نقد و بررسی جایگاه مسؤولیت اجتماعی در چارچوب معاهدات سرمایه‌گذاری: با مطالعه تطبیقی حقوق ایران، کانادا، برزیل و اتحادیه‌اروپا

شرکت­های فراملی در پی گسترش تجارت آزاد و به دنبال کسب سود بیشتر می­باشند و این موجب نادیده­گرفته شدن ابعاد اجتماعی اقداماتشان می­شود؛ بنابراین دولتهابرای تنظیم و تضمین مسؤولیت اجتماعی شرکتی از طریق مقررات سخت و موازین نرم مندرج در معاهدات سرمایه­گذاری اقدام کرده­اند. در این پژوهش جایگاه این مسؤولیت در معاهدات سرمایه­گذاری کشورهای کانادا،برزیل،اتحادیه­اروپا و در نهایت ایران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته ­است و به­نظر می­رسد رویکرد کشور برزیل و اتحادیه­اروپا در تضمین این مسؤولیت با توجه به تببین دقیق مصادیق و ارجاع به اسناد بین­المللی به نحو موفق­تری عمل نموده­باشد. در نظام حقوق معاهدات سرمایه­گذاری ایران نیز در دوره پسابرجام، روند مناسبی در تبیین قواعد مسؤولیت اجتماعی ملاحظه می­شود. هرچند این قیود عملا نتوانسته در ایجاد توازن میان منافع سرمایه­گذار خارجی و منافع عمومی مؤثر باشد و با چالش­هایی چون نقش ماهیت سنتی معاهدات سرمایه­گذاری، ماهیت نرم قواعد و ابهام در تببین مفهوم مسؤولیت اجتماعی،عدم احراز شخصیت بین­المللی شرکت­های فراملی روبروست؛ بنابراین مراجع­داوری نیز بایستی با تفسیر متوازن حقوق سرمایه­گذار و کشور میزبان و قواعد کلاسیک سرمایه­گذاری به رشد و تحکیم این مسؤولیت کمک کنند. بازنگری مجدد مفاد معاهدات سرمایه­گذاری و توجه بیشتر به قواعد مسؤولیت اجتماعی نسبت به حمایت از سرمایه­گذار خارجی، راهکار دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.