خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 1391/9/7 آقای س. ه. ه. با وکالت خانم ز. م. دادخواستی مبنی بر تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت خانم ر. ق. پ. تسلیم دادگستری بجنورد نموده که به شعبه پنجم دادگاه حقوقی آن شهرستان ارجاع شده است. دادگاه طرفین را رها نموده است. جلسه دادگاه در تاریخ 1391/10/9 با حضور وکلای طرفین تشکیل شد وکیل خواهان گفت زوج به استناد ماده 1133 ق. م تقاضای طلاق زوجه وارد و حقوق مالی زوجه در شعبه اول دادگاه حقوقی رسیدگی شده است.
وکیل زوجه گفت: زوجه به طلاق صرفاً زمانی راضی است که زوج حقوقش را نقداً پرداخت نماید نه قسطی. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر کرده است. داوران تعیین شده توفیق در سازش بین زوجین نداشته اند. و نظریه عدم بارداری زوجه نیز ارائه شده است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 45-1392/1/27 رأی به طلاق زوجه و گواهی عدم امکان سازش صادر نموده است و برأی زوجه نحله و اجرت المثل و نفقه ایام عده تعیین کرده است.
وکیل زوجه از این رأی تجدیدنظر خواهی نموده است و خلاصه ایرادش این است که طبق تبصره 3 قانون اصلاح مقررات طلاق حقوق زوجه باید هنگام طلاق پرداخت شود. نصف دارائی به دست آمده در زمان زوجیت باید به زوجه منتقل شود و زوج یک باب منزل و یک خودرو دارد و موکله مادر پیر زوج را که مریض بوده پذیرائی کرده است در حدی که دیسک کمر گرفته است. پاسخ زوج دیده نشده است. شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان خراسان شمالی با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 329-1392/4/2 با این استدلال که زندگی زناشوئی طرفین با توجه به اینکه یک بار طلاق بین آنها صورت گرفته است همراه با اختلاف بوده است و حکایت دارد که از دو سال قبل اختلاف داشته اند. و زوج در زمان زوجیت طرفین مالی بدست نیاورده است و نحله و اجرت المثل تعیین شده هم کافی بنظر می رسد. رأی بدوی را مورد تأیید قرار داده است. از این رأی توسط زوجه فرجامخواهی شد و پرونده به این شعبه ارجاع گردیده است. خلاصه ایراد زوجه این است.
میزان نحله تعیین شده با توجه به کاری که برأی او انجام داده ام از جمله نگهداری مادر زوج اندک می باشد و مهریه را باید نقد بپردازد پاسخ زوج از فرجامخواهی ملاحظه نشده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفر الهی عضو ممیز و اوراق پرونده دادنامه شماره 329-92/4/2تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی دادگاه
با توجه به محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در رسیدگی مخدوش است زیرا: الف؛ وفق مفاد ماده 29 ق حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 که در زمان صدور رأی فرجام خواسته لازم الاجراء بوده است دادگاه ها موظف بودند درباره جهیزیه و مهریه و نفقه زوجه اعم از نفقه ایام عده و نفقه معوّقه تعیین تکلیف نمایند ملاحظه می شود که دادگاه ها فقط درباره نفقه ایام عده تعیین تکلیف نموده و درباره اجرت المثل این عبارت را آورده اند « میزان نحله و اجرت المثل ایام زندگی شریک جمعاً دو میلیون و یکصد هزار تومان تعیین. . . » و حال آنکه نحله و اجرت المثل قابل جمع نمی باشند با وجود استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل نوبت به نحله نمی رسد در بابت اجرت المثل باید با توجه به دوران زندگی و نوع کار طبق نظر کارشناس اجرت المثل تعیین گردد و تعیین نحله در اختیار دادگاه است که با رعایت عرف اقدام نماید. ب؛ درباره مهریه نیز تعیین تکلیف نشده و صرفاً با ذکر اینکه زوجه اقدام نموده است بسنده کرده است و حال آنکه باید توضیح داده می شد درباره مهریه چه اقدامی شده است. ج؛
درباره جهیزیه تعیین تکلیف نشده است. و نفقه معوقه با وجود اینکه زوج متقاضی طلاق است و زوجه شدیداً خواهان ادامه زندگی و تمکین نسبت به زوج می باشد معین نشده است. علی هذا با نقض رأی فرجام خواسته به تجویز مادتین 371 و 401 ق. آ. د. م رسیدگی به همان شعبه محول می شود. شعبه 26 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار رضا انصاری - جعفر الهی