متن رأی
فرجامخواهی خانم م. ز.
نسبت به دادنامه شماره 1572 مورخ 6/12/91 شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان که در مقام تأیید دادنامه شماره 1413 مورخ 22/8/90 شعبه 23 دادگاه عمومی اصفهان اصدار گردیده و متضمن حکم به بطلان دعوی زوجه فرجام خواه به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش است، وارد و موجه به نظر نمی رسد زیرا زوجه و وکیل وی در دادخواست تقدیمی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده با اشاره به این که در سال 80 به عقد دائمی فرجام خوانده درآمده و علیرغم گذشت بیش از ده سال از تاریخ ازدواج تاکنون صاحب فرزندی نشده و علت آن حسب اسناد و مدارک ابرازی مشکلات موجود در زوج و عوارض جسمی وی می باشد، با استناد به تخلف زوج از بند دهم شروط ضمن عقد و همچنین اعتیاد زوج متقاضی صدور حکم طلاق گردیده و محکمه با توجه به محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و ملاحظه نظریه پزشکی قانونی مبنی بر عقیم نبودن زوج و عدم اعتیاد وی ادعای خواهان را وارد ندانسته و حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر نموده که در مرحله تجدیدنظر نیز این حکم تأیید گردیده و متعاقب فرجامخواهی زوجه و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور و ارجاع آن به این شعبه، هیأت شعبه به موضوع رسیدگی و با این توضیح که بند دهم شروط ضمن عقد صرفاً مربوط به عقیم بودن زوج نمی باشد و ممکن است عوارض جسمی دیگری در زوج موجب بچه دار نشدن زوجین شده باشد به علت نقص تحقیقات به شرح مندرج در دادنامه ضمن نقض رأی فرجام خواسته، رسیدگی مجـدد را به همان دادگاه صادر کننده رأی منقوض محول نموده است که در این مرحله با معرفی زوجین به پزشکی قانونی همراه با نظریه پزشک متخصص معالج درخواست گردیده که دقیقاً علت بچه دار نشدن زوجین اعلام گردد که پاسخ شماره 42488/3/2 مورخ 23/11/91 پزشکی قانونی حاکی از این است که زوجین هر دو بارور محسوب می گردنند ولی زوجه مشکل سقط مکرر دارد که علت آن می تواند مجموعه ای از عوامل کروموزمی مربوط به هر یک از زوجین باشد و در نتیجه شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان با این استدلال که با توجه به پاسخ پزشکی قانونی محرز است که زوج عقیم نبوده و دلیلی بر این که بچه دار نشدن زوجین به جهت عوارض جسمی زوج باشد ارائه نگردیده طی دادنامه شماره 1572 مورخ 6/12/91 رأی تجدیدنظر خواسته مبنی بر بطلان دعوی زوجه را تأیید نموده است که بر این تشخیص و استنباط دادگاه خدشه و خللی وارد نگردیده است.
کما این که زوجه تاکنون هفت بار حامله گردیده و بنا به دلایل مندرج در نظریه پزشکی قانونی منتهی به سقط شده است و در چنین حالتی تقصیر بچه دار نشدن متوجه هر دو طرف توصیف شده است. بنابرأین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه فرجام خواه فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رأی فرجام خواسته ابرام می گردد. رییس شعبه 8 دیوان عالی کشور ـ مستشار ـ عضو معاون عباسیان ـ اللهیاری ـ کریمپور نطنزی