مقاله پژوهشی
امکان رجوع طرف قرارداد به اصیل افشانشده در حقوق ایران و فقه امامیه
کلیدواژهها
چکیده
نظریة «اصیل افشانشده» از مباحث کلیدی حقوق نمایندگی در نظام کامنلا است که بر اساس آن ثالث میتواند علیه اصیل، با وجود عدم افشای رابطة نمایندگی در زمان انعقاد قرارداد، اقامة دعوا کند. اگرچه این نهاد در حقوق ایران بهصراحت شناسایی نشده است، برخی ظرفیتهای فقهی و حقوقی نظیر وکالت، خرید در ذمه، معاملة فضولی، و اجازه امکان بررسی آن را فراهم میآورند. پژوهش حاضر با روش توصیفیـ تحلیلی و با تکیه بر فقه امامیه و مطالعات تطبیقی امکان شناسایی مسئولیت قراردادی اصیل را بررسی میکند. یافتهها نشان میدهد که بهرغم رویکرد غالب در فقه امامیه مبنی بر انتساب آثار عقد به مباشر، برخی دیدگاهها در مباحث وکالت و خرید در ذمه امکان تفکیک میان طرف ظاهری و ذینفع واقعی را میسر میسازد. در نتیجه، اگرچه پذیرش کامل این نظریه با مبانی سنتی سازگار نیست، با اتکا به اقتضائات امنیت معاملاتی و حسننیت، پذیرش محدود و تعدیلشدة آن قابل دفاع است.