظور رسمی‌شدن فعالیت‌های آن.

مدنی و اشخاص

وضعیت جزائی

شرایط قانونی فرد یا سازمان در ارتباط با جرائم و تخلفات جزائی.

حقوق بین‌الملل

وضعیت حقوق بشر

شرایط و وضعیت رعایت و تضمین حقوق انسانی در یک کشور یا جامعه.

اداری و عمومی

وضعیت دیوان‌سالاری

ساختار و نحوه کارکرد سیستم اداری و قضائی در یک کشور یا سازمان.

مدنی و اشخاص

وضعیت نظارت قانونی

نظارت بر رعایت قوانین و مقررات توسط افراد، سازمان‌ها یا دولت.

قراردادها و تعهدات

وکالت‌نامه

سندی که به واسطه آن، فرد دیگری را برای انجام امور خود وکیل می‌کند.

خانواده

وکیل خانواده

وکیلی که تخصص در مسائل خانوادگی، از جمله طلاق، حضانت، نفقه و ارث دارد.

مدنی و اشخاص

وکیل معاضدتی

وکیلی که توسط کانون وکلا به افراد کم‌توان مالی اختصاص داده می‌شود.

مدنی و اشخاص

وکیل پایه یک دادگستری

وکیلی که دارای صلاحیت‌های قانونی برای انجام تمام امور حقوقی است.

مدنی و اشخاص

پاسخ‌نامه

نامه‌ای که به منظور پاسخ به یک نامه رسمی یا شکایت نوشته می‌شود.

مدنی و اشخاص

پایگاه قانونی

جایگاهی که بر اساس قوانین خاص برای اشخاص یا نهادها ایجاد می‌شود.

مدنی و اشخاص

پذیرش درخواست

قبول درخواست قانونی که از طرف اشخاص به مراجع قانونی ارائه شده است.

قراردادها و تعهدات

پروانه

مجوز رسمی برای انجام فعالیت‌های خاص مانند وکالت یا کسب‌وکار.

مدنی و اشخاص

پروژه توسعه حقوقی

اقداماتی که به‌منظور پیشرفت و گسترش نظام حقوقی در یک حوزه انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

پوشش قانونی

حمایت‌های قانونی که در برابر مشکلات حقوقی به افراد تعلق می‌گیرد.

قراردادها و تعهدات

پیشنهاد

پیشنهاد حقوقی یا قراردادی که برای پذیرش یا رد شدن مطرح می‌شود.

قراردادها و تعهدات

پیشنهاد صلح

پیشنهاد برای خاتمه دادن به اختلافات حقوقی بدون نیاز به محاکمه.

اداری و عمومی

پیش‌پرداخت مالیاتی

پرداخت پیش از موعد مالیات به منظور تسهیل در پرداخت‌های آینده.

قراردادها و تعهدات

پیمان‌کاری عمومی

قراردادی که بین دولت یا نهادهای عمومی و پیمانکاران خصوصی منعقد می‌شود.

قراردادها و تعهدات

پیکر قانونی

ساختار یا چارچوب قانونی که مجموعه‌ای از حقوق و تعهدات را تعیین می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

چک اجرائی

چکی که برای انجام اقدامات اجرائی توسط مراجع قضائی استفاده می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک تضمینی

چکی که از سوی بانک صادر شده و تضمین‌کننده مبلغ مندرج در آن است.

تجارت و شرکت‌ها

چک تضمین‌شده

چکی که صادرکننده آن به بانک تضمین کرده است تا مبلغ آن را پرداخت کند.

تجارت و شرکت‌ها

چک ثبت‌شده

چکی که از سوی مقامات رسمی ثبت شده باشد و دارای اعتبار قانونی است.

تجارت و شرکت‌ها

چک حقوقی

چکی که توسط یک شخص حقوقی (مانند شرکت‌ها یا سازمان‌ها) صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک خاص

چکی که برای پرداخت وجه در یک زمینه خاص یا شرایط معین صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک در وجه شخص

چکی که به نام فرد خاصی صادر می‌شود و برای همان فرد پرداخت می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک سکه‌ای

چکی که به‌صورت سکه‌ای صادر می‌شود و برای معاملات خاص به کار می‌رود.

تجارت و شرکت‌ها

چک شخصی

چکی که توسط فردی صادر می‌شود و مسئولیت پرداخت آن به‌عهده صادرکننده است.

تجارت و شرکت‌ها

چک صادرکننده

چکی که توسط فردی که مسئولیت پرداخت آن را بر عهده دارد صادر می‌شود.

خانواده

چک مستقیم

چکی که به‌طور مستقیم و بدون واسطه برای پرداخت به کسی صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک مطالبه‌ای

چکی که به‌منظور مطالبه پرداخت مبلغ معین از بانک صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک معین

چکی که مبلغ و تاریخ پرداخت آن به‌صورت دقیق و معین تعیین شده است.

تجارت و شرکت‌ها

چک نقدینگی

چکی که به‌منظور تامین نقدینگی در دسترس فرد یا شرکت صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

کارمند

فردی که در یک سازمان، شرکت یا نهاد دولتی به‌طور قانونی استخدام شده است.

حقوق کیفری

کاهش قدرت تصمیم‌گیری

محدود کردن توانایی یک فرد یا نهاد برای اتخاذ تصمیمات قانونی.

حقوق کیفری

کاهش مسئولیت کیفری

کاهش مسئولیت فرد در ارتکاب جرم به دلیل شرایط خاص یا تخفیف مجازات.

مدنی و اشخاص

کتمان

عدم فاش کردن یا پنهان کردن اطلاعات، مخصوصا در زمینه‌های حقوقی یا قضائی.

مدنی و اشخاص

کفایت

توانایی و شایستگی قانونی یک فرد یا نهاد برای انجام یک عمل خاص.

مدنی و اشخاص

کلاس حقوقی

دسته‌بندی یا گروه‌بندی حقوقی که بر اساس آن قوانین یا اصول مشخص می‌شوند.

اداری و عمومی

کمیسیون ماده ۱۰۰

کمیسیون شهرداری که تخلفات ساختمانی و تغییر کاربری را بررسی می‌کند.

اداری و عمومی

کنترل قضائی

فرآیند نظارت و کنترل قضائی بر تصمیمات و اقدامات مقامات اجرائی یا اداری.

مدنی و اشخاص

گام‌های حقوقی

مراحل یا اقداماتی که برای انجام یا رسیدگی به یک پرونده حقوقی طی می‌شود.

حقوق کیفری

گرفتن اقرار

گرفتن پذیرش یا اعتراف از فردی در مورد جرمی که مرتکب شده است.

کار و تأمین اجتماعی

گرفتن دستمزد

دریافت مبلغی در ازای کار انجام‌شده، معمولا در زمینه حقوقی و کاری.

اموال و مالکیت

گرفتن مال

عمل تصرف در مال یا دارایی دیگران به‌طور غیرمجاز یا با مجوز قانونی.

قراردادها و تعهدات

گرفتن مسئولیت

پذیرفتن وظیفه یا تعهد قانونی برای انجام یا نظارت بر یک موضوع.

حقوق کیفری

گروه کیفری

دسته‌بندی جرایم به گروه‌های مختلف از جمله جرایم خفیف و سنگین.

حقوق کیفری

گزارش‌گیری

فرایند جمع‌آوری اطلاعات و گزارش از یک موضوع حقوقی برای بررسی و ارزیابی.

تجارت و شرکت‌ها

گشایش حساب

آغاز فرایند ثبت و ایجاد یک حساب بانکی یا حساب قانونی برای فرد یا نهاد.

مدنی و اشخاص

گمراهی

فریب دادن یا ارایه اطلاعات غلط که موجب گمراهی فرد دیگر می‌شود.

مدنی و اشخاص

گواهی حضور

مدرکی که نشان‌دهنده حضور یک فرد در یک رویداد یا جلسه خاص است.

مدنی و اشخاص

گواهی حقوقی

تأیید رسمی از صحت یک وضعیت حقوقی یا قانونی توسط مراجع ذیصلاح.

مدنی و اشخاص

گواهی پایان کار

مجوزی که پایان مراحل ساخت‌وساز و آمادگی بهره‌برداری را نشان می‌دهد.

مدنی و اشخاص

گواهی پزشکی

مدرکی که به‌عنوان تأیید سلامت یا وضعیت پزشکی فرد توسط پزشک صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

گواهی‌نامه

مدرکی رسمی که برای تأیید صحت یک موضوع یا وضعیت حقوقی صادر می‌شود.

اموال و مالکیت

گواهی‌نامه مالکیت

مدرک رسمی که مالکیت فرد بر یک ملک یا دارایی خاص را تأیید می‌کند.

مدنی و اشخاص

گوش به زنگ بودن

رعایت آمادگی قانونی و پاسخگویی در برابر مسائل و درخواست‌های حقوقی.

مدنی و اشخاص

گوشمالی قانونی

فرآیند اخطار یا هشدار قانونی به فردی برای اصلاح رفتار یا عمل غیرقانونی.

مدنی و اشخاص

یادآوری حقوق

اشاره به حقوق قانونی افراد و اطلاع‌رسانی به آن‌ها در موارد مختلف.

