مقاله پژوهشی
ظرفیتها و چالشهای سامانههای نظارت تصویری هوشبنیان در پیشگیری موقعیتمدار از جرم؛ در پرتو قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا مصوب 2024
کلیدواژهها
چکیده
چکیده تحولات عرصة هوشمصنوعی، امکانات و ابزارهای نوین متعددی را برای تقویت برسازة پیشگیری از جرم فراهم آورده است.از مهمترین این ابزارها، سامانههای نظارت تصویری هوشبنیان است که با تلفیق دوربینهای مداربسته و الگوریتمهای تحلیل تصویر پیشرفته، نقش برجستهای در مدیریت فضاهای عمومی از طریق پیشگیری موقعیتمدار از جرم ایفا میکند. این سامانهها با بهرهگیری از فناوریهایی نظیر شناسایی چهره، تحلیل رفتار و احساسات، ردیابی اشخاص و اشیا و تشخیص ناهنجاریهای جمعی، از ظرفیت پیشگیری از جرائم متعددی مانند سرقت، خرابکاری، جرائم تروریستی، کودکربایی، جرائم خشونتآمیز و... برخوردارند. این نوشتار با رویکردی توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر ابعاد فنی و حقوقی، به بررسی ظرفیتهای پیشگیرانه سامانههای نظارت تصویری هوشبنیان پرداخته و پس از تحلیل چالشهای حقوقی آن، هریک را با رویکرد ریسکمحورِ نخستین هنجارِ بایدی در این پهنه، یعنی قانون هوشمصنوعی اتحادیه اروپا مصوب 2024میلادی، تطبیق میدهد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بهکارگیری این فناوری، ضمن کاهش فرصتهای ارتکاب جرم، میتواند ابزاری مهم برای پیشگیری موقعیتمدار از جرائم بهشمار رود؛ مشروط بر آنکه الزامات حقوقی، ساختاری و اجرایی با هدف حفاظت از کرامت انسانی و حقوق و آزادیهای فردی و جمعی، مورد توجه نهادهای مسئول قرار گیرد