رای وحدت رویه شماره ۵۹۲ – ۱۳۷۳/۲/۶ هیئت عمومی دیوان عالی کشور
ماده ۱۲ قانون تجدیدنظر آرای دادگاهها مصوب ۱۳۷۲/۵/۱۷ برای تجدیدنظرخواهی از آرای دادگاههای حقوقی و کیفری موضوع ماده ۹ این قانون مهلت معین نموده که در جهت تسریع در ختم پروندهها و قطعیت بخشیدن به آرای دادگاهها است.
در قوانین آیین دادرسی هم برای اعتراض و تجدیدنظر نسبت به آرای دادگاهها مدت و مهلت مقرر شده و تاکنون قانونی که علیالاطلاق رسیدگی به اعتراض یا تجدیدنظر از آرای دادگاهها را بدون رعایت مدت و مهلت پیشبینی نموده باشد تصویب نشده است.
بنابراین آرای سابقالصدور دادگاهها که قبلاً ابلاغ شده و از طرف اشخاص ذینفع مورد درخواست تجدیدنظر قرار نگرفته از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون تجدیدنظر آرای دادگاهها مشمول مهلت مقرر در ماده ۱۲ این قانون میباشد.
ماده ۱۲ قانون [منسوخ] تجدیدنظر آرای دادگاهها مصوب ۱۳۷۲/۵/۱۷: مهلت درخواست تجدیدنظر در موارد مذکور در ماده ۹ برای اشخاص ساکن ایران ۲۰ روز و برای کسانی که خارج از کشوری میباشند، ۲ ماه از تاریخ ابلاغ رأی میباشد.
ماده ۹ قانون [منسوخ] تجدیدنظر آرای دادگاهها مصوب ۱۳۷۲/۵/۱۷: علاوه بر موارد مذکور در ماده ۸ آرای زیر نیز قابل تجدیدنظر میباشد تا چنانچه مرجع تجدیدنظر پس از رسیدگی پی به اشتباه بین حکم و یا عدم صلاحیت دادگاه ببرد، رأی را نقض و رسیدگی مجدد نماید.
الف- حکمی که خواسته آن از یک میلیون ریال متجاوز باشد.
ب- حکمی که مستند به اقرار خوانده در دادگاه نباشد.
ج- حکمی که مستند به رأی یک یا چند نفر کارشناس که طرفین کتباً رأی آنان را قاطع دعوی قرار داده باشند، نباشد.
د- طرفین دعوی کتباً حق تجدیدنظرخواهی خود را ساقط نکرده باشند.
ه- حکم راجع به متفرعات دعوی، در صورتی که حکم راجع به اصل دعوی قابل تجدیدنظر باشد.
ه- در صورتی که حداکثر مجازات قانونی جرم بیش از شش ماه حبس یا شلاق بیش از یک میلیون ریال جزای نقدی باشد.
الف- آراء راجع به نکاح و طلاق و فسخ نکاح و مهر.
ب- آراء راجع به نسب و وصیت و وصایت و وقف و ثلث و حبس تولیت.
۴- قرارهای زیر در صورتی که حکم راجع به اصل دعوی قابل تجدیدنظر باشد:
الف- قرار ابطال دادخواست یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شود.
ب- قرار رد دعوی یا عدم استماع دعوی.
د- قرار عدم اهلیت یکی از طرفین دعوی.
تبصره- احکامی که در مرحله تجدیدنظر صادر میشود (به جز در خصوص رأی اصراری) قابل تجدیدنظر مجدد نیست.