داوری‌پذیری اختلافات داخلی شرکت‌های تجاری و موانع آن

داوری به منزلة یکی از روش‌های حل اختلاف مورد حمایت قانون‌گذاران است. با این حال، در برخی موارد به جهت محافظت از صلاحیت انحصاری دادگاه‌های ملی در برخی امور مهم مقید به رعایت شرایطی است. بی‌شک، مهم‌ترین شرطْ داوری‌پذیری است که سنگ بنای رسیدگی داوری شناخته می‌شود؛ طوری که نادیده گرفتن آن ممکن است جریان داوری را در هر مرحله‏ای متأثر سازد. از اختلافات محل طرح مسئلة داوری‏پذیری اختلافات داخلی شرکت‌های تجاری است. پیچیدگی روابط ارکان شرکت و وجود ذی‌نفعان متعدد در برخی موارد به گونه‏ای است که داوری‏پذیری اختلافات بروزیافته را با ابهاماتی مواجه می‏کند. با این حال، با وجود اهمیتی که داوری‎پذیری اختلافات داخلی‌ شرکت‌های تجاری دارد، در حقوق ایران، وضعیت حقوقی آن چندان روشن نیست؛ حال آنکه در بسیاری از کشورها قواعد مشخصی در این زمینه وجود دارد. در این نوشتار، به روش تطبیقی، داوری‌پذیری اختلافات داخلی شرکت‌ها بررسی شد و یافته‏ها نشان داد برخلاف برخی کشورها، که رویة قضایی داوری‌پذیری اختلافات داخلی‏ شرکت‏ها را شناسایی و موانع آن را تبیین کرده است، در حقوق ایران، قانون‌گذار فقط در خصوص شرکت‌های تعاونی ارجاع به داوری را الزامی دانسته و در خصوص سایر شرکت‌ها مقررة صریح و مشخصی ندارد.