متن رأی
آقای ع. م. با وکالت خانمها م. ج. و م. ح. پ. الف.
نسبت به دادنامه شماره 1059-93 مورخ 1393/3/29 شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان گیلان که در جهت اصلاح و تایید گواهی عدم امکان سازش صادره از دادگاه بدوی به درخواست زوج فرجامخواه انشاء گردیده فرجامخواهی نموده اند و عمده اعتراض وکلای مذکور راجع به موکل شدن اجرأی صیغه طلاق بپرداخت حقوق مالی زوجه بشرح مرقوم در رأی فرجامخواسته شامل یکهزار سکه طلای تمام بهار آزادی بابت مهریه و نصف قیمت ارزش اموال منقول و غیر منقول که قدر متیقن آن در نظریه کارشناسان ذیربط در رشته موال غیر منقول به مبلغ هفت میلیار ریال ارزش اموال غیر منقول و هشتاد و پنج میلیون ریال ارزش اموال منقول اعلام شده است با ادعای اینکه 1: زوجه فرجامخوانده پس از گذشت پنج سال زندگی مشترک در شهرستان فومن در سال 1377 بدون اذن زوج زندگی مشترک در فومن را ترک کرده و به اتفاق پسر صغیرشان به آپارتمانی که در رشت قرار داشته و از جمله اموال و املاک زوج محسوب می شود عزیمت و تا کنون در آنجا با تفریق کامل جسمی و روحی از شوهرش زندگی می کند و این عمل زوجه در واقع نشوز و عدم تمکین قلمداد و از موارد و شروط ضمن عقد نکاح زوجه محسوب و موجب محرومیت وی از شرط تنصیف اموال زوج در مقطع طلاق می باشد و 2: با وجود ارائه اقرار نامه عادی مورخ 1373/6/9 زوجه مبنی بر دریافت تعداد یکهزار سکه طلا تمام بهار آزادی از بابت مهریه از شوهرش و بی اساس و از درجه اعتبار ساقط بودن هرگونه ادعایی در آینده در هر یک از مراجع صالحه و اجرأی قرار اتیان سوگند موکل شان در پرونده استنادی بکلاسه 860043 شعبه دهم دادگاه ویژه خانواده مبنی بر پرداخت تعداد یکهزار سکه مهریه زوجه به مشارالیها و مسموع نبودن انکار بعدی زوجه پس از اقرار وی برابر مقررات مواد 1291 و 1277 قانون مدنی با وجود فاقد شرأیط وصف و مجوز قانونی بودن اعلام شرأیط برأی اتیان سوگند موکل شان و با وجود اینکه با غیر شفاف اعلام کردن سوگند زوج توسط وکیل زوجه برأی مرتبه دوم موکل او با اتیان سوگند اظهار نمود که مبادرت به خرید یکباب ساختمان برأی زوجه در فومن به انتخاب زوجه و بابت خرید اقلام جهیزیه پرداخته است و بعداً سه دانگ از ساختمان مزبور رسماً بنام فرزندشان منتقل گردید و زوجه بابت مهریه طلبی از مشارالیه ندارد.
پس از انکار زوجه به دریافت عین یکهزار سکه تمام بهار آزادی مهریه ما فی القباله و نحوه اتیان سوگند زوج خواهان در پرونده استنادی به کلاسه مرقوم، دادگاه تجدیدنظر استان بشرح مندرج در رأی فرجامخواسته تأدیه دین (مهریه) را غیر محقق واشتغال ذمه زوج را در مورد مهریه زوجه محقق احراز نموده و ضمن اینکه ابتیاع مسکن و اثاث البیت را توسط زوج برأی زوجه تبدیل تعهد تلقی کرده و اعتبار آنرا منوط به تراضی طرفین اعلام داشته است، لیکن بدلیل مسموع نبودن انکار بعد از اقرار زوجه در قانون مدنی و محدود بودن دعوی به سوگند که سند در آن دخالتی ندارد و تحمیل کردن سوگند به موکل شان و خارج از شمول مقررات قانونی دانستن استدلال مندرج در رأی تجدیدنظری مزبور در تبدیل تعهد، به رأی تجدیدنظری در موارد مذکور اعتراض و درخواست نقض این قسمت از رأی فرجامخواسته را نموده اند.
