متن رأی
تجدیدنظرخواهی آقای م. س. مدیر انتشارات ج. به طرفیت سازمان س. وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری نسبت به دادنامه شماره 42 -23/6/92 صادره از شعبه 54 دادگاه عمومی حقوقی تهران می باشد. بر اساس دادنامه موصوف راجع به دعوی سازمان تجدیدنظر خوانده به طرفیت: 1- تجدیدنظرخواه 2- آقای ع. ر. به خواسته مطالبه خسارت و ضرر و زیان با این توضیح که کتاب ((انگلیسی برأی دانشجویان رشته هنرهای تجسمی)) که به زبان انگلیسی و فاقد ترجمه جهت استفاده دانشجویان این رشته از سوی سازمان س. چاپ گردیده لیکن خواندگان در قالب انتشاراتی بنام انتشارات ج. اقدام به ترجمه این کتاب و انتشار آن با نام ((راهنمای کامل انگلیسی برأی دانشجویان رشته های هنرهای تجسمی)) نموده اند و به جهت انتشار آن فروش کتاب اصلی کم شده است. اجمالاً با این استدلال که حق ترجمه اثر مورد دعوی متعلق به سازمان س.
بوده و هیچ شخصی بدون اجازه آن سازمان حق ترجمه و انتشار آن را نداشته است و با اتکاء به نظریه کارشناسی که در نظریه مبنای محاسبه خسارات را میزان سود حاصل از فروش ترجمه لحاظ شده و به استناد مواد 2 و 8 قانون مسئولیت مدنی و ماده 1 قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب 6/10/52 و مواد 2 و 4 و 6 قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 11/10/1348 حکم به محکومیت تضامنی خواندگان به پرداخت مبلغ یک صد و بیست ودو میلیون ریال بابت خسارت مادی در حق تجدیدنظر خوانده صادرشده است دادگاه نظر به مجموع محتویات پرونده و مستندات و مدافعات طرفین و اینکه اولاً: صرف نظر از اینکه کتاب اصلی برگرفته از کتب دیگران بوده در هیچ یک از مستندات حکمی مصرح در حکم تجدیدنظر خواسته ترجمه اثر تألیفی منع یا منوط به اجازه مؤلف نگردیده است ثانیاً: تجدیدنظر خوانده خسارت ناشی از ترجمه اثر بدون جلب رضایت خود را مطالبه نکرده بلکه خسارت ناشی از کاهش فروش کتاب منتشره خود را به جهت انتشار ترجمه آن مطالبه نموده است که ادعای کاهش فروش و وجود رابطه سببیت بین آن و انتشار ترجمه کتاب مذکور متکی به دلیل نیست ثالثاً: با عنایت به عدم وجود حکم صریحی در قوانین موضوعه راجع به ضرورت اخذ مجوز مترجم از مؤلف به دلالت اصل 167 قانون اساسی و ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه مکلف به یافتن حکم قضیه در منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبراست فلذا به دلالت استفتاء به عمل آمده از حضرت امام خمینی (ره) راجع به اخذ اذن مؤلف برأی ترجمه ایشان فتوی داده اند که برأی ترجمه اذن مؤلف شرط نیست (صحیفه نور جلد 17 ص 87) بنابرأین دادگاه تجدیدنظرخواهی را وارد تشخیص و مستنداً به ماده 358 قانون اخیرالذکر دادنامه تجدیدنظر خواسته را نسبت به محکومیت تجدیدنظرخواه نقض و حکم به بطلان دعوی تجدیدنظر خوانده نسبت به تجدیدنظرخواه صادر و اعلام می دارد این رأی قطعی است.
رئیس شعبه 12 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه دوبحری ـ قیصری