خلاصه جریان پرونده
در این پرونده خانم ش. ا. با وکالت ه. ع. دادخواست طلاق به طرفیت آقای ع. ا. تقدیم شعبه *نموده و اظهار داشته موکله در تاریخ 98/6/21 با خوانده ازدواج نموده موکله در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک با زوج نمی باشد. از دادگاه تقاضای طلاق به علت عسر و حرج دارد. دادگاه در تاریخ 1400/7/26 وقت رسیدگی تعیین نموده و طرفین را دعوت به رسیدگی کرده است.
وکیل خواهان درخواست موکله را بشرح دادخواست تقدیمی بازگو کرده و اضافه کرده موکله و زوج زندگی مشترک را بطور رسمی شروع ننمودند زیرا زوج حاضر به تهیه منزل مستقل نمی باشد. دادخواست الزام به تمکین زوج هم از طرف دادگاه رد شده است. و این امر باعث عسر و حرج موکله را فراهم اورده است. موکله نفقات معوقه خود را از طرف شورأی حل اختلاف مطالبه نموده است. شاهد هم دارم. حاضرم به دادگاه معرفی کنم زوج خانم ا. ه. را به عنوان وکیل به دادگاه معرفی کرده و در مقام دفاع اظهار داشته موکل. . . *است. و هنگام ازدواج موکل این امر را به زوجه بیان داشت که باید در *سکونت و زندگی کنی و خواهان ان را قبول کرد در حال حاضر زوجه مهریه و نفقه را دریافت می کند لذا هیچ دلیلی بر عسر و حرج زوجه ارائه نشده بلکه زوجه با ممنوع خروج کردن موکل وی را در عسر و حرج قرار داده است. حسابهای وی را مسدود کرده است. موکل خانه در حد توان خود تهیه کرده است. ولی در صورتی که زوجه مهریه و سایر حقوق مالی خود را ببخشد موکل حاضر به طلاق زوجه می باشد. در غیر اینصورت با طلاق موافق نیست و تقاضای رد دعوی طلاق را دارد.
دادگاه تصویر رأی محکومیت زوج به پرداخت نفقه زوجه را پیوست نموده است.
همچنین تصاویر اظهارنامه های ارسال شده طرفین پیوست پرونده گردیده است. زوج، زوجه را دعوت به زندگی مشترک کرده و زوجه در جواب اظهار داشته اگر منزل تهیه نمایی حاضر به زندگی می باشم دادگاه قرار داوری صادر کرده و نظریه داوران را جلب کرده است.
وکیل زوجه در لایحه مورخ 1400/10/11 خود اضافه کرده زوج جهت زیارت اربعین از کشور خارج شده و در کشور حضور ندارد. موکله اعلام نموده حتی اگر زوج در *خانه تهیه نماید. حاضر است. با زوج زندگی کند دادگاه برابر صورت جلسه مورخ 1400/10/13 اظهارات دو نفر گواهان را استماع نموده است. دادگاه درنهایت در تاریخ 1400/11/11 مبادرت به صدور حکم به طلاق بلحاظ احراز عسر و حرج زوجه نموده است. سپس زوج بشرح لایحه وکیل خود نسبت به رأی صادره مذکور دادخواست تجدیدنظر تقدیم داشته که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است. دادگاه تجدیدنظر نیز در تاریخ 1401/1/27 مبادرت به صدور رأی به رد درخواست تجدیدنظرخواهی و تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته نموده است. متعاقبا زوج نسبت به رأی صادره مذکور معترض است. و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی می باشد.
هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.
