مطالعه تطبیقی جانشینی با پرداخت در حقوق انگلیس و ایران

نظریه جانشینی با پرداخت در حقوق انگلیس به‌عنوان مهد ارائه، پذیرش و پردازش این نظریه، درزمینه‌های مختلف حقوقی وارد شده و قواعدی خاص و متناسب با هر رشته از حقوق را ایجاد نموده است. رویه قضایی انگلیس این نظریه را بر مبنای اصل انصاف ارائه و به‌مرور، قواعد آن را تدوین، تشریح و تکمیل نمود. قانون‌گذار انگلیسی نیز در مصوبات خود، این نظریه را مورد توسعه یا تعدیل قرارداده و برخی قواعد آن را، بنا به‌ضرورت، تغییر داد. پس از دو قرن مطالعه این نظریه، دادگاه‌های انگلیس، به‌تبع تغییرات ایجادشده در مبانی نظام جبران خسارت، مبانی این نظریه را بر مبنای قواعد مرتبط با منع دارا شدن ناعادلانه بررسی می نمایند. این تغییر رویکرد به‌تدریج برخی تغییرات را در این نظریه ایجاد نموده یا خواهد نمود. هرچند مصادیق متفاوت و متنوعی از این نظریه در حقوق ایران نیز ملاحظه می‌شود، ولی پذیرش این نظریه به‌عنوان نظریه‌ای عمومی در حقوق ایران محل تردید است. مطالعه مبانی، ضوابط و کارکردهای این نظریه در حقوق انگلیس و تطبیق آن با مبانی حقوقی موجود در حقوق ایران، ما را به ظرفیت های به کارگیری نظریه در دو نظام حقوقی یاد شده، رهنمون خواهد ساخت.