وکلاپرس- سامانه «خودکاربری دارندگان دانش حقوقی» قوه قضائیه که با هدف فراهم کردن امکان ثبت و پیگیری برخی خدمات قضایی بدون مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی راهاندازی شده است، طلاب حوزههای علمیه را نیز در زمره گروههای مشمول خود قرار داده است.
به گزارش وکلاپرس، اوایل تیر ماه ۱۴۰۵، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در تشریح اقدامات این نهاد به مناسبت هفته قوه قضاییه، از دسته بندی جدیدی برای دارندگان دانش حقوقی در عدل ایران و ارائه دسترسی ویژه برای این افراد خبر داده بود.
این با هدف تسهیل دسترسی اشخاص برخوردار از دانش حقوقی به خدمات قضایی و کاهش مراجعات حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ایجاد شده است.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره این سامانه، عنوان «دارندگان دانش حقوقی» دامنه گستردهای از اشخاص را دربرمیگیرد؛ از جمله قضات و وکلا، دانشآموختگان و استادان رشتههای حقوق و فقه و مبانی حقوق، طلاب حوزههای علمیه، سردفتران اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و نمایندگان حقوقی.
طلاب؛ یکی از گروههای پیشبینیشده برای استفاده از سامانه
در تعریف ارائهشده از جامعه هدف این سامانه، طلاب حوزههای علمیه به دلیل آشنایی با متون فقهی و مبانی حقوقی در زمره دارندگان دانش حقوقی قرار گرفتهاند.
با این حال، راهاندازی سامانه به صورت مرحلهای انجام شده است. مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه اعلام کرده بود که به دلیل گستردگی گروههای مشمول عنوان «دارندگان دانش حقوقی» و ضرورت صحتسنجی اطلاعات و احراز این عنوان از طریق سرویسهای دستگاههای مختلف، راهاندازی اولیه سامانه با استفاده از بانک اطلاعاتی قضات و وکلای دادگستری انجام شده است.
بر همین اساس، در نسخه نخست سامانه، خدمات برای قضات و وکلا فعال شد و مقرر شد در نسخههای بعدی، امکان استفاده سایر گروههای دارای دانش حقوقی نیز فراهم شود.
در نسخه اولیه، میزهای خدمت مختلفی برای کاربران پیشبینی شده است. از جمله این خدمات میتوان به ثبت شکوائیه، اظهارنامه و لایحه و همچنین برخی خدمات مربوط به دیوان عدالت اداری از جمله ثبت دادخواست بدوی، دادخواست تجدیدنظر و اعتراض به آرا و تصمیمات مراجع اختصاصی اداری اشاره کرد.
راهاندازی این سامانه بخشی از روند توسعه خدمات الکترونیک قضایی و حرکت به سمت افزایش خودکاربری در دستگاه قضایی است؛ به این معنا که اشخاصی که دانش لازم برای تنظیم و پیگیری امور حقوقی خود را دارند، بتوانند بدون استفاده از واسطه و بدون مراجعه حضوری به دفاتر خدمات قضایی، برخی اقدامات را مستقیماً از طریق سامانه انجام دهند.
مبنای ایجاد سامانه خودکاربری دارندگان دانش حقوقی
ایجاد این امکان در راستای بند ۵ بخشنامه شماره ۹۰۰۰/۱۵۱۵۲۷/۵۰۰ مورخ ۱۳ بهمن ۱۳۹۹ ریاست قوه قضائیه انجام شده است. بر اساس این بند، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه مکلف شده بود امکان خودکاربری را برای اشخاصی که دانش حقوقی لازم برای طرح شکایت دارند، فراهم کند.
سامانه خودکاربری دارندگان دانش حقوقی به نشانی judlegalperson.adliran.ir در دسترس قرار گرفته است.
بر این اساس، قرار گرفتن طلاب حوزههای علمیه در فهرست مخاطبان سامانه، به معنای پیشبینی این گروه در طرح توسعه خودکاربریهای قضایی است؛ با این حال، فعالشدن عملی دسترسی برای طلاب منوط به فراهم شدن امکان احراز و صحتسنجی اطلاعات آنان و اعلام رسمی فعالشدن این خدمت برای این گروه خواهد بود.
سامانه خودکاربری دارندگان دانش حقوقی در مرحله اول به طور اختصاصی برای افرادی طراحی شده که از دانش و تجربه حقوقی کافی برخوردارند. مخاطبان اصلی این طرح عبارتند از:
دانش آموختگان و اساتید رشته های حقوق و فقه: این گروه به دلیل تخصص آکادمیک خود میتوانند به شکل موثرتری از خدمات الکترونیکی استفاده کنند.
طلاب حوزه های علمیه: طلاب با توجه به آشنایی با متون فقهی و مبانی حقوقی از دیگر مخاطبان این طرح هستند.
سردفتران اسناد رسمی و ازدواج: این افراد به دلیل ماهیت کاری سازمانها از اصلی ترین کاربران این سامانه خواهند بود.
هدف از این دسته بندی اطمینان از صحت و دقت اطلاعات و درخواستهای ارسالی است با این حال قوه قضاییه اعلام کرده که در آینده دسترسی به این سامانه برای گروه های بیشتری از جامعه فراهم خواهد شد.
