⚖️ موضوع
امکان طرح دعوای سابق با سبب مشابه بعد از صدور قرار رد دعوا
؟ پرسش
اگر به علت احراز عدم توجه دعوا به خوانده قرار رد دعوا صادر شود؛ آیا خواهان می‌تواند دعوای سابق را با همان جهت و سبب علیه همان خوانده دوباره مطرح کند؟
◆ نظر هیئت عالی
از حیث اعتبار امر مختومه، دعوی قابل رد نیست چون مشمول قاعده مذکور نمی‌باشد اما دعوی کماکان متوجه خوانده نیست و از این حیث دعوی مردود اعلام می‌شود؛ لذا نظریه اکثریت مورد تأیید است.
👥 نظر اکثریت
دعوا قابل پذیرش است زیرا؛ ۱- طرح مجدد دعوایی که سابقا راجع به آن قرار رد دعوا صادر شده حق قانونی خواهان است و اساسا قانون‌گذار زمانی که دعوای خواهان منتهی به حکم قطعی شده باشد؛ طبق بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی قاعده اعتبار امر قضاوت شده را حاکم نموده است و ماده یاد شده منصرف از قرارها من جمله قرار رد دعوا است و تنها استثنای آن قرار سقوط دعوا است. ۲- حق طرح دعوا برای خواهان یک حق مکتسبه قانونی است و سقوط آن نیاز به دلیل قانونی دارد. «در این فقره مفقود است.» ۳- دعوا قابل طرح است اما همان دادگاه یا دادگاه مرجوع‌الیه دیگر اگر هم‌چنان اعتقاد به فقدان توجه دعوا به خوانده دارد می‌تواند قرار رد دعوا صادر نماید. نظریه مشورتی شماره ۸۰۷/ ۹۴/ ۷- ۱/ ۴/ ۹۴ اداره حقوقی موید این امر است.
◉ نظر اقلیت
اگرچه قانون‌گذار صرفا احکام را مشمول قاعده اعتبار امر قضاوت شده قرار داده اما با توجه به اینکه خواهان تغییر در کیفیت دعوای اقامه شده نداده و موجبی برای ایجاد شرایط جدید ارایه نشده و امر متوجه بودن یا نبودن سابقا در دادگاه بررسی شده و از سوی دیگر دادگاه برای پاسخ دادن به ایراد وارد ماهیت دعوا می‌شود چراکه ابتدا باید مستندات بررسی شود و به نوعی رسیدگی ماهوی صورت می‌گیرد. بنابراین طبق این قاعده، موضوع مشمول اعتبار امر قضاوت شده است و موجبی برای رسیدگی به این دعوا نیست و نظر آقای دکتر کاتوزیان نیز بیانگر شمول قاعده مذکور است. مبحث آیین دادرسی مدنی واژگان کلیدی قرار رد دعوا قاعده اعتبار امر قضاوت شده سبب واحد مستندات قانونی بند 6 ماده 84 قانون آئین دادرسی در امور مدنی رویه‌ای رای مشورتی اداره حقوقی شماره نظریه مشورتی شماره ۷/۹۴/۸۰۷ مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۰۱ .حقوق مادی و معنوی اين سامانه متعلق به