مقاله پژوهشی
اصول کلی حقوق در آرای دیوان داوری دعاوی ایران ـ ایالات متحده با نگاهی به فعالیت اخیر کمیسیون حقوق بینالملل⁕: بررسی اختیار دادن به داور
کلیدواژهها
چکیده
از آن لحظه که کمیتۀ حقوقدانان مأمور نگارش اساسنامه دیوان دائمی داوری بینالمللی در سال 1920 شد تاکنون حقوقدانان بر سر مفهوم اصول کلی حقوقی، کارکرد و جایگاه و روش استنباط آن با یکدیگر اتفاق نظر نداشتهاند. مدتی است کمیسیون حقوق بینالملل سازمان ملل متحد مشغول شده است در موضوع اصول کلی حقوق بررسی و تحقیق کند. بزرگترین و مهمترین ثمرۀ کار کمیسیون حقوق بینالملل از لحاظ عملی روش شناسایی اصول کلی حقوق است نه تعیین مصادیق آن. بررسی آرای دیوان داوری دعاوی ایران ـ ایالات متحده این امکان را فراهم میکند با دیدگاه داوران این دیوان به اصول کلی حقوقی آشنا شویم؛ روش کار داوران این دیوان در استخراج و استنباط اصول کلی حقوق معلوم نیست. داوران دیوان در آن قضایا که به اصول کلی حقوق متوسل شدهاند وجود اصول را مسلم انگاشتهاند. با توجه به تجارب حاصل از عملکرد داوران این دیوان باید از خود بپرسیم که آیا حاضریم بار دیگر در اختلافات احتمالی آینده به داور اختیار استفاده از اصول کلی حقوقی را بدهیم؟ چون در قراردادهای تجاری یا در قراردادهای سرمایهگذاری منابع ذیقیمت و سرمایه و اعتبار طرفها و سرنوشت اجراشدن یا نشدن قرارداد با چند سطر یا چند صفحه موافقتنامه داوری در اختیار داور خواهد بود. به نظر ما اعطای چنین اختیاری به داور ریسک بالایی دارد چون در حال حاضر ملاک و معیاری برای تشخیص اصول کلی حقوقی وجود ندارد و قابلیت پیشبینی آن کم و تفسیرپذیری آن زیاد است.