آیین دادرسی کیفری

یادآوری حقوق متهم

اطلاع‌رسانی به متهم در خصوص حقوق قانونی خود در طول فرآیند دادرسی.

حقوق کیفری

یادآوری مجازات

اشاره به اطلاع‌رسانی در خصوص مجازات‌ها و عواقب تخلفات قانونی.

حقوق کیفری

یادداشت تاییدیه

مستندات یا تاییدیه‌های رسمی که صحت یک موضوع یا مدرک را تایید می‌کند.

اداری و عمومی

یادداشت درخواست

مستندات یا درخواست‌های رسمی که به مراجع قضائی یا اداری ارسال می‌شود.

مدنی و اشخاص

یادداشت شکایت

مستنداتی که توسط فرد شکایت‌کننده تهیه و به مراجع قضائی تسلیم می‌شود.

مدنی و اشخاص

یادداشت مستندات حقوقی

تهیه و ثبت مستندات و مدارک قانونی برای استفاده در پرونده‌های قضائی.

مدنی و اشخاص

یادداشت پذیرش درخواست

مستندات رسمی که نشان‌دهنده پذیرش یک درخواست یا اقدام قانونی است.

مدنی و اشخاص

یاری‌دهی به مراجع قضائی

کمک و همکاری با مراجع قضائی به‌منظور حل و فصل دعاوی و مسائل حقوقی.

مدنی و اشخاص

یافتن راه‌حل‌های قانونی

جستجو برای یافتن راه‌حل‌های حقوقی و قانونی برای حل مشکلات یا اختلافات.

حقوق کیفری

یافتن مجازات مناسب

شناسایی و تعیین مجازات قانونی مناسب برای فرد یا سازمان متخلف.

حقوق کیفری

یقین در اثبات جرم

اثبات جرم با استفاده از شواهد و مدارک قوی به‌طور قطعی و غیرقابل تردید.

مدنی و اشخاص

یقین قانونی

آگاهی و اعتماد کامل به صحت و درستی اطلاعات و مدارک در یک پرونده قضائی.

مدنی و اشخاص

یکپارچگی قانونی

رعایت و اجرای تمام قوانین و مقررات به‌صورت هماهنگ و یکپارچه.

قراردادها و تعهدات

ابطال سند

فسخ و بی‌اعتبار شدن سند به دلیل قانونی یا قضایی.

ثبت و اسناد

ابطال سند رسمی

فرآیند بی‌اعتبار کردن سند رسمی به دلیل قانونی یا قضایی.

حقوق کیفری

اجازه ساخت و ساز

مجوز رسمی برای احداث ساختمان یا تغییرات ساختمانی.

مدنی و اشخاص

اخذ مجوز

فرآیند دریافت مجوز از مراجع قانونی برای انجام کار مشخص.

مدنی و اشخاص

ارجاع به داوری

توافق طرفین دعوا برای حل اختلافات به‌وسیله داور.

اموال و مالکیت

استعلام ثبتی

بررسی وضعیت ثبتی ملک و اطمینان از قانونی بودن آن.

آیین دادرسی کیفری

استعلام عدم بازداشت

تایید عدم وجود توقیف یا ممنوعیت قانونی برای ملک.

اموال و مالکیت

استعلام وضعیت ملک

بررسی و اطلاع از وضعیت حقوقی و قانونی ملک قبل از معامله.

اداری و عمومی

استعلام‌های شهرداری

استعلاماتی که برای بررسی وضعیت ملک در شهرداری انجام می‌شود.

اجرای احکام

اعتراض ثالث به توقیف اموال

اعتراض شخص ثالث به توقیف اموالی که به آن‌ها تعلق دارد.

ثبت و اسناد

افراز و تفکیک

فرآیند جداسازی و تقسیم ملک مشاع به قسمت‌های مستقل.

مدنی و اشخاص

املاک

اموالی که به طور ثابت و دائمی به زمین پیوند خورده‌اند.

مدنی و اشخاص

اموال غیرمنقول

اموالی که قابل جابجایی نیستند، مانند زمین و ساختمان.

مدنی و اشخاص

انهدام اموال

تخریب یا از بین بردن مال به صورت قانونی یا غیرقانونی.

تجارت و شرکت‌ها

اوراق قرضه

اسناد مالی که بدهی‌های دولتی یا شرکتی را نشان می‌دهند.

اموال و مالکیت

اوقاف

اموالی که برای امور خیریه و عام‌المنفعه وقف شده‌اند.

آیین دادرسی کیفری

بازداشت اموال

توقیف قانونی اموال برای جلوگیری از انتقال آن‌ها.

آیین دادرسی کیفری

بازداشت خانگی

قرار دادن متهم تحت نظارت در محل اقامت خود به‌جای زندان.

مدنی و اشخاص

بازرسی فنی

فرآیند بررسی کیفیت و امنیت ساختمان قبل از صدور مجوز.

تجارت و شرکت‌ها

بانک

موسسه مالی که سپرده‌های مردم را جذب و وام پرداخت می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

بانک مرکزی

نهادی که سیاست‌های پولی کشور را تعیین و اجرا می‌کند.

قراردادها و تعهدات

برائت‌نامه

سندی که در آن فرد از تعهدات مالی یا حقوقی خود مبرا می‌شود.

اموال و مالکیت

بردگی

وضعیتی که در آن فرد فاقد آزادی و تحت مالکیت دیگری است.

آیین دادرسی کیفری

بررسی‌های مقدماتی

تحقیقاتی که برای کشف جرم و شناسایی متهم انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

بلاعوض

اصطلاحی برای اموالی که بدون دریافت عوض واگذار می‌شوند.

مدنی و اشخاص

بنیاد تعاون

نهادی که وظیفه حمایت اقتصادی و رفاهی از اعضا را دارد.

مدنی و اشخاص

بنیاد تعاون زندانیان

نهادی برای حمایت از زندانیان و خانواده‌های آنان.

قراردادها و تعهدات

بنیاد حفظ آثار

سازمانی که به حفظ و حراست از میراث فرهنگی می‌پردازد.

مدنی و اشخاص

بنیاد مستضعفان

نهادی در ایران که وظیفه حمایت از نیازمندان را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

بنیاد مسکن

نهادی برای ایجاد و توسعه مسکن برای اقشار کم‌درآمد.

اموال و مالکیت

بهره مالکانه

عوایدی که مالک زمین به دلیل مالکیت دریافت می‌کند.

اموال و مالکیت

بهره‌برداری

استفاده یا استخراج منابع طبیعی یا دیگر منابع تحت مالکیت.

اداری و عمومی

بودجه

سند مالی که میزان درآمدها و هزینه‌های دولتی را مشخص می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

بورس

بازار رسمی برای خرید و فروش سهام و اوراق بهادار.

تجارت و شرکت‌ها

بورسیه

کمک‌هزینه تحصیلی که به دانشجویان واجد شرایط اعطا می‌شود.

قراردادها و تعهدات

بیعانه

مبلغی که به عنوان پیش‌پرداخت هنگام معامله پرداخت می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

بیمه شخص ثالث

بیمه‌ای که خسارت‌های وارد به اشخاص ثالث را جبران می‌کند.

ثبت و اسناد

بیمه‌نامه

سند رسمی که نشان‌دهنده توافق بیمه‌گر و بیمه‌گذار است.

مدنی و اشخاص

بی‌طرفی

وضعیت یا رفتاری که در آن شخص بدون جانبداری قضاوت می‌کند.

حقوق کیفری

بی‌قید و شرط

قراردادی که بدون شرایط محدودکننده منعقد شده است.

اموال و مالکیت

بی‌نام

اوراق یا اموالی که نام مالک بر آن‌ها درج نشده است.

قراردادها و تعهدات

بی‌کفایتی

ناتوانی فرد در انجام وظایف قانونی یا قراردادی خود.

قراردادها و تعهدات

تأمین

تأمین منابع مالی یا اسناد ضمانت برای انجام یک تعهد.

اجرای احکام

تأمین وثیقه

ارائه ضامن یا وثیقه برای تضمین اجرای حکم یا تعهد.

مدنی و اشخاص

تبریک به مقام قضائی

ابراز خوشحالی و تبریک به خاطر تصمیمات یا احکام قضائی.

مدنی و اشخاص

تبعیض مثبت

حمایت ویژه از گروه‌های خاص به منظور جبران نابرابری‌ها.

ادله و اصطلاحات قضایی

تجدید نظر

درخواست برای بررسی دوباره یک حکم قضائی توسط مرجع بالاتر.

مدنی و اشخاص

تجزیه و تحلیل حقوقی

بررسی و تجزیه مسائل حقوقی و قضائی به‌منظور تصمیم‌گیری درست.

حقوق کیفری

تحقیقات جنایی

بررسی و تحقیق در مورد جرائم ارتکابی به‌منظور شناسایی مجرم.

مدنی و اشخاص

تحلیل قضائی

تجزیه و تحلیل قوانین و مقررات به‌منظور تفسیر دقیق‌تر آن‌ها.

مدنی و اشخاص

تحمل مسئولیت

پذیرفتن مسئولیت قانونی یا اخلاقی در قبال یک کار یا رفتار.

