نمونه رای با موضوع: تأیید فسخ نکاح به جهت بیماری روحی و روانی زوجه

اعتراضات فرجامخواه آقای س. م.

نسبت به دادنامه شماره 514-94 مورخ 1394/6/11 شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی که در جهت تأیید دادنامه بدوی متضمن حکم به بطلان دعوی فرجامخواه بخواسته تأیید فسخ نکاح انشاء گردیده مآلاً وارد بوده و دادنامه فرجامخواسته بعلت نقص تحقیق موثر درخور نقض می باشد زیرا تردیدی نیست که درهر ازدواجی بر حسب داوری عرف جامعه سلامت روحی و روانی و جسمی هر یک از زوجین وصف مقصود طرف مقابل بوده که حتی اگر صریحاً در عقد نکاح شرط نشده باشد داوری عرف آنرا مقصود طرفین دانسته و داخل در قرارداد می داند و در واقع سکوت طرفین بعلت همان داوری عرف می باشد و قدر متیقن این است که چنانچه هر یک از زوجین قبل از ازدواج فاقد این وصف مقصود بوده باشد طرف مقابل در صورت اطلاع از این موضوع علی القاعده با ازدواج موافقت نخواهد کرد بنابرأین سلامت روحی و جسمی هر یک از زوجین در موقع ازدواج بر حسب عرف جامعه مقصود طرفین و شرط نانوشته در عقد نکاح محسوب بوده که عقد نکاح متبانیاً بر آن واقع میشود و بعلاوه مقصود از سلامت روحی و جسمی متعارف هر یک از زوجین آنستکه هر یک از آنان در حین عقد نکاح مبتلا به بیماری غیر قابل علاج یا صعب العلاج بنحویکه برأی طرف مقابل مخاطره آمیز و موجب اختلال درروابط زناشویی و زندگی مشترک گردد نبوده باشد بنابرأین چنانچه هر یک از زوجین در حین عقد نکاح از حیث سلامت روحی یا جسمی فاقد وصف مقصود عرفی بوده و آنرا کتمان نموده و مخفی نگهداشته باشد چون تشخیص آن جنبه تخصصی داشته لذا پس از اثبات آن در مرجع صالح قانونی برأی طرف مقابل با لحاظ ماده 1128 قانون مدنی حق فسخ ایجاد خواهد شد که پس از اطلاع از آن حق دارد که در فوریت عرفی با اعمال خیار خود نسبت به فسخ نکاح اقدام نماید.

در پرونده حاضر زوج فرجامخواه بشرح دادخواست نخستین و توضیحات بعدی در جلسات دادرسی ادعا نموده که همسرش مبتلا به بیماری اعصاب و روان غیر قابل علاج بوده که در ایام زندگی مشترک بر اساس رفتار و اعمال غیر متعارف زوجه و سپس با مراجعه به پزشک معالج او متوجه این بیماری گردیده و پس از اطلاع قطعی از آن با ارسال اظهارنامه نسبت به فسخ نکاح اقدام نموده است.

در نظریه مورخ 93/9/10 مرکز پزشکی قانونی استان صریحاً اعلام شده که زوجه فرجامخوانده دچار اختلال دو قطبی و وسواس جبری بوده که از سال89 تحت درمان می باشد و فعلاً در مرحله بهبودی نسبی قرار دارد و در مواقع عود بیماری، اختلال در روابط بین فردی و زناشویی در ایشان ایجاد می گردد و طبق نظر پزشک معالج از مهرماه سال89 دچار اختلال فوق با شدت و ضعف متغیر بوده که علی الاصول خانواده زوج باید در جریان این بیماری قرار می گرفتند و متعاقباً در نظریه مورخ 93/11/4 کمیسیون مرکز پزشکی قانونی استان اعلام گردیده که زوجه فرجامخوانده بر اساس گواهی پزشک معالج از مهرماه 1389 مبتلا به اختلال خلقی و افکار وسواسی تحت درمان ایشان بوده است و در معاینه حال حاضر علائمی ازاختلالات فوق الذکر نزد نامبرده مشهود است و تحت درمان داروئی قرار دارد.

لذا از آن‌جائیکه عقد نکاح فیمابین زوجین در تاریخ 1391/6/24 منعقد گردیده و بر اساس نظریات پزشکی قانونی زوجه فرجامخوانده بهنگام وقوع عقد نکاح مبتلا به اختلال خلقی و افکار وسواسی بوده است و در موقعیت فعلی پرونده نظریات پزشکی قانونی جهت تشخیص و احراز اینکه آیا زوجه فرجامخوانده بهنگام وقوع عقد نکاح از سلامت روحی و روانی متعارف بنحویکه حسب داوری عرف جامعه وصف مقصود زوج فرجامخواه محسوب بوده برخوردار بوده است یا خیر کافی بمقصود نمی باشد لذا جهت تشخیص و احراز موضوع فوق الاشعار ضرورت قانونی داشته که دادگاه محترم تجدیدنظر مجدداً زوجه را عطف به سابقه به کمیسیون تخصصی مرکز پزشکی قانونی استان معرفی با معاینه ایشان و اقدامات پزشکی لازم و ملاحظه سوابق موجود و سوابق درمانی نامبرده صریحاً اعلام دارند که آیا نامبرده در حال حاضر مبتلا به بیماری روحی و روانی می باشد یا خیر و شروع این بیماری وی از چه تاریخی بوده و آیا قابلیت درمان قطعی را دارد یا خیر و بطور کلی آیا بیماری ایشان جزء امراض غیر قابل علاج یا صعب العلاج بنحوی که برأی زوج و اطرافیان مخاطره آمیز و موجب اختلال در زندگی زناشویی بوده باشد محسوب میگردد یاخیر و پس از انجام مراتب و وصول پاسخ کمیسیون تخصصی مرکز پزشکی قانونی سرانجام بر اساس نتیجه محصله نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام نماید بنابرأین دادنامه فرجامخواسته که بدون توجه بمراتب اشعاری اصدار یافته بعلت نقص تحقیق موثر در مقدرات دعوی قابلیت ابرام را نداشته فلذا مستنداً به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آئین دادرسی مدنی ضمن نقض آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رأی منقوض ارجاع می گردد تا پس از تکمیل تحقیق بشرح مرقوم در فوق بر اساس نتیجه حاصله نسبت به صدور رأی شایسته اقدام نماید.

شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - مسعود کریم پورنطنزی - جعفر پوربدخشان