نقش نظام قضا و نهادهای وابسته به آن در نظم و امنیت بغداد در خلافت منصور عباسی

نظام قضا و دادرسی، رابطه‌‌ای تنگاتنگ با نظم و امنیت در هر جامعه‌‌ای دارد؛ به‌‌گونه‌‌ای که هرگونه ناکارآمدی یا اخلال نظام دادرسی، موجب بروز بحران‌‌های اجتماعی و امنیتی خواهد شد. مسئله‌‌ این پژوهش آن است که منصور، دومین خلیفه عباسی (136- 158 ق.) که درواقع طراح آینده‌‌ این خلافت نیز بود، با توجه به اهمیت کارکرد نهاد قضا در رفع منازعات و برقراری امنیت و انتظام اجتماعی، چگونه از کارکرد این نهاد در جهت ایجاد آرامش در جامعه آغازین عصر عباسی بهره جست؛ بنابراین هدف این پژوهش بررسی نقش نظام قضا در نظم و امنیت بغداد در دوران خلافت منصور عباسی، با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی ‌‌‌‌است. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد که منصور با توانمندسازی نهاد قضا از طریق گماردن قضات باکفایت، تقویت نهادهای وابسته به آن مانند شُرطه و حِسبه و بهره‌‌گیری مؤثر از ظرفیت‌‌های تأمینی آن، کارکرد نظام قضایی را در جهت ایجاد امنیت و انتظام‌‌بخشی به شهر تازه تأسیس بغداد به کار گرفت.