صورتجلسه نشست قضایی با موضوع: امکان‌سنجی تحقق بزه ربا در خصوص دو شخص متفاوت دریافت‌کننده چک و پاس‌کننده چک

امکان‌سنجی تحقق بزه ربا در خصوص دو شخص متفاوت دریافت‌کننده چک و پاس‌کننده چک

شخص الف معادل یک میلیارد و ششصد میلیون تومان در قالب پول ربوی از آقای ب دریافت می کند و سپس معادل دو میلیارد و دویست میلیون تومان چک در ازای ضمانتِ پرداختِ اضافه به ب پرداخت می‌کند و در اثر ناتوانی مجدداً به میزان دو میلیارد و چهارصد میلیون تومان به الف چک داده می‌شود. در این حین نیز الف اتوبوسی معادل یک میلیارد و دویست میلیون تومان به الف در ازای پول دریافت شده پرداخت می‌کند. ب چک‌ها را به ج داده و ج بر روی چک‌ها اقدام حقوقی می‌نماید در نتیجه کلیه چک‌ها در مرحله اجرای احکام مدنی وارد شده و کلیه اموال الف توقیف شدند. در چنین شرایطی آیا ب و ج مرتکب جرم شده اند یا خیر؟ چه جرمی؟

در امر قضاوت و دادرسی انطباق حکم بر موضوع، تخصص و هنر قاضی است. در موضوع سؤال بخصوص در ربای قرضی یا معامله ربوی تشخیص اینکه مبلغ زیاده از اصل تحت چه قالبی و عنوانی رد و بدل می‌شود و ماهیت تجارت ندارد با دقت قاضی و توجه به مبانی حقوقی حاکم بر روابط طرفین قابل تمیز است. رفتار «الف» ربای قرضی است و «ج» در صورتیکه از منشأ مجرمانه چک‌ها مطلع باشد، مرتکب پولشویی شده است.

در فرض مسأله ربا به نحو مرکب واقع شده است، ربا از نوع قرضی است و متشکل از دو ترکیب است، اول، توافق، دوم، دریافت زیاده. در ما نحن فیه آقای ب توافق را با آقای الف انجام داده است و آقای ج نیز در دریافت زیاده مشارکت نموده است، در جرایم مرکب، مشارکت در ارتکاب هر یک از ترکیب جرایم منجر به تحقق مشارکت در جرم می‌گردد. فلذا آقایان ب و ج شریک در جرم هستند. این موضوع مانع از اعتبارِ تعدد اعتباری برای هر یک از اشخاص فوق‌الذکر نیست.

ربا جرمی مقید به نتیجه است، در ما نحن فیه رفتار ب به علت عدم دریافت زیاده صرفاً شروع به ربا است و ج را می‌توان تحت عنوان پولشویی تحت تعقیب قرار داد. نظر ابرازی با توجه به متن ماده ۵۹۵ که بیان داشته است: هر نوع توافق بین دو یا چند نفر تحت هر قراردادی با شرط اضافه و یا ۲. زائد بر مبلغ پرداختی دریافت نماید؛ فلذا بزه تام ربا برای ب محقق شده است و برای ج می‌توان ایشان را با احراز رکن روانی برای بزه پولشویی تفهیم اتهام نماید. مبحث جزای اختصاصی واژگان کلیدی ربا رباخواری پرداخت ربا دریافت ربا مستندات قانونی ماده 595 قانون مجازات اسلامی ( کتاب تعزیرات) ماده 595 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات ماده 595 کتاب پنجم تعزیرات قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ رویه‌ای * .حقوق مادی و معنوی اين سامانه متعلق به