متن رأی
در پرونده کلاسه 94200381 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی اراک آقای پ. ق. با وکالت آقای ف. ن. دادخواستی به طرفیت شهرداری اراک به خواسته الزام خوانده به پرداخت قیمت حین الاداء اراضی مورد تصرف پلاک. . . بخش یک اراک فعلاً مقوم به 51000000 ریال تقدیم دادگاه نموده ضمن دادخواست توضیح داده شهرداری در اجرأی طرح معابر شش دانگ ملک تجاری پلاک. . . اصلی بخش یک اراک را بدون رعایت مقررات به تملک خود درآورده و تبدیل به خیابان کرده است موکل مالک 1 سهم مشاع از 9 سهم شش دانگ پلاک. . .
اصلی بخش یک اراک می باشد با توجه به ماده 312 قانون مدنی و مقررات ماده واحده قانون نحوه تقدیم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری ها مصوب 1370/7/28 تقاضای محکومیت خوانده به شرح خواسته دارم در جلسه 1394/6/28 وکیل خواهان به شرح دادخواست تقاضای رسیدگی نموده نماینده خوانده ضمن حضور در جلسه دادگاه دفاع خود را معطوف به لایحه تقدیمی به شماره وارده بدون شماره ثبت-1394/4/28 ضمن ایرادات شکلی به صلاحیت دادگاه و غیره اشعار داشته سند بنچاق در مورد پلاک مورد ادعا به نام خواهان در تاریخ 1393/10/23 و سند مالکیت در تاریخ 1393/11/16 صادر گردیده خواهان ملک را براساس وضعیت موجود خریده است یعنی پس از اجرأی طرح خریده است و آگاهی کامل از وضع موجود داشته است در مورد مشابه دادنامه هائی صادر شده با قید شماره دادنامه ها دعوی خواهان را بی اساس دانسته است. . .
تقاضای قرار عدم استماع دعوی را نموده در جلسه دادگاه متذکر شده خواهان سال 1393زمینی را خریداری نموده است ولی خیابان در سال 1370و قبل از آن شده است وکیل خواهان در پاسخ اظهار داشت موکل در سال 1393ملک را خریده خیابان موجود بوده اما به مالکین قبلی پولی پرداخت نشده است با این توضیح که سند مالکیت 1 سهم از 9 سهم ششدانگ پلاک. . . اصلی بخش یک اراک به نام خانم ه. م. صادر شده سپس به موجب سند انتقال اجرأیی شماره 18285-1392/11/27 دفتر. . . اراک به آقای ا. ص. رد و انتقال یافته و نامبرده نیز مالکیت و تمام حقوق خویش را به موجب سند رسمی شماره. . . -1393/10/23 دفتر. . .
اراک به موکل انتقال داده است شهرداری بدون رعایت قانون ملک را تملک نموده وجهی بابت آن پرداخت نکرده است موکل این پلاک را خریداری کرده و ملک یا معرفی حدود و طول ابعاد 6دانگ مطابق نقشه ثبتی پلاک خریداری شده در حالی که توسط شهرداری تبدیل به خیابان شده است در مورد مشابه شعبه اول دادگاه حقوقی به موجب دادنامه شماره 8700995-1387/12/13 حکم بر محکومیت شهرداری اراک به پرداخت قیمت آن با استناد به ماده 312 قانون مدنی صادر نموده است این دادنامه در شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر تأیید شده است با رد مدافعات خوانده و با بیان تحلیلی و تفصیلی در مورد حقانیت موکل و اینکه تمام پلاک (شش دانگ) به مساحت 4663/5 مترمربع که 1/9 آن متعلق به موکل می باشد تماماً در تملک شهرداری قرار گرفته و چیزی از آن باقی نمانده است به شرح خواسته تقاضای رسیدگی نموده است دادگاه با کیفیت فوق ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره 94200706-1394/7/19 ضمن انعکاس خلاصه جریان پرونده با این استدلال که به نظر دادگاه چون در هنگام انعقاد عقد بیع و خرید زمین مورد ادعا توسط خواهان حسب سند رسمی زمین به واقع در تصرف یا تملک شهرداری بوده و خیابان بوده است و خواهان هر چند دارأی سند رسمی مالکیت است و سند در سال 1393به وی منتقل شده اما آنچه که خریده است خیابان بوده است و زمین نبوده است و طبق قوانین و مقررات مالکیت خیابان ها و شوارع از آن شهرداری می باشد هر چند که شهرداری بهای آن را به مالک نپرداخته باشد بنابرأین آنچه که خواهان خریده است در هنگام معامله خیابان بوده و در عقد بیع از تعهدات طرفین عقد تحویل مبیع که بر عهده فروشنده است و تأدیه ثمن از سوی خریدار است دو رکن اصلی و اساسی عقد است که حسب صراحت ماده 1372 قانون مدنی قدرت بایع بر تسلیم مبیع و آنچه که فروخته است شرط بوده و اگر بایع قدرت بر تسلیم آنچه را که فروخته است به خریدار نداشته باشد آن عقد باطل است و حتی خریدار هم توان در اختیار گرفتن مبیع را ندارد تا بگوییم که خریدار خودش قبول نموده با این وضعیت که هست و قدرت تسلط بر مبیع را ندارد و قدرت و امکان تسلیم مبیع ضروری بوده و عدم آن سبب بطلان معامله و عقد بیع است اگر چه خریدار بر عدم تسلیم اراضی شود زیرا با قبول خریدار امکان زیان و ضرر اشخاص ثالث وجود دارد که به همین جهت معامله مذکور به طور کلی معامله صحیحی نمی باشد و در هنگام معامله آنچه که مورد معامله بوده فروخته است خیابان بوده که از حیز انتفاع برأی مالکین خارج شده و در هنگام معامله ارزش مالی برأی خریدار نداشته و فروشنده نیز نمی توانسته آن چیزی که از حیز انتفاع خارج شده و مالکیت برأی وی ندارد بفروشد اگر چه سند رسمی به نام وی می باشد فلذا دعوی خواهان را غیر وارد دانسته به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی و دادخواست خواهان را صادر و اعلام می نماید این رأی در تاریخ 1394/8/17 به آقای ف.
ن.
وکیل خواهان ابلاغ شده در تاریخ 1394/9/26 از رأی مذکور فرجامخواهی نموده به شرح لایحه تقدیمی با استناد به مدارک و مستندات رأی فرجام خواسته را خلاف موازین قانونی و تقاضای نقض آن را نموده فرجام خوانده در پاسخ در جهت استدلال دادگاه مطالبی در رد فرجامخواهی فرجام خواه اعلام نموده تقاضای رد فرجامخواهی و ابرام رأی را نموده پرونده به کیفیت فوق به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع به کلاسه فوق ثبت شده است لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می شود.
هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: