متن رأی
دو فقره تجدیدنظرخواهی الف ـ م. ن. با وکالت آقای س. م. به طرفیت آقای م. ق. ب ـ م. ق. با وکالت آقای م. م. و خانم ر. م. به طرفیت آقای م. ن.
به ترتیب نسبت به دادنامه های شماره های 921184 مورخ 24/10/1392 و 921243 مورخ 19/11/1392 صادره شعبه 47 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن ضمن پذیرش دعوی تجدیدنظرخواه الف به خواسته های فک رهن و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال یک واحد آپارتمان مورد معامله با تجدیدنظرخوانده مربوط به مشخصات ثبتی 6928/1040 بخش 2 تهران و الزام تجدیدنظرخوانده بر طبق خواسته مزبور، راجع به خواسته دیگر تجدیدنظرخواه مبنی بر الزام به پرداخت خسارات و وجه التزام قراردادی ناشی از تأخیر اجرأی تعهد به تنظیم سند رسمی انتقال مورد معامله از 30/9/91 تا زمان اجرا مقوم به 000/000/210 ریال محکوم به بطلان شده و به علاوه دعوی تقابل و جلب ثالث تجدیدنظرخواه ب مبنی بر اعلام بطلان معامله مزبور، به لحاظ در رهن بودن ملک مورد معامله فی مابین طرفین و ممنوعیت وی بر فروش آن منتهی به حکم بطلان دعوی گردیده نهایتاً به گونه ای نیست که موجبات نقض دادنامه های تجدیدنظر خواسته را فراهم آورد و آراء صادره شایسته تأیید است و موجبی برأی نقض آن ها وجود ندارد و تجدیدنظرخواهی نامبردگان با هیچ یک از جهات موضوع ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت ندارد.
توضیحاً اینکه مطابق بیع نامه های عادی فی مابین آقای م. ق. در تاریخ 10/8/91 آپارتمان موضوع پلاک ثبتی فوق را به آقای م. ن. فروخته و بر اساس بند 1-4 آن طرفین متعهد شده اند جهت تنظیم سند رسمی انتقال مورد معامله به دفترخانه شماره. . . تهران مراجعه کنند و به علاوه فروشنده متعهد شده که قبلاً نسبت به فک رهن و تهیه مقدمات تنظیم سند رسمی انتقال، اقدام لازم به عمل آورد. دادگاه به موجب دادنامه 921184 -24/10/92 و دادنامه 921243-1392/11/19 فروشنده را به تنظیم سند رسمی انتقال ضمن دریافت مابقی ثمن معامله و نیز فک رهن از مورد معامله محکوم و لیکن راجع به دعوی مطالبه خسارت قراردادی ـ وجه التزام قراردادی ـ ناشی از عدم حضور در دفترخانه و عدم تنظیم سند رسمی انتقال حکم به بطلان دعوی به لحاظ عدم ارائه دلیل به تهیه مابقی ثمن از ناحیه خریدار مذکور صادر نموده است و به علاوه دعوای تقابل و جلب ثالث فروشنده به طرفیت خریدار و بانک م. شعبه. . . اصفهان مرتهن ملک مزبورـ و بانک م.
مبنی بر صدور حکم به بطلان بیع ملک مرهونه فوق التوصیف را محکوم به بطلان اعلام نموده است که احکام صادره از جهت بطلان دعوی و نیز محکومیت به تناسب، مورد تجدیدنظرخواهی نامبردگان واقع شده است. همان گونه که بیان شد تجدیدنظرخواهی های واصله ناموجه است چه اینکه بر اساس قرارداد و بیع نامه استنادی فی مابین تاریخ حضور طرفین در دفترخانه 10/9/91 بوده است نه 30/9/91 و اینکه خریدار مذکور در تاریخ 30/9/1391 در دفترخانه حاضر و مابقی ثمن معامله را طی چک بانکی تهیه و ارائه کرده مجزی نبوده است و بیانگر آن است که وی نیز در موعد مقرر در دفترخانه حاضر نشده و به تعهد وفق منطوق قرارداد عمل نکرده است و لذا نمی تواند از قسمت جزای شرط قرارداد، بهره مند شود.
به علاوه از هیچ یک از مواد قانون مدنی و رأی وحدت رویه شماره 620- 20/8/76 هیئت عمومی دیوان عالی کشور استفاده نمی شود که با وقوع عقد رهن، ملک از مالکیت راهن خارج می شود و حق معامله نسبت به آن را ندارد در مانحن فیه که راهن ضمن تعهد به ادای حقوق بانک مرتهن، مال مرهونه را فروخته است حقوق مرتهن را نیز مراعات کرده فلذا خدشه ای از حیث قانونی بر اعتبار معامله وارد نیست مضافاً به اینکه بانک مرتهن نیز اعلام کرده در صورت تأدیه مطالبات بانک، با فک رهن موافقت دارد به علاوه شرط مندرج در بند 5-3 بیع نامه نیز که در آن مقررشده در صورت وجود مانع غیر قهری جهت تنظیم سند رسمی انتقال مورد معامله از قبیل رهن و. . . فروشنده بایستی ثمن معامله را مسترد و خسارت موضوع این بند را نیز به خریدار بپردازد برأی خریدار خیار فسخ ایجاد نموده که وی از آن استفاده نکرده است علی مراتب مستنداً به ماده 358 از همان قانون ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی های موصوف عنها دادنامه های تجدیدنظر خواسته را تأیید می نماید. این رأی قطعی است. مستشاران شعبه 51 دادگاه تجدیدنظر استان تهران حاجی حسنی ـ حسین خانی