متن رأی
تجدیدنظرخواهی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نسبت به دادنامه شماره 9409970011000753 مورخه 94/7/29 صادره از شعبه محترم 103 دادگاه عمومی حقوقی تهران که بموجب آن حکم بر بطلان دعوی تجدیدنظرخواه بخواسته مطالبه ارز خارجی (صدور حکم به محکومیت تضامنی خواندگان به پرداخت نرخ روز ارز به میزان 106885/5 دلار کانادا و 5 برابر مبلغ 3/369/260 ریال هزینه مسافرت معادل 16/846/300 ریال و هزینه های دادرسی و حق الوکاله ) از حیث بهای خواسته 2/530/686/374 ریال به طرفیت تجدیدنظرخواندگان ح. ص. و ع. ص. اصدار یافته رأی صادره مخالف قانون و مقررات موضوع بوده و اعتراض به شرح لایحه تجدیدنظرخواهی از جهات موجه در نقض آن می باشد چرا که اولاً مبنای طرح دعوی تجدیدنظرخواه سند رهنی شماره 23411 - 67/12/14 تنظیمی در دفترخانه اسناد رسمی شماره 438 تهران فی مابین تجدیدنظرخواه به عنوان طلبکار و تجدیدنظرخوانده ردیف دوم به عنوان مدیون و خانم نسرین شاهمیر بعنوان راهن بنحو صحت فی مابین منعقد گردیده است اگر چه بعداً به موجب سند رهنی شماره 41608 ـ 71/8/13 ع. ص.
با توثیق سند ملکی خود جایگزین سند رهنی سابق گردید و تمامی شرأیط و شروط سند رهنی سابق را متقبل گردیده و تا زمانی که سند مذکور به نحوی از انحای قانونی بی اعتباری آن اعلام نشده باش تمامی مندرجات و شروط آن فی مابین لازم الاتباع مورد حمایت قانون قرار میگیرد ثانیاً در اسناد رهنی متعهد و راهن متقبل شده اند چنانچه متعهد از ایفای تعهدات خود به نفع تجدیدنظرخوانده متعهد شده است استنکاف نماید وزارت علوم و تحقیقات و فناوری مجاز است تا 5 برابر کلیه وجوه و هزینه های پرداختی و خسارت وارده را از ضامن ( راهن) یا متضامناً وصول نماید که این شرط از جمله شروطی است که مشروع و سائغ تلقی می گردد.
ثالثاً به موجب تبصره ماده 34 قانون تنظیم بخشی از مقررات دولت مصوب 1373 وزارت علوم و تحقیقات و فناوری اجازه داده شده که برأی خرید تعهد و آزاد نمودن مدارک و وثایق و همچنین صدور اجرأییه ثبتی دانشجویان بورسیه و یا اعزامی که از ایفای تعهدات خودداری کرده یا کنند و ضامن های آنان برأی جبران تعهدات و خسارات مربوطه معادل مابه التفاوت ریالی نرخ روز ارز کلیه ارزهای پرداختی به دانشجو در زمان بازپرداخت و نرخ پرداخت شده قبلی را از دانشجو یا ضامن وی یا متضامناً دریافت و به حساب درآمد عمومی مقرر واریز نمایند خامساً تجدیدنظرخوانده ردیف اول دلایل و مدارکی که حکایت از ایفای تعهدات خود در برابر تجدیدنظرخواه باشد ارائه و اقامه نکرده است تا با ایفای تعهدات قراردادی موجبات سقوط تعهد خود را فراهم نماید سادساً تجدیدنظرخواه در مقام مطالبه حقوق خود مجاز است برأی وصول و ایصال آن هم با مراجعه به اجرأییات ثبتی در مقام احقاق خود برآید و هم با مراجعه به مراجع ذیصلاح قضایی از طریق اخذ حکم به محکومیت متعهدین قیام نماید چرا که با انعقاد عقد رهن مرتهن حق عینی نسبت به آن داردو داشتن حق ارجعیت مرتهن نسبت به عین مراجعه ممنوعیت وی از مراجعه به متعهد و ضامن نیست اگر چه بعد از اخذ حکم نیز حق مراجعه به عین مرهونه را دارد و آنچه برأی مرتهن منع شده مطالبه یک حق دو بار است که چنین اتفاقی رخ نداده است، لذا مستنداً به قسمت اول مادتین 358 - 519 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 10، 219، 220 قانون مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته این دادگاه تجدیدنظرخواندگان متضامناً به پرداخت معادل مابه التفاوت ارز ریالی نرخ روز 106885/5 دلار معادل 2/530/686/374 ریال بانضمام خسارت دادرسی شامل هزینه های دادرسی و حق الوکاله در حق تجدیدنظرخواه محکوم می کند.
رأی صادره حضوری و قطعی است. رییس شعبه 18 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه عزت اله امانی شلمزاری - علی کرمی صادق آبادی