مقاله پژوهشی
تحلیل اقتصادی قاعده عدم مسئولیت پزشک
کلیدواژهها
چکیده
بهموجب قاعده عدم مسئولیت، پزشک از جبران زیانهای وارده به بیماران، مصون خواهد بود. این قاعده، بهجهت مقدس و غیرتجاری بودن حرفه پزشکی و وجود برخی باورهای خاص، برای سالیان متمادی قاعده عمومی در این حوزه بوده است. با گذشت زمان و تغییر رویکرد جامعه به این فعالیتها، بهتدریج مسئولیت پزشکان مورد شناسایی قرار گرفته و روزبهروز توسعه یافته است. تحلیل اقتصادی این قاعده و پژوهش صورتگرفته در این مقاله به روش کتابخانهای، تحلیلی و توصیفی نیز نشان میدهد که تغییر رویکرد جامعه و نظام حقوقی، منطبق بر کارایی اقتصادی بوده است. استفاده از قاعده عدم مسئولیت در حوزه پزشکی، عموماً دو اثر بسیار مهم دارد. از یک سو، سطح فعالیت پزشکان بالاتر از سطح بهینه و سطح احتیاطی آنها بسیار پایینتر از سطح بهینه قرار میگیرد. از سوی دیگر، احتیاطهای بیماران یا تأثیری در ورود زیان ندارد یا اینکه آنها باید با هزینه بسیار بیشتری نسبت به پزشکان از بروز حادثه جلوگیری کنند. بنابراین، این قاعده بهعنوان یک قاعده عمومی نمیتواند مورد استفاده قرار گیرد. با وجود این، این قاعده میتواند در شرایط خاصی کارا باشد: نخست، موقعیتی که در آن، بیمار، تنها یا «کمهزینهترین اجتنابکننده از زیان» است. دوم، موقعیتی که نظام قضایی، با در نظر گرفتن توسعه دانش پزشکی در گذر زمان، قصد دارد تا استانداردهای احتیاطی پزشکان را (نه در آن پرونده، بلکه در پروندههای آتی) ارتقا دهد. سوم، موقعیتی که هزینههای اجرایی رسیدگی به قصور پزشک، از منافع حاصل از آن بیشتر است.