اموال و مالکیت

ترخیص سند

تحویل سند از اداره ثبت به مالک پس از طی مراحل قانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

تصمیم نهایی

حکمی که به‌صورت قطعی و غیرقابل تغییر صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

تضییع حقوق

ضایع کردن یا نادیده گرفتن حقوق قانونی یک فرد یا گروه.

حقوق کیفری

تعریف جرم

تعیین و مشخص کردن رفتارهای غیرقانونی که مجازات دارند.

اجرای احکام

تعلیق حکم

توقف اجرای حکم قضائی تا بررسی‌های بیشتر انجام گیرد.

اموال و مالکیت

تعهد به تحویل ملک

تعهدی که فروشنده برای تحویل ملک به خریدار می‌دهد.

اموال و مالکیت

تعهد مالی

مسئولیت پرداخت مبلغ معین به‌طور قانونی توسط یک فرد یا نهاد.

قراردادها و تعهدات

تعهدنامه

سندی که شخص متعهد به انجام یا عدم انجام کاری می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

تقاضای تجدید نظر

درخواست برای بررسی مجدد حکمی که به نفع فردی صادر نشده است.

ادله و اصطلاحات قضایی

تقدیم گواهی

ارسال یا ارائه سندی که صحت موضوع را تأیید می‌کند.

حقوق کیفری

تقلب

عمل فریبکارانه یا جعل برای دستیابی به منافع نادرست.

اموال و مالکیت

تمایل به تصرف

اراده و قصد فرد برای تصرف در اموال یا حقوق دیگران.

ثبت و اسناد

تنظیم سند

فرآیند نوشتن و امضای سند توسط اشخاص مرتبط و مامور دفترخانه.

ثبت و اسناد

ثبت اسناد

فرآیند قانونی و رسمی جهت ثبت اسناد حقوقی و معاملات.

ادله و اصطلاحات قضایی

جایگاه قضائی

موقعیت و محل حضور قاضی در فرآیند دادرسی و محاکمه.

اموال و مالکیت

جبران خسارت مالی

پرداخت مبلغ معین برای جبران ضرر مالی واردشده به فرد.

ثبت و اسناد

جداکردن پرونده

تفکیک یک پرونده از دیگر پرونده‌ها به‌منظور رسیدگی مستقل.

مدنی و اشخاص

جدیت در پرونده

به‌کارگیری تمام توان و دقت در پیگیری یک پرونده حقوقی.

حقوق کیفری

جریمه نقدی

جریمه‌ای که به‌صورت پولی و برای مجازات تخلفات اعمال می‌شود.

حقوق کیفری

جعل و استفاده از سند مجعول

ایجاد یا استفاده از سندی که به‌صورت غیرقانونی تهیه شده است.

قراردادها و تعهدات

جلب تأمین

درخواست تأمین یا تضمین برای اجرای تعهدات یا محکومیت‌ها.

مدنی و اشخاص

جلب رضایت

جلب نظر مثبت و توافق طرفین برای انجام عملی یا ترک عمل.

حقوق کیفری

جلوگیری از وقوع جرم

اقداماتی که به‌منظور جلوگیری از ارتکاب جرم انجام می‌شود.

مدنی و اشخاص

جمع‌آوری شواهد

گردآوری مدارک و مستندات به‌منظور اثبات یا رد یک ادعا.

حقوق کیفری

حقوق کیفری

شاخه‌ای از حقوق که مربوط به جنایات، تخلفات و مجازات‌ها است.

اموال و مالکیت

حق‌الاختصاص

حقی که مالک ملک یا مال برای استفاده انحصاری از آن دارد.

ثبت و اسناد

حق‌التحریر

مبلغی که برای تنظیم اسناد در دفترخانه‌ها دریافت می‌شود.

ثبت و اسناد

حق‌الثبت

هزینه‌ای که برای ثبت سند یا ملک در دفترخانه پرداخت می‌شود.

کار و تأمین اجتماعی

حق‌الوکاله

دستمزدی که وکیل برای ارائه خدمات حقوقی دریافت می‌کند.

اموال و مالکیت

حکم تخلیه قطعی

حکمی که مستأجر را موظف به تخلیه ملک در موعد مقرر می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

حکم قانونی

حکمی که مطابق با قوانین و مقررات موجود صادر می‌شود.

آیین دادرسی مدنی

دادخواست رفع تصرف عدوانی

شکایت از کسی که به صورت غیرقانونی ملک را تصرف کرده است.

اموال و مالکیت

دعوی خلع ید

دعوایی که برای اخراج متصرف غیرقانونی از ملک مطرح می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

دعوی مجدد

طرح دوباره یک دعوی یا پرونده پس از رسیدگی اولیه و صدور حکم.

اداری و عمومی

دفتر توزیع اظهارنامه

دفتری که در آن اظهارنامه‌های مالیاتی ثبت می‌شوند.

ادله و اصطلاحات قضایی

رای غیابی

حکمی که در غیاب یک طرف دعوی و بدون حضور او صادر می‌شود.

آیین دادرسی مدنی

رسید ثبت دادخواست

رسیدی که به متقاضی به عنوان گواه ثبت دادخواست داده می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

زمان اجرائی شدن حکم

زمانی که یک حکم قضائی پس از صادر شدن لازم‌الاجرا می‌شود.

اموال و مالکیت

سند بی‌نام

سندی که در آن نام مالک به صورت مشخص ذکر نشده است.

خانواده

سند رسمی ازدواج

سندی که ازدواج رسمی را در دفترخانه‌ها تایید می‌کند.

اموال و مالکیت

سند مالکیت مشاع

سندی که مالکیت مشترک چند نفر بر یک ملک را نشان می‌دهد.

اموال و مالکیت

سند مالکیت مفروز

سندی که نشان‌دهنده مالکیت انحصاری شخص بر یک قطعه خاص است.

اموال و مالکیت

سند ملکی مفروز

سندی که مالکیت انحصاری مالک بر یک قطعه خاص را نشان می‌دهد.

اموال و مالکیت

شماره دفتر املاک

شماره‌ای که برای هر ملک در دفتر املاک ثبت می‌شود.

مدنی و اشخاص

شماره پرونده ثبتی

شماره‌ای که به هر پرونده ثبتی در سامانه اختصاص داده می‌شود.

مدنی و اشخاص

شمول قوانین جدید

اشاره به گسترش قوانین جدید به موارد و افراد پیشین.

مدنی و اشخاص

صاحب‌حق

فرد یا نهادی که دارای حقوق قانونی و قانونی مشخصی است.

ادله و اصطلاحات قضایی

صحت امضاء

تایید اعتبار و اصالت امضاء یک سند به‌منظور اثبات صحت آن.

ثبت و اسناد

صورت‌جلسه تفکیکی

سندی که مراحل و جزئیات تفکیک ملک را مشخص می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

صورت‌مجلس هیات حل اختلاف

سندی که نتیجه جلسات هیات حل اختلاف را ثبت می‌کند.

مدنی و اشخاص

ضم

جمع قبض، جذب - گرد آوردن و جمع کردن چند چیز، ضمیمه کردن.

حقوق کیفری

طبقه‌بندی جرم

دسته‌بندی انواع مختلف جرایم بر اساس شدت، نوع یا ماهیت جرم.

مدنی و اشخاص

طلبکار

شخص یا نهادی که از فرد دیگری طلب پول یا انجام عملی را دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

طی روند دادرسی

انجام مراحل مختلف رسیدگی به پرونده از شروع تا پایان.

مدنی و اشخاص

ظاهر خلاف قانون

رفتاری که به‌طور ظاهری مخالف با قوانین و مقررات است.

قراردادها و تعهدات

ظرفیت امضا

توانایی یک فرد برای امضای اسناد حقوقی و عقد قراردادها.

مدنی و اشخاص

ظلم

ظلم به معنای نقض حقوق دیگران و عدم رعایت انصاف و عدالت.

قراردادها و تعهدات

ظهور تعهد

زمانی که تعهد قانونی یک طرف به‌طور واضح و قطعی شکل می‌گیرد.

مدنی و اشخاص

ظهور مسئولیت

زمانی که مسئولیت فرد به‌طور قانونی و رسمی مشخص می‌شود.

مدنی و اشخاص

عرف

چیزی که در ذهن شناخته شده و مأنوس و مقبول خردمندان است.

خانواده

عقد ازدواج

قراردادی که برای ازدواج رسمی در دفترخانه تنظیم می‌شود.

قراردادها و تعهدات

عقد خیاری

عقدی که برای طرفین از آنها یا برای ثالثی اختیار فسخ باشد.

قراردادها و تعهدات

عقد هبه

انتقال مجانی مال به دیگری بدون انتظار بازگشت مالی.

اموال و مالکیت

عقد وقف

انتقال مالکیت مال به جهت استفاده عموم، تحت شرایط خاص.

مدنی و اشخاص

علیه

به‌معنای مخالف یا در برابر. برای مثال، "شکایت علیه فرد.

مدنی و اشخاص

علی‌الظاهر

به‌طور ظاهری یا ابتدایی، بدون بررسی‌های عمیق و جزئی.

