تأثیر حقوق بشر بر تحول ماهیت، ساختار و هنجارهای حقوق بین‌‌الملل

پس از فجایع جنگ جهانی دوم با تصویب منشور ملل متحد به‌ منظور حفظ صلح و امنیت بین‌‌المللی، «حقوق بشر» به یک موضوع حقوقی بین‌‌المللی تبدیل شد و بدین ترتیب رویکرد جدیدی در حقوق بین‌‌الملل پدید آمد. پژوهش توصیفی ـ تحلیلی حاضر در پی ‌شناخت آثار این رویکرد بر تحول ماهیت، ساختار و هنجارهای حقوق بین‌‌الملل طی هفت دهه گذشته است. از جهت ماهوی می‌توان گفت پذیرش انسان به‌ مثابه تابع و در نتیجه انسانی شدن حقوق بین‌‌الملل و ذی‌نفع‌‌‌‌ قرار دادن انسان مهم‌ترین تأثیرات بنیادی بوده‌‌اند. از حیث ساختاری نیز رابطه دولت با افراد (به‌ویژه شهروندانش) از انحصار حاکمیت ملّی خارج‌شده و جامعه بین‌‌المللی نیز در حمایت از حقوق بنیادین مسؤول شمرده می‌‌شود. به‌علاوه قلمرو هنجارهای حقوقی بین‌‌المللی نیز دستخوش تحول شده‌‌اند که ازجمله می‌‌توان به تحولاتی در حوزه‌‌های حق شرط بر معاهدات، حمایت دیپلماتیک و دسترسی کنسولی و نیز حقوق بشردوستانه اشاره نمود.