واکاوی سیاست‌گذاری تقنینی ایکائو در قبال اقدامات تروریستی

واکاوی سیاست‌گذاری تقنینی ایکائو در قبال اقدامات تروریستی پیمان نمامیان استادیار گروه حقوق دانشگاه اراک چکیده اقدامات غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی از بدو راه‌اندازی این صنعت، از عوامل مؤثر در ایجاد تهدید و چالش‌های بسیار گسترده‌ای بوده که یکی از مهم‌ترین آن از حیث وسعت حادثه، «حوادث 11 سپتامبر 2001» است. تهدیدات جهانی و ماهیت فراملی این صنعت به گونه‌ای است که راهبردهای مواجهه با آن باید جهانی باشند و به توجه مبرم و مداوم ایکائو و همکاری گسترده کلیه دولت‌های عضو نیاز دارد. با این حال، جامعه بین‌المللی از طریق همکاری جهانی در رابطه با جرم‌انگاری اقدامات غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی موفقیت‌ها و دستاوردهایی را داشته است. بر این اساس، علاوه، بر نهادها، مجامع و سازمان‌های بین‌المللی به ویژه ایکائو، دولت‌ها نیز در سطوح ملی مبادرت به تدوین و تصویب قواعد حقوقی در مواجهه با تهدیدها و چالش‌های ناشی از آثار مخرب اقدامات غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی هم‌چون تروریسم نموده‌اند. با این همه، نظر به رشد اقدامات تروریستی و تهدیدآمیز علیه امنیت هوایی و نیز اهمیت تأمین امنیت در این زمینه، باید برای هرگونه اقدام ارتکابی، در چارچوب سیاست‌گذاری‌های ایکائو در تدوین و وضع مقرره‌های بین‌المللی، کیفر متناسب و مؤثری مقرر گردد تا موجبات بازدارندگی را در این عرصه فراهم نماید. بنابراین، در این مقاله سعی در پاسخ به پرسش‌‌هایی نظیر «چگونه می‌توان با تهدیدها و چالش‌های ناشی از نقض امنیت هواپیما مقابله نمود؟»، «آیا محتوای مقرره‌ها و اسناد بین‌المللی مصوب ایکائو در قبال تهدیدهای پیش‌روی امنیت هواپیمایی کافی به‌نظر می‌رسند؟» و «چه سازوکار عملیاتی و راهبردهای اجرایی در برقراری امنیت و ارتقای آن‌ها در فرودگاه‌ها باید اتخاذ نمود؟»، خواهد شد. البته روش‌شناسی پژوهش در این مقاله از حیث اهداف مطروحه، «اکتشافی و توسعه‌ای» و از منظر جمع‌آوری داده‌ها، «کتابخانه‌ای» است. واژگان کلیدی: امنیت هواپیمایی، اقدامات غیرقانونی عیله امنیت هواپیمایی، تروریسم، ایکائو.