رویکردهای نوین ارزیابی خسارات فرصت ازدست‌رفته ناشی از قصور پزشکی

یکی از مسائل پیچیدة نظام‌‏های حقوقی جبران خسارت در خطاهای پزشکی به طور خاص به نحوة مطالبة «فرصت ازدست‌رفته» مربوط می‏شود. مفهوم فرصت ازدست‌رفته در این مقام، اشاره به وضعیتی دارد که در نتیجة فعل یا ترک فعل پزشک شانس معالجة بیمار از دست رفته یا فرصت دریافت معالجة مطلوب از بین می‏رود. جهت جبران خسارت ناشی از فرصت ازدست‌رفته در نظام‏های حقوقی گوناگون سه رویکرد «تفویت محض فرصت»، «احتمال اساسی» و «تناسبی» شناخته شده است. سیر تحولات در این پژوهش، مورد بررسی قرار گرفته و با مداقه در رویة قضایی کشورهای پیشرو، آشکار می‌شود که شیوة رسیدگی در پرونده‏های ناشی از معالجات پزشکی با توجه به قوانین و رویة قضایی ما نادرست است که از جمله می‏توان به تلقی دیه به عنوان جبران‌کنندة همة خسارات متصوره از قصور پزشکی یا نحوة اظهارنظر در خصوص معیار و میزان تقصیر توسط کمیسیون‏های پزشکی اشاره کرد که در نظام قضایی ما از طریق محاکم کیفری رسیدگی می‏شود. در این پژوهش، با روش تحلیلی‌ـ توصیفی با بررسی دلایل و استدلالات نشان داده می‌شود که رویکرد «تناسبی» از نکات قوت بیشتری در مقایسه با نظریات دیگر، برخوردار است و امکان مطالبة خسارات ناشی از فرصت ازدست‌رفته در ایران با توجه به عمومیت مادۀ 1 قانون مسئولیت مدنی و عمومات قانون مجازات اسلامی، از جمله باب ضمان، پذیرفتنی‌تر است.