تأملی بر تحول مفهومی عفو در گستره حقوق بین‌الملل

عفو، چشم‌پوشی مقامات کشور از اعمال گذشته تمامی یا گروه خاصی از افراد است که مجرم شناخته شده‌اند و اغلب مشروط به بازگشت آن‌ها به تبعیت از حاکمیت است. موافقان عفو معتقدند که اعطای عفو، نیاز جوامع در‌حال گذاری است که ره به سوی صلح و ثبات دارند. اما مخالفان برآنند که عفو موجب گسترش فرهنگ بی‌کیفری است و مغایر با قواعد حقوق بشری مندرج در کنوانسیون‌های مختلف است. آن‌ها در این راستا به آرای نهادهای داخلی و بین‌المللی استناد می‌کنند. تحولات اخیرِ مؤثر در کیفری‌شدن حقوق بین‌الملل و قوت‌گرفتن اصل صلاحیت جهانی باعث شده است تا مشروعیت عفو، مورد تردید قرار گیرد و تنها عفوهای مشروط از استقبال و پذیرش جامعه بین‌‌المللی برخوردار شوند. این نوشتار سعی دارد عمده‌ترین ابعاد حقوقی عفو را بررسی کند. عفو، چشم‌پوشی مقامات کشور از اعمال گذشته تمامی یا گروه خاصی از افراد است که مجرم شناخته شده‌اند و اغلب مشروط به بازگشت آن‌ها به تبعیت از حاکمیت است. موافقان عفو معتقدند که اعطای عفو، نیاز جوامع در‌حال گذاری است که ره به سوی صلح و ثبات دارند. اما مخالفان برآنند که عفو موجب گسترش فرهنگ بی‌کیفری است و مغایر با قواعد حقوق بشری مندرج در کنوانسیون‌های مختلف است. آن‌ها در این راستا به آرای نهادهای داخلی و بین‌المللی استناد می‌کنند. تحولات اخیرِ مؤثر در کیفری‌شدن حقوق بین‌الملل و قوت‌گرفتن اصل صلاحیت جهانی باعث شده است تا مشروعیت عفو، مورد تردید قرار گیرد و تنها عفوهای مشروط از استقبال و پذیرش جامعه بین‌‌المللی برخوردار شوند. این نوشتار سعی دارد عمده‌ترین ابعاد حقوقی عفو را بررسی کند.