پس از قرائت گزارش آقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی دادگاه
در خصوص دادخواست فرجامخواهی آقای ع. ا. با وکالت خانم ا. ه. ف. نسبت به رأی شماره *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/11/11 شعبه *مبنی بر صدور حکم طلاق بلحاظ احراز عسر و حرج زوجه با توجه به محتویات پرونده فرجامخواهی وارد نمی باشد. زیرا، اولا- زوجه علت طرح دعوای طلاق را بروز اختلاف با زوج به علت اینکه زوج حاضر نیست منزل مستقل جهت شروع زندگی مشترک تهیه نموده و مرا از بلاتکلیفی که از زمان انعقاد عقد مورخ 98/6/21 می باشد. رهایی بخشد لذا تداوم این وضع برأیم ممکن نیست و به علت عسر و حرج از دادگاه تقاضای طلاق دارم. اعلام نموده است. ثانیا -زوج در مقام دفاع اظهار داشته من و زوجه قبل از انعقاد عقد نکاح با یکدیگر بر اینکه زندگی مشترک ما در *می باشم باید باشد. و در انجا سکونت داشته باشیم و خواهان ان را قبول کرد مضافا بر اینکه منزل برأی شروع زندگی مشترک را فراهم نمودم لذا با توجه به اینکه زوجه دلیل بر عسر و حرج و طلاق ندارد. از دادگاه تقاضای رد دعوی وی را دارم. ثالثا -با عنایت به مراتب مذکور اولا- مسلم است. زوجین مدتها است.
به دلیل بروز اختلاف از یکدیگر جدا زندگی می کنند و از زمان انعقاد عقد نکاح تاکنون موفق به شروع زندگی مشترک نشدند. ثانیا -با توجه به اینکه زوج دادخواست الزام زوجه به تمکین تقدیم داشته و برابر رأی دادگاه به علت اینکه زوج منزل مناسب جهت زندگی مشترک تهیه ننموده است. دادخواست مذکور منتهی به رد گردیده است. که این امر و سایر قرائن موجود در پرونده از جمله اظهارات خوانده در صورت جلسه دادگاه مورخ 1400/7/26 و مفارقت جسمانی طولانی و عدم توفیق زوج در رفع بلاتکلیفی زوجه من حیث المجموع دلالت بر صحت ادعای زوجه و موجه بودن ارأی صادره دادگاههای بدوی و تجدیدنظر دارد.
در نتیجه فرجامخواهی فرجام خواه به کیفیتی نیست که خلل و خدشه ای به ارأی صادره و استنباط و تشخیص دادگاههای بدوی و تجدیدنظر وارد اورد النهایه چون زوجه ( فرجام خوانده ) خود متقاضی طلاق از شوهرش بوده و تعیین تکلیف نسبت به حقوق مالی وی ناشی از زوجیت در دعوی طلاق مطروحه از شمول حکم مقرر در ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 که صرفا در دعوی طلاق به درخواست زوج جهت حفظ بنیان خانواده و جلوگیری از سوی استفاده مرد از اختیار مطلقش در طلاق همسر خویش قابل اعمال و اجرا بوده خروج موضوعی داشته و چنانچه زوجه ( فرجام خوانده ) خواستار مطالبه حقوق ناشی از زوجیت خود بوده باشد. بایستی جداگانه با طرح دعوی در مرجع ذیصلاح قضایی نسبت به استیفای حقوق خود اقدام نماید.
بنابرأین الزام زوج فرجام خواه به پرداخت تعداد 52 قطعه سکه تمام بهار ازادی و یک جلد کلام اله مجید و ایینه و شمعدان و یک شاخه نبات بعنوان باقیمانده مهریه در حق زوجه بشرح مقرر در دادنامه بدوی بلحاظ تجاوز از حدود خواسته مندرج در دادخواست بدوی با موازین قانونی مطابقت نداشته و درنتیجه به تجویز ماده 403 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه های بدوی و فرجام خواسته در این قسمت نقض بلاارجاع میگردد. و دادنامه فرجام خواسته در سایر قسمت چون ایراد و اشکال موثری بر ان مترتب نمی باشد. لهذا ضمن رد فرجامخواهی فرجام خواه باستناد مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی ابرام میگردد.
رییس شعبه *: ح. ع.
مستشار: ح. م. ه.
مستشار: م. ح. م.