مقاله پژوهشی
آزادی گزینش عناوین دعوایی: درستی یا نادرستی پذیرش دعوای تنفیذ
کلیدواژهها
چکیده
برای اِعمال حق دادخواهی بهعنوان یک حق طبیعی مورد تأکید قوانین اساسی و میثاقهای بینالمللی، غیر از موارد بسیار نادر که قانون مشخص کرده، افراد از آزادی کامل برخوردار هستند؛ تا جایی که این آزادی در انتخاب عنوان دعوا نیز رعایت شده و میتوان نظریه اصل آزادیخواهان در تعیین عناوین دعوا را ارائه نمود. از سوی دیگر با وجود اینکه وجود نفع و همچنین اختلاف بهعنوان شرط تحقق دعوا قلمداد میگردد، گاه دعاوی با عنوان تنفیذ در دادگاهها اقامه میشوند که رویه قضایی موضع یکسانی در پذیرش یا رد آنها ندارد؛ گرچه دادگاه میتواند دست به باز توصیف یا تطبیق توصیف صحیح بر وقایع دعوایی بزند؛ اما این بدان معنا نیست که دادرسی مدنی همچون دادرسی کیفری از عناوین معین و مشخص قانونی تبعیت میکند و طبیعتاً دعوای تنفیذ معامله یا سند، آنچنان که مقنن نیز آن را در مواردی تجویز نموده قابل بررسی است. دربارۀ اینکه علاوه بر موارد معین قانونی این دعوا قابل رسیدگی است یا خیر، موضع رویه قضایی مورد نقد قرار میگیرد؛ به باور پژوهندگان گرچه بیتردید، خواهان در طرح این دعوا ذینفع است.