مدنی و اشخاص

عمل تخریبی

اقدامی که باعث آسیب یا نابودی دارایی‌ها یا منابع شود.

مدنی و اشخاص

عمل غیرقانونی

اقدام یا عملی که مخالف با قوانین و مقررات کشور باشد.

مدنی و اشخاص

عنن

ناتوانی جنسی، عدم توانایی مقاربت در مرد، عدم رجولیت.

مدنی و اشخاص

عواقب اجتماعی

اثرات و پیامدهای یک اقدام یا رفتار بر جامعه و افراد دیگر.

اموال و مالکیت

عین معین

مال یا شیئی که به‌طور مشخص و دقیق قابل شناسایی است.

مدنی و اشخاص

غش

از جرایم مربوط به تقلب در کسب است. (محضرچی آی آر).

قراردادها و تعهدات

غفلت

بی‌توجهی یا کوتاهی در انجام وظایف قانونی یا قراردادی.

ادله و اصطلاحات قضایی

غلط بودن حکم

زمانی که یک تصمیم قضائی یا حکم اشتباه یا نادرست باشد.

مدنی و اشخاص

غیرازموارد قانونی

به معنای هر چیزی که خارج از موارد مشخص شده در قوانین است.

مدنی و اشخاص

غیردولتی

امور یا سازمان‌هایی که وابسته به دولت یا بخش دولتی نیستند.

ادله و اصطلاحات قضایی

غیرقابل اعتراض

حکمی که دیگر نمی‌توان به آن اعتراض کرد و قطعی است.

مدنی و اشخاص

غیرقابل اعمال

مقررات یا قوانینی که امکان اجرای آن‌ها وجود ندارد.

اموال و مالکیت

غیرقابل انتقال

حقوق یا مالکیتی که نمی‌توان آن را به شخص دیگری منتقل کرد.

مدنی و اشخاص

غیرقابل تعویض

چیزی که نمی‌توان آن را با چیز دیگری تعویض یا جابجا کرد.

مدنی و اشخاص

غیرمجاز بودن دسترسی

ورود یا دسترسی به اطلاعات یا اموال بدون اجازه قانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

غیرمستند

دلیلی یا مدرکی که قابل اعتماد یا تایید نشده باشد.

مدنی و اشخاص

غیرموظف

فرد یا نهادی که تحت هیچ الزامی برای انجام وظیفه خاصی نیست.

ادله و اصطلاحات قضایی

فرآیند دادرسی

مراحل رسیدگی به یک پرونده حقوقی از شروع تا صدور حکم.

مدنی و اشخاص

فراتر از قانون

به معنای اقدام یا تصمیمی که خارج از چارچوب‌های قانونی باشد.

آیین دادرسی مدنی

فرجام

درخواست تجدیدنظر از حکمی که به‌طور قطعی صادر شده است.

اموال و مالکیت

فرع ملک

اموال وابسته به ملک که مالکیت ملک به همراه آن‌ها است.

اموال و مالکیت

فرمان مالکیت

سندی که بر اساس آن دولت مالکیت فرد را بر ملک تایید می‌کند.

مدنی و اشخاص

فریه

بی‌عدالتی یا ظلمی که در یک فرآیند قضائی رخ می‌دهد.

مدنی و اشخاص

فصل خصومت

زمانی که اختلاف یا دعوی میان طرفین حل و فصل می‌شود.

مدنی و اشخاص

فصل دعاوی

به معنی حل و فصل مسائل حقوقی و قضائی میان طرفین دعوی.

مدنی و اشخاص

فقدان شواهد

نبود مدرک یا گواهی معتبر برای اثبات ادعا در یک پرونده.

ادله و اصطلاحات قضایی

فقر دلیلی

عدم وجود شواهد یا مدارک کافی برای اثبات یک ادعا.

مدنی و اشخاص

قابل اجرا بودن

ویژگی قانونی که به‌طور عملی قابل پیاده‌سازی باشد.

آیین دادرسی مدنی

قابل تجدیدنظر

حکمی که امکان اعتراض به آن و درخواست تجدیدنظر وجود دارد.

ادله و اصطلاحات قضایی

قابلیت اجرایی

توانایی یک حکم یا تصمیم برای اجرا و تحقق در عمل.

ادله و اصطلاحات قضایی

قاضی تحقیق

فردی که مسئول تحقیق و بررسی جزئیات یک پرونده خاص است.

ادله و اصطلاحات قضایی

قاطعیت حکم

ویژگی حکمی که پس از صدور دیگر قابل تغییر یا اعتراض نیست.

مدنی و اشخاص

قانون محلی

قوانینی که در سطح یک نهاد محلی یا منطقه‌ای تصویب می‌شوند.

مدنی و اشخاص

قانون منع تجاوز به حقوق دیگران

قوانینی که از تجاوز و نقض حقوق افراد دیگر جلوگیری می‌کند.

مدنی و اشخاص

قانون‌گذاری عمومی

قوانینی که به‌طور کلی و برای تمام افراد جامعه وضع می‌شوند.

خانواده

قرابت

رابطه خویشاوندی است اعم از خونی و یا سبی بعلت نکاح یا رضاع.

ادله و اصطلاحات قضایی

قضاوت

فرآیند بررسی و صدور حکم در مورد یک پرونده حقوقی توسط قاضی.

ادله و اصطلاحات قضایی

قضاوت دادرسی

فرآیند بررسی ادعاهای طرفین و صدور حکم توسط قاضی.

مدنی و اشخاص

قلع

کندن، از ریشه کندن - محو، نابودی، ویرانی و تباهی - سرنگونی.

اموال و مالکیت

قوانین موضوعه

قوانینی که در یک کشور خاص و در زمان معین تصویب شده‌اند.

مدنی و اشخاص

لایحه شکایت

پیش‌نویس شکایت‌نامه‌ای که به مراجع قانونی ارسال می‌شود.

ثبت و اسناد

لایه‌ بندی حقوقی

تفکیک و تقسیم حقوق بر اساس قوانین و مقررات مختلف.

مدنی و اشخاص

لبه‌سازی حقوقی

فرآیند ایجاد و تنظیم شرایط جدید یا منطبق با قوانین جدید.

مدنی و اشخاص

لحاظ قانون

در نظر گرفتن اصول و قواعد حقوقی در هر اقدام یا تصمیم‌گیری.

حقوق کیفری

لطف مجازات

کاهش مجازات‌ها یا تسهیلات برای محکومین به دلایلی خاص.

مدنی و اشخاص

لطمه به حقوق

آسیب رساندن یا نقض حقوق فردی یا اجتماعی یک شخص یا گروه.

مدنی و اشخاص

لطمه به حقوق معنوی

آسیب به حقوق غیرمادی مانند شهرت، اعتبار یا احترام فردی.

اموال و مالکیت

مؤجل

تعهدی که انجام دادن مشروط به رسیدن اجل معین باشد.

خانواده

مال مشاع

مالی که چند نفر در آن به نسبت سهم خود مالکیت دارند.

قراردادها و تعهدات

متهب

طرف عقد هبه، در مقابل واهب. کسی قبول هبه کند در عقد هبه.

حقوق کیفری

مجوز

اجازه یا تاییدیه رسمی که برای انجام یک عمل قانونی لازم است.

قراردادها و تعهدات

محتال

آن که حواله به نفع او انجام شده. - طلبکار، در عقد حواله.

حقوق کیفری

محرومیت از آزادی

زندانی شدن یا محدود شدن آزادی فرد به‌دلیل ارتکاب جرم.

تجارت و شرکت‌ها

مدیر حقوقی شرکت

فردی که مسئول مسائل حقوقی و قانونی یک شرکت یا موسسه است.

مدنی و اشخاص

مرافقه

طرح دعوی کردن علیه یکدیگر. رفتن نزد حاکم با خصم.

مدنی و اشخاص

مراهنه

هر نوع برد و باخت و شرط بندی به هر وسیله که صورت گیرد.

مدنی و اشخاص

مرجعی قضائی

نهاد قضائی که مسئول رسیدگی به پرونده‌ها و دعاوی قانونی است.

اموال و مالکیت

مستغلات

اموال غیر منقولی که مورد بهره برداری به توسط مالک آنهاست.

قراردادها و تعهدات

مستودع

مرادف ودیعه گیر است. به کسر دال به معنی ودیعه گذار.

مدنی و اشخاص

مشاور حقوقی

فردی که به دیگران مشاوره‌های قانونی ارائه می‌دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

مشروط

شرایطی که برای انجام یک عمل حقوقی یا صدور حکم لازم است.

مدنی و اشخاص

مشروعیت

قانونی بودن یا انطباق یک عمل با قوانین و مقررات جاری.

مدنی و اشخاص

مضاجعه

باهم خوابیدن، همبستر گردیدن - همخوابگی، همبستری.

قراردادها و تعهدات

مضمون له

ضمانت شده برای او و به نفع او. طرف عقد ضمان. داین اصلی.

مدنی و اشخاص

معلق

آویخته شده، مربوط. – بلاتکلیف نهاد شده، تعلیق شده.

مدنی و اشخاص

مقصوده

مؤنث مقصود، قصد شده، نیت شده - طلب شده ، خواسته.