هر چند حسب محتویات پرونده در هیچیک از مراحل دادرسی هیچ دلیل و مدرکی که مثبت ناشزه بودن زوجه و تخلف وی از ایفاء وظائف زناشویی بوده باشد ارائه نگردیده است و ادعای وکلای زوج فرجامخواه در خصوص مورد متکی به رأی مراجع قضائی یا دلیل و مدرک اثباتی دیگر نبوده تا استحقاق زوجه فرجامخوانده را نسبت به حقوق ناشی از اجرأی شرط تنصیف دارائی زوج که در بند الف سند ازدواج فیمابین مقرر و به امضاء طرفین رسیده است ساقط نماید ولی از آنجائیکه ادعای وکلای زوج مبنی بر عدم استحقاق زوجه نسبت به مهریه ما فی القباله مستنداً به اقرار نامه عادی مو رخ 1373/6/9 منتسب به زوجه بوده که مفاد آن دلالت بر این دارد که زوجه به دریافت مهریه خود به تعداد یکهزار سکه تمام بهار آزادی در تاریخ 1373/6/9 از شوهرش اقرار نموده است و صحت و اصالت اقرار نامه مزکور در مراحل دادرسی هم مورد تعرض زوجه و وکیل ایشان قرار نگرفته است و مادامیکه اقرار نامه مزبوربا ادعای زوجه و درخواست وی، در مرجع صالح قضائی مورد ابطال قرار نگرفته باشد مفاد ومندرجات آن از نفوذ و اعتبار قانونی برخوردار بوده و بین زوجین در پرونده حاضر هم معتبر و لازم الرعایه بوده و در نتیجه زوجه فرجامخوانده ماخوذ به اقرار خود در سند مذکور بوده و به حکم آثار قانونی مترتب به اقرار ایشان تا زمانیکه فساد این اقرار در مرجع صالح قضائی و بی اعتباری اقرار نامه مذکور در دعوی مستقلی که با همین خواسته در مرجع ذیصلاح قضائی به اثبات نرسیده باشد استحقاق زوجه نسبت به مهریه ما فی القباله منتفی بوده و زوج فرجامخواه در خصوص مورد بری الذمه محسوب خواهد شد بنابرأین ادعای زوجه و وکیل ایشان در مورد بی اعتباری اقرار نامه استنادی زوج و بی اعتباری اقرار موضوع آن بلحاظ اینکه در پرونده حاضر صرفاً در مقام دفاع در قبال دعوی طلاق مطروحه از طرف زوج مطرح گردیده قابلیت توجه و رسیدگی و ترتیب اثر را نداشته و چنانچه زوجه کماکان مدعی بی اعتباری اقرار خود و اقرار نامه ابرازی پیوست پرونده استنادی و مالاً محق بودن خود نسبت به مهریه ما فی القباله بوده باشد بایستی مستقلاً ضمن اقامه دعوی در مرجع ذیصلاح قضائی نسبت به اثبات این ادعای خود اقدام و پس از اثبات دعوی خود نسبت به استیفاء مهریه ما فی القباله اقدام نماید و بدین لحاظ ورود مرجع تجدیدنظر در رسیدگی به اعتبار اقرار نامه مورد بحث و ادعای زوجه مبنی بر بی اعتباری اقرار موضوع این اقرار نامه که صرفاً یک دفاع در قبال دعوی مطروحه از ناحیه زوج محسوب بوده و اتخاذ تصمیم در خصوص مورد با موازین قانونی انطباق نداشته و فاقد وجاهت می باشد از اینرو دادنامه فرجامخواسته در قسمتی که زوج را ملزم نموده که در اجرأی ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 مهریه ما فی القباله را قبل از اجرأی صیغه طلاق در حق زوجه پرداخت نماید بلحاظ مغایرت آن با اقرار نامه مدرکیه زوج و عدم انطباق آن با قانون مخدوش بوده فلذا مستنداً به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته کلاً نقض می شود و رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه محترم صادر کننده رأی منقوض ارجاع میگردد.
رئیس و مستشار شعبه 8 دیوان عالی کشور حسن عباسیان - سیروس کیقبادی