دریافت حق دیه شخص غیر نظامی در اثر حملات نظامی نیروهای متخاصم
در صورتی که اشخاص غیر نظامی در اثر حملات نظامی نیروهای متخاصم در داخل کشور فوت نموده و توسط مراجع ذی صلاح به عنوان شهید غیر نظامی شناخته شوند آیا اولیای دم آنان علاوه بر بهره مندی از مزایای مقرر در قوانین ایثارگری مستحق دریافت دیه نیز میباشند؟ در صورت مثبت بودن پاسخ پرداخت دیه بر عهده چه مرجعی است.
با عنایت به اینکه مطابق ماده ۴۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در مواردی که دسترسی به مرتکب ممکن نباشد، پرداخت دیه بر عهده بیت المال است و نیز با لحاظ اصل ۲۹ قانون اساسی مبنی بر تکلیف دولت در برخورداری آحاد مردم از تأمین اجتماعی در حوادث و سوانح صرف شمول عنوان شهید و بهره مندی از مزایای بنیاد شهید مانع استحقاق مستقل دیه نیست. بنابراین در فرض سؤال دیه فوت شدگان غیر نظامی که ناشی از عملیات دشمن بوده و مرتکب در دسترس نمیباشد از محل بیت المال قابل پرداخت است و مزایای ایثارگری جایگزین دیه محسوب نمی گردد.
با توجه به اینکه پرداخت دیه از بیت المال در ماده ۴۸۷ قانون مجازات اسلامی ناظر به موارد فقدان یا تعذر دسترسی به مرتکب در چارچوب مسئولیت کیفری فردی است تسری آن به خسارات ناشی از عملیات جنگی و اقدامات دشمن خارجی فاقد نص صریح می باشد. همچنین با عنایت به پیش بینی حمایت های خاص برای شهدا و خانواده آنان در قوانین ایثارگری و تشکیل نهاد متولی بنیاد شهید جبران خسارت در این موارد در قالب مزایای مقرر قانونی انجام میشود و الزام مستقل به پرداخت دیه علاوه بر آن نیازمند تصریح قانونگذار است و از عمومات قابل استنباط نیست.