خانواده

منفق

نفقه دهنده، خرج دهنده - کسی که در راه خدا چیزی دهد.

مدنی و اشخاص

منقول

آنچه قابل حمل و نقل باشد. - نقل شده ، جابجا گردیده.

خانواده

مهر و موم ترکه

فرآیند نگهداری و حفظ اموال متوفی تا تقسیم ارثیه.

اموال و مالکیت

موجر

در اجاره اشیاء صاحب عین مال مورد اجاره را گویند.

خانواده

مورث

کسی که مرده باشد و مالی از او مانده باشد- ارث گذارنده.

آیین دادرسی کیفری

موقوف

بازداشته، ممنوع، منوط، وابسته، مترو کف دست برداشته شده.

مدنی و اشخاص

نحوه رسیدگی

روش یا فرایند رسیدگی به پرونده‌ها یا دعاوی در مراجع قضائی.

خانواده

نسبت‌نامه

سندی که در آن روابط خانوادگی و نسب میان افراد مشخص می‌شود.

مدنی و اشخاص

نصیب

سهم کسی از چیزی، بهره، حصه. - اقبال ، بخت، طالع.

مدنی و اشخاص

نظارت بر اجرای قانون

فرایند نظارت بر رعایت و اجرای صحیح و دقیق قوانین در جامعه.

مدنی و اشخاص

نفی مسئولیت

رد یا انکار مسئولیت قانونی در مقابل یک ادعا یا عمل.

مدنی و اشخاص

نقض قانون

ارتکاب عمل غیرقانونی یا عدم رعایت مقررات و قوانین موجود.

اموال و مالکیت

نقل‌وانتقال اموال منقول

انتقال مالکیت اموال قابل جابه‌جایی به‌طور قانونی.

مدنی و اشخاص

نیات قانونی

قصد یا هدف افراد که به‌طور قانونی به‌دنبال تحقق آن هستند.

مدنی و اشخاص

هر نوع خلاف قانونی

هر عمل یا رفتار که مخالف با قوانین و مقررات موجود باشد.

حقوق کیفری

واحد اجرائیات

ارگانی که وظیفه پیگیری و اجرای احکام قضائی را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

واردات غیرقانونی کالا

واردات کالا به کشور بدون رعایت قوانین و مقررات تجاری.

اموال و مالکیت

ورود به ملک بدون اجازه

دسترسی یا حضور غیرقانونی در یک ملک یا اموال شخصی دیگران.

مدنی و اشخاص

ورود غیرمجاز

ورود به اموال یا مکان‌ها بدون اجازه یا بدون مجوز قانونی.

مدنی و اشخاص

وصول مطالبات

فرایند دریافت و بازپرداخت بدهی‌ها و مطالبات از بدهکار.

مدنی و اشخاص

وصی

شخصی که بر اساس وصیت‌نامه مسئول اجرای وصیت متوفی است.

حقوق کیفری

وضع قید

اعمال محدودیت‌های قانونی یا قضائی برای شخص یا سازمان.

حقوق کیفری

وضع مجازات

تعیین و اجرای مجازات برای فردی که مرتکب جرم شده است.

ثبت و اسناد

وضعیت ثبتی

موقعیت و وضعیت حقوقی ملک در سامانه ثبت اسناد و املاک.

مدنی و اشخاص

وضعیت قانونی

شرایط یا وضعیت فرد یا نهاد از نظر قوانین و مقررات حقوقی.

قراردادها و تعهدات

وظیفه قانونی

تعهد یا مسئولیت‌های فردی که طبق قوانین باید انجام دهد.

مدنی و اشخاص

وفاء

به سر بردن عهد و پیمان - دوستی ، صمیمیت - انجام پذیرفتن.

اموال و مالکیت

وکالت در فروش

وکالتی که به وکیل اجازه می‌دهد تا ملک موکل را بفروشد.

قراردادها و تعهدات

وکیل دادگستری

فردی که دارای مجوز رسمی برای وکالت در امور قضایی است.

مدنی و اشخاص

پاسخگویی

مسئولیت شخص یا نهاد در برابر درخواست‌ها یا سوالات.

خانواده

پاسخ‌گویی به اعتراض

واکنش به اعتراضی که نسبت به تصمیم قضایی مطرح می‌شود.

مدنی و اشخاص

پایان دادن به اختلافات

حل و فصل مسائل قانونی یا اختلافات بدون نیاز به محاکمه.

مدنی و اشخاص

پایان‌نامه قضائی

پایان‌نامه‌ای که بر اساس تحقیقات قضائی نوشته می‌شود.

قراردادها و تعهدات

پایبندی به قرارداد

عمل به تعهدات و مفاد قراردادی که طرفین قبول کرده‌اند.

اموال و مالکیت

پرداخت اقساطی

امکان پرداخت مبلغ ملک یا هزینه‌ها به صورت قسط‌بندی‌شده.

قراردادها و تعهدات

پرداخت‌نامه

سندی که پرداخت مالی و تعهدات طرفین را تایید می‌کند.

مدنی و اشخاص

پرستاری حقوقی

خدمات مشاوره‌ای که به افراد نیازمند ارائه می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

پرسش‌نامه

فرم یا سندی که برای جمع‌آوری اطلاعات به کار می‌رود.

مدنی و اشخاص

پروانه پایان کار

مدرکی که نشان‌دهنده پایان مراحل ساخت و بهره‌برداری است.

مدنی و اشخاص

پروسه اعتراض

فرآیند قانونی برای اعتراض به تصمیمات و احکام صادره.

حقوق کیفری

پروسه دادرسی

مراحل قانونی که در پی یک دعوا یا جرم دنبال می‌شود.

مدنی و اشخاص

پرونده قضایی

مجموعه اسناد و مدارک مربوط به یک دعوای حقوقی یا جزایی.

مدنی و اشخاص

پشتیبانی اجتماعی

کمک به افراد برای دفاع از حقوقشان در برابر نهادهای قانونی.

مدنی و اشخاص

پلاک فرعی

شماره ثبتی که به قطعه‌های جدا شده از پلاک اصلی اختصاص دارد.

خانواده

پلمب دفاتر

فرآیند مهر و موم دفاتر رسمی در دفاتر اسناد رسمی.

ادله و اصطلاحات قضایی

پیشرفت دادرسی

پیشرفت مراحل پرونده قضایی یا تصمیم‌گیری در محاکم.

مدنی و اشخاص

پیشنهاد تصفیه

پیشنهاد به جهت خاتمه یا تسویه یک اختلاف مالی یا تجاری.

مدنی و اشخاص

پیشگام حقوقی

فرد یا نهاد پیشرو در اجرای قوانین یا تحلیل مسائل حقوقی.

اداری و عمومی

پیشگیری از فساد

اقداماتی که برای جلوگیری از وقوع فساد اداری یا مالی انجام.

حقوق کیفری

پیش‌بینی جرائم

تخمین یا حدس درباره وقوع جرائم بر اساس عوامل مختلف.

مدنی و اشخاص

پیش‌دستی

اقدام به‌موقع و سریع برای جلوگیری از وقوع مشکل یا خسارت.

ادله و اصطلاحات قضایی

پیش‌نویس

نسخه اولیه یک سند قانونی که ممکن است پس از بررسی اصلاح شود.

مدنی و اشخاص

پیش‌پرداخت

مبلغی که پیش از دریافت کالا یا خدمات پرداخت می‌شود.

مدنی و اشخاص

پیش‌گویی حقوقی

پیش‌بینی نتیجه یک پرونده حقوقی بر اساس مدارک و شواهد.

حقوق کیفری

پیش‌گیری از جرم

اقداماتی که به‌منظور جلوگیری از وقوع جرم انجام می‌شود.

قراردادها و تعهدات

پیمانکاری

عملی که پیمانکار طبق آن به انجام تعهدات خود می‌پردازد.

مدنی و اشخاص

پیوست به پرونده

اضافه کردن مدارک یا اسناد جدید به یک پرونده قضایی.

آیین دادرسی مدنی

پیک

شخصی که وظیفه ارسال اسناد یا ابلاغیه‌ها را بر عهده دارد.

مدنی و اشخاص

پیکر حقوقی

ترکیب قانونی که برای موضوعات حقوقی خاص تعیین شده است.

مدنی و اشخاص

پیکره حقوقی

مجموعه قوانین و مقررات که یک حوزه حقوقی خاص را پوشش می‌دهد.

تجارت و شرکت‌ها

چک بازپرداخت

چکی که برای بازپرداخت یک وام یا بدهی صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک به نام

چکی که فقط برای شخص مشخصی صادر می‌شود و قابل انتقال نیست.

تجارت و شرکت‌ها

چک بین‌المللی

چکی که به‌منظور انجام تراکنش‌های بین‌المللی صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک بین‌بانکی

چکی که برای پرداخت وجه از یک بانک به بانک دیگر صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک دارایی

چکی که در برابر دارایی‌های یک فرد یا شرکت صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک در وجه حامل

چکی که به‌طور عمومی قابل انتقال به شخص دیگری است.

تجارت و شرکت‌ها

چک رسمی

چکی که از سوی یک نهاد یا سازمان رسمی صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک شرطی

چکی که پرداخت آن مشروط به انجام یک یا چند شرط خاص است.

