متن رأی
تجدیدنظرخواهی م. خ. به وکالت از ح. م. نسبت به دادنامه شماره 332 مورخ 2/5/92 صادره از شعبه 83 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن دعوای تجدیدنظرخواه با خواسته مطالبه مبلغ 000/000/000/5 ریال بابت وجه التزام قراردادی موضوع بند 5-4 مبایعه نامه عادی مورخ 28/8/87 موردپذیرش دادگاه قرار نگرفته و مردود اعلام شده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است. زیرا به موجب بند 5-4 مبایعه نامه مدرکیه فروشنده متعهد شده درصورتی که در تاریخ موردتوافق که در بند 2-4 قرارداد یوم 30/3/88 ذکرشده در دفترخانه اسناد رسمی حاضر نشود و مقدمات تنظیم سند را فراهم نیاورد مبلغ مورد خواسته را به عنوان وجه التزام به خریدار بپردازد، گواهی عدم حضور شماره 2574 صادرشده به توسط سردفتر اسناد رسمی شماره. . .
تهران حکایت از تخلف فروشنده از مفاد بند 5-4 قرارداد داشته و نامبرده در یوم موردتوافق در دفترخانه مذکور حاضر نشده و مقدمات تنظیم سند را فراهم نساخته که با فرض مذکور ذمه وی نسبت به وجه التزام قراردادی مشغول شده و مقررات بند 12-4 قرارداد و تبصره آن نافی مسئولیت فروشنده در پرداخت وجه التزام نبوده و مضافاً بر اینکه مستحق للغیر بودن مبیع به اثبات نرسیده و معامله فضولی در ردیف معاملات باطل قرار ندارد و غیر نافذ تلقی می شود، علت خارجی موضوع ماده 227 قانون مدنی نیز ناظر به عللی هست که بعد از انعقاد قرارداد و یا در زمان انجام تعهد ایجاد شود و مربوط به علتی که در زمان انعقاد بیع موجود بوده و فروشنده علم به آن داشته نمی باشد، چه اینکه در مانحن فیه، فروشنده در زمان تنظیم مبایعه نامه عادی مورخ 28/8/87 ایضاً قرار دادن شرط موضوع بند 5-4 قرارداد، عالم به فقدان مالکیت رسمی خویش بوده و باوجوداین علم، تعهد کرده موجبات تنظیم سند را در یوم 30/3/88 فراهم و ترتیبی اتخاذ نماید تا در روز مذکور سند رسمی بنام خریدار تنظیم شود و برأی تخلف خویش وجه التزام نیز در نظر گرفته است.
بنابرأین مورد نزاع خارج از شمول مقوله مربوط به علت خارجی موضوع ماده 227 قانون مدنی بوده و از طرفی مقررات بند 12-4 مکمل مقررات بند 5-4 قرارداد بوده و از نظر این محکمه قابل جمع بوده و مانعه الجمع نمی باشند و خریدار می تواند وجه التزام قراردادی را مطالبه و در صورت مستحق للغیر درآمدن مبیع ثمن خویش و غرامات مربوطه را نیز مطالبه دارد. بنابرأین دادگاه ادعای تجدیدنظرخواه را وارد می داند، مستنداً به ماده 230 قانون مدنی و ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته، حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 000/000/000/5 ریال بابت وجه التزام قراردادی ناشی از عدم حضور در دفترخانه اسناد رسمی و عدم تهیه مقدمات تنظیم سند رسمی و پرداخت خسارت دادرسی در حق خواهان صادر می نماید. رأی صادره قطعی است. رئیس شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه امی ـ ترابی