مقاله پژوهشی
جنایت جنگی سایبری از رهگذرِ مخاصمه مسلحانه غیربینالمللی ناشی از رایاجنگ
کلیدواژهها
چکیده
علیرغم افزایش روزاروزِ رایاجنگها و ضرورت وضع محدودیتهای حقوق جنگ بر آنها، مقررات مربوط به حقوق جنگ متناسب با جنگهای فیزیکی سنتی وضع شده است و کاربست آنها در پهنه رایاجنگهای مدرن با چالشهایی مواجه است. تحقق عنصر زمینهای وقوع جنایات جنگی در رایاجنگها، یعنی وجود یک مخاصمه مسلحانه، چالش اولیه وقوع جنایت جنگی از رهگذرِ رایاجنگها دانسته میشود. توضیح آنکه رایاجنگهای ارتکابیافته از سوی گروههای غیردولتی در صورتی یارای آن هستند که بهعنوان جنایت جنگی سایبری تلقی شوند که لزوماً در بستر یک مخاصمه مسلحانه غیربینالمللی واقع شده باشند. بر این اساس، امکانسنجی وقوع مخاصمه مسلحانه غیربینالمللیِ سایبری بهمنظور تحقق جنایات جنگی سایبری، موضوع اصلی این پژوهش است که با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، تلاش میشود تا به آن پاسخ داده شود. برآمد این پژوهش بر آن است که ماهیت گروههای سایبریِ مرتکبِ رایاجنگ، مقتضیِ وجود صفاتی همچون عدم تجمع اعضای گروه، فقدان همصدایی و نبود سازکارهای انضباطی در گروههای مذکور است. صفات نامبرده با ارکان مخاصمه مسلحانه غیربینالمللی همچون «سازمانیافتگیِ گروه مرتکب»، در سازواری کامل قرار نمیگیرد. بر این اساس تنها در صورت استنباط روزآمد و پویا از مقررات و رویه قضایی موجود، امکان وقوع مخاصمات مذکور از طریق رایاجنگ و تحقق عنصر زمینهای جنایات جنگی وجود دارد.