⚖️ موضوع
اعمال نهادهای ارفاقی و کیفیات مخففه در خصوص ماده 612 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و 429 از قانون مصوب 1392
؟ پرسش
با عنایت به مواد 429 ق.م.ا. 92 و 612 مصوب 75 آیا اعمال کیفیات مخففه مجازات از قبیل مواد 442 و 483 از قانون آیین دادرسی کیفری و مواد 37 و 38 و 46 به بعد و 58 از قانون مجازات اسلامی بعد از قطعیت حکم حق تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی در احکام صادره قابلیت پذیرش و اعمال دارد؟
◆ نظر هیئت عالی
الف - نظریه اتفاقی قضات محترم دادگستری شهرستان رشت استان گیلان مورد تأیید است. ب - مجازات تعزیری تعیین شده برای محکوم به قصاص موضوع ماده 429 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 از حیث اعمال کیفیات مخففه و قابلیت تجدیدنظرخواهی تابع عمومات حاکم بر قانون ( قانون مجازات اسلامی و قانون آیین دادرسی کیفری ) است.
👥 نظر اکثریت
در مورد اعمال کیفیات مخففه یا اعمال نهادهای ارفاقی پیرامون سوال مطروحه حسب مورد دیدگاههای متفاوتی بیان شده است: الف -نظر اتفاقی مطرح شده راجع به ماده 612 قانون مجازات اسلامی: به لحاظ وجود شرایط سلبی و ایجابی محکمه اقدام به صدور حکم جدید تعزیری حداقل 3 سال و حداکثر ده سال می نماید، لذا با رعایت موازین قانونی، اعمال کیفیات مخففه یا نهادهای ارفاقی دیگر بلامانع است و این نظر به اتفاق آراء مورد قبول حاضرین بوده است. ب - راجع به ماده 429 قانون مجازات اسلامی؛ 2 دیدگاه متفاوت بیان شده است: 1- (اکثریت) با عنایت به نص صریح ماده مرقوم، تعیین تعزیر، از موارد خاص بوده و جهت تعیین محکوم علیه می باشد و حکم به مفهوم حقوقی و قانونی آن نیست. زیرا حکم اولیه قصاص به قوت خود باقی است و لذا شرایط عمومی اعم از سلبی و ایجابی کیفیات مخففه یا نهادهای ارفاقی دیگر قابلیت اعمال ندارد و الاّ محکوم علیه مشمول قاعده مجازات مضاعف است. در حالیکه در این نهاد خاص قضایی، تصمیم ویژه دادگاه قطعی بوده و قابل فرجام خواهی یا تجدیدنظرخواهی نمی باشد. قصاص بعد از رفع عذر قابلیت اجراء دارد و در صورت گذشت اولیاء دم مشمول ماده 612 قانون مجازات اسلامی می شود و ایام بازداشتی قبلی غیر قابل احتساب است.
◉ نظر اقلیت
2- (اقلیت) به لحاظ فقدان ممنوعیت قانونی و قید عبارت تعزیر در متن ماده 429 و وحدت ملاک از مصادیق مشابه مثل ماده 501 قانون مجازات اسلامی و ضرورت اعمال ماده 24 راجع به محکوم علیه که از تبعید تخلف می نماید. اعتقاد دارند کیفیات مخففه و نهادهای ارفاقی قابلیت اعمال است. نظر محکمه در ماده 429 قانون مجازات اسلامی حکم خاص است و قابلیت اعتراض و فرجام خواهی دارد. مبحث حقوق جزای عمومی آیین دادرسی کیفری واژگان کلیدی کیفیات مخففه حکم تعزیری مجازات مضاعف تبعید مستندات قانونی ماده 46 قانون مجازات اسلامی ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری ماده 37 قانون مجازات اسلامی ماده 38 قانون مجازات اسلامی ماده 442 آئین دادرسی کیفری رویه‌ای * .حقوق مادی و معنوی اين سامانه متعلق به