تجارت و شرکت‌ها

چک مشروط به تأسیس

چکی که پرداخت آن منوط به تحقق شرایط یا مقررات خاصی است.

تجارت و شرکت‌ها

چک معوق

چکی که تاریخ آن گذشته است و هنوز پرداخت نشده است.

تجارت و شرکت‌ها

چک نقدی

چکی که می‌توان آن را به‌صورت نقد در بانک دریافت کرد.

تجارت و شرکت‌ها

چک واریز

چکی که برای انتقال مبلغ به حساب فرد دیگری صادر می‌شود.

تجارت و شرکت‌ها

چک پرداختی

چکی که به‌منظور پرداخت وجه به یک شخص خاص صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

کادر اجرائی

مجموعه افرادی که در اجرای قوانین و احکام قضائی دخالت دارند.

حقوق کیفری

کاهش اختیار

محدود کردن قدرت یا اختیار یک فرد در انجام کارهای قانونی.

کار و تأمین اجتماعی

کاهش دستمزد

کاهش مبلغ پرداختی به کارگر یا فرد در ازای کار انجام‌شده.

اموال و مالکیت

کد رهگیری

کدی که برای پیگیری وضعیت سند یا ملک صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

کسب حقوق

فرآیند به دست آوردن یا برخورداری از حقوق قانونی خاص.

حقوق کیفری

کشف جرم

فرآیند شناسایی و بررسی وقوع جرم توسط مقامات قضائی یا پلیس.

مدنی و اشخاص

کشمکش حقوقی

اختلاف یا نزاع میان افراد یا نهادها در زمینه‌های حقوقی.

خانواده

کلیه

مفهوم حقوقی که به مجموعه‌ای از حقوق یا اموال اطلاق می‌شود.

مدنی و اشخاص

کنترل فساد

فرآیند نظارت و جلوگیری از فساد در سیستم‌های حقوقی و اجرائی.

مدنی و اشخاص

گذر از مرز

عبور از مرزهای کشوری به‌طور قانونی و با مدارک مناسب.

تجارت و شرکت‌ها

گذراندن دوره آموزشی

شرکت در برنامه آموزشی برای کسب دانش یا مهارت حقوقی.

حقوق کیفری

گذراندن مجازات

اجرای حکم صادرشده برای یک مجرم، مانند حبس یا جریمه.

اجرای احکام

گرفتن اموال

تصرف و توقیف اموال و دارایی‌های افراد طبق حکم قضائی.

مدنی و اشخاص

گسترش حق

افزایش یا گسترش دامنه حقوق فردی یا گروهی در یک موقعیت خاص.

مدنی و اشخاص

گماردن

انتصاب یا انتخاب فردی برای یک سمت یا مسئولیت حقوقی.

مدنی و اشخاص

گواهی اتمام عملیات ساختمانی

گواهی که پایان عملیات ساخت‌وساز را تایید می‌کند.

خانواده

گواهی ازدواج

مدرک رسمی که اثبات‌کننده عقد ازدواج میان دو فرد است.

تجارت و شرکت‌ها

گواهی اشتغال به کار

سندی که نشان‌دهنده استخدام فرد در یک سازمان یا شرکت است.

مدنی و اشخاص

گواهی امضاء

تأیید امضای فرد توسط مقام ذیصلاح برای اطمینان از صحت آن.

ادله و اصطلاحات قضایی

گواهی انحصار وراثت

سندی که وراث متوفی و میزان سهم هر یک را مشخص می‌کند.

آیین دادرسی کیفری

گواهی عدم بازداشت

سندی که نشان می‌دهد ملک تحت توقیف یا ممنوعیت قانونی نیست.

مدنی و اشخاص

گواهی عدم خلاف

گواهی که مطابقت ساخت‌وساز با قوانین شهری را تایید می‌کند.

اموال و مالکیت

گواهی مالکیت

سندی که مالکیت فرد را بر اموال و املاک اثبات می‌کند.

تجارت و شرکت‌ها

گواهی مالیاتی

مدرکی که نشان‌دهنده وضعیت مالیاتی یک فرد یا شرکت است.

مدنی و اشخاص

گواهی‌نامه تحصیلی

مدرک رسمی که نشان‌دهنده اتمام تحصیلات در یک سطح مشخص است.

مدنی و اشخاص

یادآوری جنبه‌های حقوقی

اعلام و یادآوری جنبه‌های حقوقی یک موضوع یا پرونده.

مدنی و اشخاص

یادآوری حقوق فردی

اعلام و یادآوری حقوق فردی افراد در برابر قوانین و مقررات.

ادله و اصطلاحات قضایی

یادداشت درخواست تجدید نظر

درخواست رسمی برای تجدید نظر در حکم یا تصمیم قضائی.

مدنی و اشخاص

یادداشت رسمی

مستندات قانونی که از سوی مراجع رسمی صادر و ثبت می‌شود.

مدنی و اشخاص

یافتن حقوق قانونی

شناسایی و تعریف حقوق قانونی فرد یا گروه طبق قوانین موجود.

اموال و مالکیت

ید

به معنی دست - قدرت، سلطه ، نفوذ – تصرف در مالی را ید گویند.

مدنی و اشخاص

یقین از حیث اثبات

اطمینان کامل از صحت و درستی مدارک و شواهد در زمینه حقوقی.

مدنی و اشخاص

یقین از نظر قضائی

اطمینان از صحت و درستی رای یا تصمیمات قضائی صادره.

ثبت و اسناد

احراز هویت

فرآیند شناسایی و تایید هویت افراد در دفترخانه.

مدنی و اشخاص

ارجاع پرونده

ارسال پرونده از یک مقام قضایی به مقام دیگر.

حقوق کیفری

ارزیابی ملک

تخمین ارزش ملک توسط کارشناس رسمی دادگستری.

حقوق کیفری

ارکان جرم

عناصر اساسی که برای وقوع جرم ضروری است.

خانواده

ازله

دور کردن، از بین بردن، تصرف ، مهر برداشتن.

مدنی و اشخاص

استعفاء

استعفا یا کناره‌گیری از مقام یا شغل.

خانواده

اعتراض به ثبت ملک

درخواست بررسی و تجدید نظر نسبت به ثبت ملک.

ادله و اصطلاحات قضایی

اعتراض به رأی

درخواست رسمی برای بازنگری یا لغو رأی صادره.

مدنی و اشخاص

اعلامیه حراج

اعلامیه رسمی برای اطلاع عموم از حراج اموال.

مدنی و اشخاص

اغفال

فریب دادن دیگری برای انجام عملی خاص.

مدنی و اشخاص

اقسام مال

انواع مال شامل اموال منقول و غیرمنقول.

خانواده

اقوام نسبی

خویشاوندانی که از طریق خون با یکدیگر مرتبط‌اند.

ادله و اصطلاحات قضایی

امضای سند

عمل پایانی برای تکمیل و تایید رسمی سند.

مدنی و اشخاص

امنیت قضایی

تضمین سلامت و عدالت در رسیدگی‌های قضایی.

مدنی و اشخاص

اموال دولتی

دارایی‌های متعلق به دولت یا نهادهای عمومی.

مدنی و اشخاص

اموال منقول

اموالی که قابل جابجایی هستند، مانند خودرو.

مدنی و اشخاص

انقیاد

پذیرش قوانین و تبعیت از احکام قانونی.

مدنی و اشخاص

اهلیت استیفاء

توانایی قانونی فرد برای انجام اعمال حقوقی.

مدنی و اشخاص

اوراق بهادار

اسنادی که نشان‌دهنده دارایی یا بدهی هستند.

مدنی و اشخاص

ایمان

در مفهوم حقوقی، باور قلبی به صحت قول یا عمل.

مدنی و اشخاص

بازیابی

بازگرداندن وضعیت قبلی یا جبران خسارت.

قراردادها و تعهدات

بدهی

مبلغ یا تعهدی که فرد باید پرداخت کند.

مدنی و اشخاص

بذل وقت

صرف زمان برای انجام امور قانونی یا قضایی.

آیین دادرسی کیفری

برائت

صدور حکم به نفع متهم و رفع اتهام از وی.

ثبت و اسناد

برائت‌نامه قضایی

سند رسمی که تبرئه فرد را تایید می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

برگه محکومیت

سندی که نشان‌دهنده صدور حکم به محکومیت فرد است.

مدنی و اشخاص

بسته‌بندی

آماده‌سازی کالا برای فروش و حمل‌ونقل.

خانواده

بستگان نسبی

خویشاوندانی که از طریق خون با هم مرتبط‌اند.

قراردادها و تعهدات

بطلان قرارداد

بی‌اعتباری قراردادی که شرایط قانونی را ندارد.

قراردادها و تعهدات

بلاعزل

حالتی که وکالت یا نیابت فرد قابل فسخ نیست.

مدنی و اشخاص

بنیاد شهید

نهادی در ایران برای حمایت از خانواده‌های شهدا.

اموال و مالکیت

بهای رسمی

مبلغ رسمی ثبت شده برای خرید و فروش ملک.

مدنی و اشخاص

بهره

سود یا عواید مالی حاصل از سرمایه‌گذاری.

