متن رأی
فرجامخواهی آقای م. ر. با وکالت آقای ف. ش. خ. نسبت به رأی شماره 00239 مورخ 94/3/4 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی مرند بنظر وارد است زیرا مستند رأی فرجام خواسته سه فقره دادنامه بشرح زیر است: 1- دادنامه شماره 88/449 مورخ 88/5/24 شعبه 2 دادگاه عمومی حقوقی مرند (کلاسه88/2/16-ع- ح) که مربوط است به دعوی آقای ع. ر. بطرفیت آقای م. ر. بخواسته اثبات مالکیت و تسلیط ید که شعبه مرقوم حکم به اثبات مالکیت رقبه متنازع فیه (مغازه) بشرح مبایعه نامه 73/9/5 صادر و نسبت به حق کسب و پیشه و سرقفلی ملک یاد شده حکم به بطلان دعوی خواهان و همچنین در مورد تسلیط نیز حکم به بی حقی وی صادر کرده است و شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی بشرح دادنامه شماره 00061 مورخ 89/1/25 حکم نخستین در مورد اثبات مالکیت را تأیید نموده و در خصوص قسمت دوم موضوع تجدیدنظرخواهی، بشرح استدلال مندرج در رأی تعلق قسمتی از سرقفلی و سرمایه مغازه را به خواهان دانسته و اضافه نموده«. . . با نقض دادنامه در این قسمت حکم به محکومیت م. ر. به تسلیط ید ع. ر.
در مغازه اختلافی صادر می نماید»;2- دادنامه شماره 120-90مورخ 90/2/25 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی مرند (کلاسه 593/89/2) که مربوط است به دعوی م. ر. بطرفیت ع. ر. و غیره به خواسته اثبات مالکیت سرقفلی مغازه مورد بحث که قرار رد دعوی صادر شده است (به اعتبار امر مختوم تصریح نشده) و شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی بموجب دادنامه شماره 00793 مورخ 90/6/14 با این استدلال که این دادگاه در دادنامه شماره 00061 مورخ 89/1/25 با احراز مالکیت به سرقفلی اقدام به صدور حکم تسلیط نموده، قرار معترض عنه را تأیید نموده اند ولی احد از اعضاء شعبه بعنوان ا ق.
ت با این استدلال که از دادنامه 0061 - 89/1/25 بصورت صریح رسیدگی به مسئله اثبات مالکیت سرقفلی احراز نمی شود بلکه این دادگاه در باب رسیدگی به ادعای تسلیط ید و در ذکر ادله اثباتی نظر خود به موضوع سرقفلی نیز گریزی نموده است نه اینکه در ماهیت دعوی با نام اثبات مالکیت سرقفلی در مقام رسیدگی و اظهارنظر باشد موضوع را مشمول قاعده اعتبار قضیه محکوم بها ندانسته اند - 3- دادنامه شماره 710-89/9/27 (کلاسه89/1/333) شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی مرند که طی آن حسب درخواست آقای ع. ر. حکم به فروش مغازه موضوع پرونده صادر شده و شعبه اول دادگاه تجدیدنظر حسب دادنامه شماره 01066 مورخ 91/8/30 ضمن اشاره به استقرار مالکیت سرقفلی به نحو مشاع برأی طرفین، قرار معترض عنه را تأیید نموده اند 4- علاوه بر دادنامه های فوق، در لایحه وکلای فرجام خواه نیز به دادنامه شماره 00783 مورخ 91/8/29 (کلاسه00224) شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی مرند اشاره گردیده که این دادنامه مربوط است به دعوی م. ر. به طرفیت ع. ر. و غیره بخواسته تنفیذ سند عادی مورخ 1352/9/18 بین م. و مرحوم ق. ر.
مبنی بر واگذاری سرقفلی مغازه مورد اختلاف که دادگاه مورد را مشمول اعتبار امر مختومه دانسته و قرار رد دعوی صادر کرده است و شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر بشرح دادنامه شماره 00002 مورخ. . . . . . . . . . رأی معترض عنه را تأیید نموده اند. آقای ف. ش. خ. به وکالت از آقای م. ر. با استدلال مندرج در متن دادخواست تقدیمی این بار دعوی اثبات وقوع معامله مورخ 52/9/18 اقامه نموده که شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی مرند حسب دادنامه فرجام خواسته بشماره 00239 مورخ 94/3/4 و با استناد به آرأی فوق الاشعار موضوع را مشمول اعتبار امر مختومه دانسته و مبادرت به صدور قرار ردّ دعوی کرده اند.
استناد دادگاه به شمول اعتبار امر مختومه بر دعوی فعلی صحیح بنظر نمی رسد زیرا در مورد دعوی فرجام خواه بخواسته اثبات مالکیت سرقفلی بنحو استقلال رسیدگی ماهوی صورت نگرفته است و اشاره دادگاه تجدیدنظر به مسئله سرقفلی در دادنامه شماره 00061 مورخ 89/1/25 از باب رسیدگی ماهوی مستقل به موضوع سرقفلی نبوده بلکه در جهت توجیه صدور حکم تسلیط بوده است بنابرأین، قطع نظر از اینکه شخص ثالث که خریدار مغازه موضوع پرونده است طرف دعوی قرار نگرفته است، صرفاً در محدوده اعتراض فرجام خواه و موضوع اعتبار امر مختومه، اعتراض وی را صحیح تشخیص داده و مستنداً به بند 2 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی با نقض قرار معترض عنه رسیدگی مجدد را به شعبه صادر کننده رأی منقوض محول می نماید. حسین یاوری بهروز طالب جان نثار ح. رئیس شعبه 21 دیوان عالی کشور عضو معاون شعبه 21 دیوان عالی کشور