محدودیت‌های حق افشای اثر توسط پدیدآورنده بر قراردادهای بهره‌برداری از حقوق مؤلف؛ مطالعه تطبیقی حقوق ایران و فرانسه

حق افشای اثر یکی از حقوق معنوی پدیدآورنده است که بیش از هر کشوری زاده‌ رویه قضایی کشور فرانسه است و نقشی اساسی در حفظ حریم خصوصی و کنترل پدیدآورنده بر اثرش ایفا می‌کند. نزدیکی حقوق ایران و فرانسه در شناسایی و اعمال حقوق پدیدآورنده، باعث ایجاد ضرورت بررسی موضوع حاضر در دو نظام حقوقی مذکور شده است. درحالی‌که رویه قضایی مستمر فرانسه در این زمینه قانون‌گذار آن کشور را به شناسایی این حق و تعیین قلمرو تأثیرگذاری آن در موارد مختلف واداشته است، در ایران چنین وضوحی در رویه قضایی یا قوانین دیده نمی‌شود. این مقاله به بررسی تأثیرات حق افشا بر حقوق مالی بهره‌برداران پرداخته است. یکی از سؤالات اصلی این است که آیا حق افشا در قراردادهای مجوز بهره‌برداری قابل تعدیل و واگذاری است یا خیر. این مقاله با روش تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای در پاسخ به این پرسش به نتیجه منفی دست یافته است. نویسندگان باور دارند که حق افشا قابل تعدیل و واگذاری به دارنده مجوز بهره‌برداری نیست و حتی با انعقاد قرارداد کار یا سفارش یا استخدام برای خلق اثر نیز ساقط نمی‌شود. در واقع، یافته‌های این مقاله پس از انجام مطالعه تطبیقی در این دو نظام حقوقی نشان می‌دهد که حق افشا یک حق غیرقابل انتقال و غیرقابل اسقاط است و نمی‌توان آن را به دیگری واگذار یا از آن صرف‌نظر کرد. در نتیجه، پدیدآورنده همچنان حق دارد که درمورد زمان و نحوه افشا اثر خود تصمیم بگیرد؛ حتی اگر حقوق مالی اثر را منتقل یا مجوز بهره‌برداری آن را اعطا کرده باشد یا برای خلق اثر قرارداد استخدام یا سفارش منعقد کرده باشد. در واقع، در فرض تعارض حق پدیدآورنده و حق مالی هم‌زمان طرف قرارداد وی غالباً، حق معنوی افشای اثر توسط پدیدآورنده اگرچه تعدیل هم بشود، در امان می‌ماند و این ماندگاری و محافظت، می‌تواند گاهی حقوق مالی طرف قرارداد با پدیدآورنده را محدود کند و‌ حتی در معرض زوال و‌ نابودی، قرار دهد.