مدنی و اشخاص

بهره‌وری

استفاده بهینه از منابع مالی و انسانی.

تجارت و شرکت‌ها

بیمه‌گر

شرکت یا شخصی که خدمات بیمه ارائه می‌دهد.

مدنی و اشخاص

بی‌درنگ

فورا یا بلافاصله، به‌ویژه در دستورات قضایی.

ادله و اصطلاحات قضایی

بی‌دلیل

امری که فاقد مستندات قانونی و موجه است.

مدنی و اشخاص

بی‌طرف

کسی که در دعوی یا مسئله‌ای جانبداری نمی‌کند.

مدنی و اشخاص

تأخیر در پرداخت

عدم پرداخت به موقع بدهی یا وجه مورد نظر.

مدنی و اشخاص

تأسیس حقوقی

شروع و شکل‌گیری یک نهاد یا ساختار قانونی.

ادله و اصطلاحات قضایی

تأسیس رأی

صدور حکم قضائی بر اساس مستندات موجود.

تجارت و شرکت‌ها

تأسیس شرکت

اقدام به ثبت و آغاز فعالیت یک شرکت حقوقی.

ادله و اصطلاحات قضایی

تأیید

تایید صحت و اعتبار یک سند یا حکم قضائی.

حقوق کیفری

تبدیل مجازات

تغییر مجازات تعیین‌شده در حکم به مجازات دیگر.

مدنی و اشخاص

تبعیت از قانون

اجرای دستورات و مقررات قانونی بدون انحراف.

قراردادها و تعهدات

تبعیت از قرارداد

انجام تعهدات قراردادی بر اساس توافق‌های اولیه.

مدنی و اشخاص

تبعیض نژادی

تبعیض یا تفاوت در رفتار بر اساس نژاد افراد.

مدنی و اشخاص

تحریر اظهارات

ثبت یا نوشتن اظهارات طرفین در پرونده قضائی.

اجرای احکام

تحویل حکم

اجرای حکم قضائی یا دستور قضائی به‌صورت رسمی.

اموال و مالکیت

ترهین

فرآیند وثیقه‌گذاری ملک برای ضمانت بدهی.

ادله و اصطلاحات قضایی

تصدیق

تأیید رسمی و قانونی صحت یک سند یا عمل.

ادله و اصطلاحات قضایی

تصمیم دادرسی

تصمیماتی که در روند دادرسی اتخاذ می‌شود.

ادله و اصطلاحات قضایی

تضمین اجرائی

اقداماتی برای اطمینان از اجرای یک حکم قضائی.

قراردادها و تعهدات

تعهد به پرداخت

الزام به پرداخت وجه یا مبلغ مشخص به فردی دیگر.

قراردادها و تعهدات

تعهدات مالی

مسئولیت‌های مالی که فرد یا نهاد باید انجام دهد.

حقوق کیفری

تعیین حدود ملک

تعیین دقیق حدود و مرزهای یک ملک توسط کارشناس.

آیین دادرسی مدنی

تقدیم دادخواست

ارسال رسمی درخواست برای آغاز یک فرآیند قضائی.

مدنی و اشخاص

تمایز حقوقی

تفاوت در حقوق یا امتیازات میان گروه‌های مختلف.

اداری و عمومی

تمکین مالی

پرداخت مالیات یا هزینه‌ها به‌طور قانونی و منظم.

ادله و اصطلاحات قضایی

تنفیذ سند

تایید اعتبار و صحت سند توسط مقامات رسمی.

مدنی و اشخاص

توافق

توافق یا تفاهم دو طرف در خصوص یک موضوع خاص.

ادله و اصطلاحات قضایی

توافق‌نامه

سندی که شرایط توافق دو طرف را بیان می‌کند.

ادله و اصطلاحات قضایی

تکلیف قضائی

مسئولیت‌های مرتبط با دادرسی یا فرآیند قضائی.

خانواده

ثبت احول

ثبت وقایع ۴گانه تولد، فوت، ازدواج و طلاق.

اموال و مالکیت

ثبت املاک

فرآیند ثبت رسمی مالکیت و حقوق مالکانه بر املاک.

آیین دادرسی کیفری

ثبوت جرم

اثبات انجام یک عمل مجرمانه توسط متهم.

اموال و مالکیت

جابه‌جایی اموال

انتقال یا تغییر مالکیت اموال یا دارایی‌ها.

حقوق کیفری

جایگزینی مجازات

تغییر نوع یا میزان مجازات برای مجرم.

حقوق کیفری

جزا

مجازات یا عواقب قانونی ناشی از ارتکاب جرم.

آیین دادرسی کیفری

جلب متهم

دستور برای دستگیری و بازداشت فرد متهم به جرم.

خانواده

حصر وراثت

فرآیند قانونی برای تعیین وراث و سهم ارثیه.

آیین دادرسی مدنی

دادخواست ابطال سند

درخواست ابطال سند به دلیل عدم اعتبار قانونی.

مدنی و اشخاص

زیر پا گذاشتن حقوق

نقض یا عدم رعایت حقوق فردی یا قانونی دیگران.

ادله و اصطلاحات قضایی

صادرکننده حکم

مقامی که دستور صادر کردن حکم قضائی را می‌دهد.

اموال و مالکیت

صدور سند مالکیت

فرآیند رسمی صدور سند مالکیت برای مالک جدید.

ثبت و اسناد

صورت‌مجلس تفکیکی

سندی که جزئیات تفکیک یک ملک را ثبت می‌کند.

قراردادها و تعهدات

طبیعت حقوقی

ویژگی یا خصوصیت یک عمل یا پدیده از نظر قانونی.

قراردادها و تعهدات

طرف حواله

کسی که حواله در عهده او صادر می‌شود.

قراردادها و تعهدات

طلب

تعهدی که بر ذمه شخصی به نفع کسی وجود دارد.

مدنی و اشخاص

عطف

باز گرداندن، میل ، تمایل - بازگشت دادن.

مدنی و اشخاص

علی‌القاعده

طبق معمول یا بر اساس اصول و قواعد قانونی.

قراردادها و تعهدات

عهد عمل

تعهدی که فرد باید آن را به‌طور عملی انجام دهد.

ادله و اصطلاحات قضایی

عید حقوقی

به‌روزرسانی یا تجدید نظر در یک حقوق یا حکم.

مدنی و اشخاص

غیراصولی بودن

عملی که بر خلاف اصول یا قواعد قانونی باشد.

مدنی و اشخاص

غیرقانونی

هر عملی که مخالف با قوانین و مقررات کشور باشد.

مدنی و اشخاص

غیرمجاز

هر عملی که بدون مجوز یا اجازه قانونی انجام شود.

مدنی و اشخاص

فراز فرد

تنها، یگانه، تک. - مجرد، منفرد. - یک شخص.

اموال و مالکیت

فروش مال غیر

فروش اموالی که شخص مالک قانونی آن‌ها نیست.

اموال و مالکیت

فروش ملک ورثه‌ای

فرآیند فروش ملکی که به وراث متوفی تعلق دارد.

حقوق کیفری

قانون کیفری

قانونی که جرائم و مجازات‌ها را تعیین می‌کند.

مدنی و اشخاص

قانون‌گذار

فرد یا نهادی که مسئول تصویب و وضع قوانین است.

مدنی و اشخاص

قانون‌گذار و مجری

اشاره به نهادهای مسئول در تصویب و اجرای قوانین.

مدنی و اشخاص

قانون‌گذاری

فرآیند تصویب و وضع قوانین توسط نهادهای قانونی.

قراردادها و تعهدات

قبض

استیلای مشتری بر مبیع. - سند دریافت مال.

ادله و اصطلاحات قضایی

قبض انبار

سندی که نشان‌دهنده موجودی کالا در انبار است.

مدنی و اشخاص

قرابت امی

کسانی که فقط از طرف مادر خویشاوند شخص باشند.

مدنی و اشخاص

قسم

گواه گرفتن یکی از مقدسات بر صدق اظهار خود.

حقوق کیفری

قصد مجرمانه

نیت فرد برای ارتکاب جرم به‌طور عمدی و آگاهانه.

ادله و اصطلاحات قضایی

قضاوت غیابی

حکمی که بدون حضور طرفین صادر می‌شود.

مدنی و اشخاص

لطمه‌زدن به حقوق دیگران

آسیب رساندن یا نقض حقوق فردی یا اجتماعی دیگران.

اموال و مالکیت

مأجور

به معنی عین مستأجره استعمال شده است.

مدنی و اشخاص

مؤسس

کسی که سازمان یا کار یا گروهی را بوجود می آورد.

اموال و مالکیت

مال مفروز

مالی که سهم هر مالک از آن مشخص و جدا شده است.

اموال و مالکیت

مالکیت انفرادی

مالکیت شخص بر ملک بدون داشتن شریک در آن.

اموال و مالکیت

مالکیت شش‌دانگ

مالکیت کامل و بی‌قید و شرط بر یک ملک.

مدنی و اشخاص

مالیت

مصدر مجعول از مال، مال بودن، دارای ارزش مالی.

تجارت و شرکت‌ها

متوقف

مرادف ورشکسته است. - ایستاده - راکد.

