تأملی بر برخی مسائل حقوقی- اخلاقیِ «فناوریِ زیستیِ کایمرا»؛ مورد پژوهی رویکرد اسناد بین المللی

ایجاد کایمراها، به ویژه اختلاط‌های انسان– حیوان مسائل متعدد اخلاقی و حقوقی را در دانش پزشکی و زیست شناسی ایجاد کرده است. از یک سوی این موجودات ممکن است آثار نامطلوب و خطرات جدی بر سلامت و حیات انسانی و نیز تنوع زیستی بر جای گذارند. از سوی دیگر می‌توانند فوایدی از قبیل کمک به بیماران صعب العلاج در دانش پزشکی داشته باشند و لذا نباید تحقیقات علمی در این زمینه را ممنوع یا محدود نمود. این امر باعث شده است، مجادلات اخلاقی- حقوقی متعددی در این زمینه مطرح گردد. این سئوال اساسی مطرح است که آیا تحقیقات و تولید کایمرها از لحاظ حقوقی و اخلاقی قابل توجیه و مجاز هستند؟ در این مقاله کوشیده شده است برخی ابعاد حقوقی- اخلاقی تحقیق و ایجاد موجودات کایمرا در پرتو اسناد بین المللی و قواعد مورد اشاره در این اسناد مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند. اجمالا در این خصوص سه رویکرد کلی مخالفت مطلق، مخالفت نسبی و موافقت قابل ذکر است. در اسناد بین المللی برخی قواعد و هنجارهای بین المللی مورد اشاره در اسناد بین المللی حوزه زیست پزشکی، ژنوم انسانی و حقوق حیوانات با تحقیقات و تولید کایمرها مرتبط هستند. فرض اساسی این مقاله در پاسخ به سئوال اصلی بر این مبنا استوار است که، دولت‌ها مکلفند در صدور مجوز به فعالیت‌های علمی مرتبط با کایمرا و هیبرید، جنبه احتیاطی امر را رعایت نموده و حتی الامکان از آثار نامطلوب آن بر موجودات زنده به ویژه انسان و تنوع زیستی پیشگیری نمایند.