اموال و مالکیت

متولی

شخصی که از طرف واقف برای اداره وقف معین می‌شود.

حقوق کیفری

مجرم

کسی که مرتکب جنایت یا جنحه یا خلاف میشود.

ثبت و اسناد

محل ثبت ملک

محلی که سند مالکیت در آنجا ثبت شده است.

حقوق کیفری

محل وقوع جرم

مکانی که در آن جرم یا تخلف قانونی رخ داده است.

حقوق کیفری

محکومیت به حبس

صدور حکم برای زندانی شدن فرد به‌عنوان مجازات.

مدنی و اشخاص

مختوم

به پایان رسیده، خاتمه یافته، مختومه مؤنث.

مدنی و اشخاص

مداخله در حقوق دیگران

استفاده غیرقانونی از حقوق و املاک دیگران.

قراردادها و تعهدات

مدیون

کسی که بر ذمه او تعهدی به نفع غیر وجود دارد.

مدنی و اشخاص

مستعیر

کسی که مال غیر را به عاریه می ستاند.

مدنی و اشخاص

مستغل

اموال غیر منقول که مورد بهره برداری است.

ادله و اصطلاحات قضایی

مستند

سند - قباله و دلیلی که به آن استناد کنند.

قراردادها و تعهدات

مشتری

کسی که در عقد بیع قبول عقد می‌کند و عوض می دهد.

قراردادها و تعهدات

مصالح

کسی که در عقد صلح ایجاب از ناحیه اوست.

مدنی و اشخاص

معد

آماده، مهیا – مرتب شده - حساب شده، شمرده شد.

اموال و مالکیت

ملکیت

رابطه ای است حقوقی بین شخص و چیز مادی.

مدنی و اشخاص

منفصله

مؤنث منفصل - جدا شونده، جدا شده، قطعه قطعه شده.

مدنی و اشخاص

منقت

نقصان، عیب، زیان، خسارت، کمی ، کاستی.

ادله و اصطلاحات قضایی

مولی علیه

کسی که تحت سرپرستی قانونی قرار گرفته باشد.

مدنی و اشخاص

نامشروع

چیزی که از نظر قانونی غیرمجاز یا غیرقانونی است.

مدنی و اشخاص

نظام حقوقی

ساختار و سیستم قانونی حاکم بر یک کشور یا جامعه.

مدنی و اشخاص

نفاس

خونی که پس از زائیدن از زن خارج می‌شود.

مدنی و اشخاص

نفس

تن، جسد، کالبد، روح، روان - شخص انسان، ذات.

حقوق کیفری

نقشه ثبتی

نقشه‌ای که حدود و مرزهای ملک را نشان می‌دهد.

اموال و مالکیت

نقل و انتقال قطعی

انتقال نهایی مالکیت یک ملک به خریدار جدید.

مدنی و اشخاص

هدم

خراب کردن، ویران کردن - خرابی ، ویرانی.

قراردادها و تعهدات

واهب

تملیک کننده مجانی مال به دیگری، طرف عقد هبه.

مدنی و اشخاص

پاسخگویی به شکایت

پاسخ به شکایات و اعتراضات وارده در مراجع قضائی.

مدنی و اشخاص

پاسخ‌دهی

عمل پاسخ دادن به سوالات یا درخواست‌های قضایی.

مدنی و اشخاص

پایبندی به قانون

رعایت قوانین و مقررات به‌طور دقیق و همیشگی.

ادله و اصطلاحات قضایی

پذیرش گواهی

قبول سند یا مدرک معتبر در محاکم قضایی.

مدنی و اشخاص

پروانه کسب

مجوز قانونی برای فعالیت اقتصادی یا تجاری.

اجرای احکام

پرونده اجرائی

پرونده‌ای که برای اجرای حکم قضائی تشکیل می‌شود.

مدنی و اشخاص

پروژه حقوقی

برنامه‌ریزی و اجرای تحقیقات و مشاوره‌های حقوقی.

مدنی و اشخاص

پشتیبانی حقوقی

ارائه خدمات حقوقی به اشخاص یا نهادها.

مدنی و اشخاص

پشتیبانی قضائی

ارائه خدمات و مشاوره حقوقی در مواقع نیاز.

اموال و مالکیت

پلاک اصلی

شماره ثبتی که به قطعه‌های اصلی ملک اختصاص دارد.

مدنی و اشخاص

پژوهش حقوقی

بررسی علمی و تحقیقاتی در حوزه‌های مختلف حقوقی.

حقوق کیفری

پیشرفت دادرسی کیفری

روند رسیدگی به یک پرونده کیفری تا صدور حکم.

مدنی و اشخاص

پیشرفت قانونی

پیشرفت در حل و فصل مسائل حقوقی و اجرائی.

مدنی و اشخاص

پیش‌بینی

پیش‌نگری یا پیش‌گویی وضعیت‌های حقوقی احتمالی.

تجارت و شرکت‌ها

چک با تاریخ آینده

چکی که تاریخ پرداخت آن در آینده تعیین شده است.

تجارت و شرکت‌ها

چک غیرقابل انتقال

چکی که امکان انتقال آن به شخص دیگر وجود ندارد.

تجارت و شرکت‌ها

چک مشروط

چکی که پرداخت آن به شرایط خاصی بستگی دارد.

مدنی و اشخاص

گواهی تصدیق امضا

تایید صحت امضای فرد توسط دفتر اسناد رسمی.

حقوق کیفری

گواهی عدم سوءپیشینه

مدرکی که نشان می‌دهد فرد فاقد سابقه کیفری است.

ادله و اصطلاحات قضایی

گواهی فوت

سندی که فوت فرد را به طور رسمی اعلام می‌کند.

مدنی و اشخاص

اداء دین

پرداخت بدهی توسط بدهکار به طلبکار.

مدنی و اشخاص

استیفاء از دین

بازپرداخت بدهی از محل اموال بدهکار.

اموال و مالکیت

انتقال مالکیت

واگذاری مالکیت یک مال به دیگری.

قراردادها و تعهدات

ایفای تعهد

انجام تعهدات قراردادی یا قانونی.

اداری و عمومی

بخشودگی مالیاتی

معافیت یا تخفیف در پرداخت مالیات.

خانواده

بذل مهریه

بخشیدن مهریه از سوی زوجه به زوج.

قراردادها و تعهدات

برائت از پرداخت

لغو تعهد پرداخت وجه به دلیل قانونی.

حقوق کیفری

بزهکار

فردی که مرتکب جرم یا بزه شده است.

مدنی و اشخاص

بیوه

زنی که شوهرش فوت کرده است.

ادله و اصطلاحات قضایی

تبدیل حکم

تغییر حکم قضائی به‌طور قانونی.

اموال و مالکیت

تعویض سند

جایگزینی سند ملک قدیمی با سند جدید.

خانواده

تقسیم ترکه

فرآیند تقسیم ارث میان وراث متوفی.

آیین دادرسی مدنی

دادخواست رفع توقیف

درخواست رفع توقیف از ملک.

مدنی و اشخاص

زیر پای حقوق

نقض یا عدم رعایت حقوق قانونی افراد.

اموال و مالکیت

سند ملک

سندی که مالکیت ملک را نشان می‌دهد.

حقوق کیفری

سند نامحدود

سندی که مدت معینی برای انقضا ندارد.

مدنی و اشخاص

طرق

راه ها- نحوه ها ، روش ها، نمط ها.

مدنی و اشخاص

فراز

بالا، به سوی بالا- بلندی.

مدنی و اشخاص

فقدان مال

گم شدن یا نبود یک مال یا دارایی.

مدنی و اشخاص

قانونی بودن

تطابق با قوانین و مقررات جاری.

مدنی و اشخاص

قاهر

آن که دیگری را اجبار کند.

اموال و مالکیت

مایملک

قسمت مثبت از دارایی شخص را گویند.

مدنی و اشخاص

مباح

چیزی که ترک و فعلش جایز است.

قراردادها و تعهدات

متصالح

قبول کننده را در عقد صلح گویند.

مدنی و اشخاص

متعاملین

معامله کنندگان، طرفین داد و ستد.

قراردادها و تعهدات

متعهدله

آن که از تعهد متعهد منتفع است.

قراردادها و تعهدات

مثمن

معوض را در عقد بیع گویند.

مدنی و اشخاص

محاذی

مقابل، برابر - روبرو شونده.

قراردادها و تعهدات

محیل

حواله دهنده، مدیون، طرف عقد حواله.

مدنی و اشخاص

مراعا

نگه داشته شده، رعایت شده.

مدنی و اشخاص

مرهونه

به گرو گرفته شده، گروگان.

مدنی و اشخاص

مشروط له

کسی که به نفع او شرط شده است.

خانواده

مطلقه

زنی که شوهرش او را طلاق داده باشد.

مدنی و اشخاص

معدوم

غیر موجود نیست شده، نابود گشته.

مدنی و اشخاص

معیر

کسی که مال خود را به عاریه می دهد.

اموال و مالکیت

مغصوب

مالی که غاصب به غصب گرفته باشد.

اصطلاحی با این جست‌وجو پیدا نشد؛ املای دیگری را امتحان کنید.