مقاله پژوهشی
تحول مفهوم مسئولیت بینالمللی نهادهای پولی در قبال تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی
کلیدواژهها
چکیده
این پژوهش به بررسی تحول مسئولیت بینالمللی نهادهای پولی در عصر هوش مصنوعی (AI) و تحلیل چالشهای حقوقی ناشی از واگذاری بخشی از فرایند تصمیمگیری به سیستمهای الگوریتمی میپردازد. با گسترش استفاده از هوش مصنوعی در سیاستهای پولی، چارچوبهای سنتی مسئولیت بینالمللی با پرسشهایی دربارة کفایت و نیاز به بازنگری مفهومی و هنجاری مواجه شدهاند. این مطالعه توصیفیـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای شامل اسناد حقوق بینالملل، رویههای نهادهای پولی، گزارشهای حکمرانی هوش مصنوعی، و مباحث حقوقی مرتبط است. رویکرد مقایسهای تفاوت مسئولیت در تصمیمگیری انسانی و تصمیمگیری مبتنی بر هوش مصنوعی را نشان میدهد و شکافها و ابهامات قانونی را مشخص میکند. یافتهها نشان میدهند هوش مصنوعی مسئولیتپذیری را پیچیده میکند، شفافیت را کاهش میدهد، نسبت دادن اقدامات را مبهم میسازد، و تعیین عنصر تقصیر را دشوار میکند. چارچوبهای سنتی مبتنی بر کنترل انسانی و ارادة نهادی در مواجهه با تصمیمات خودکار یا یادگیریشونده محدودیت دارند. با این حال، مسئولیتپذیری از طریق نوآوریهای حقوقی و مفهومی قابل حفظ است. مفاهیمی مانند «مسئولیت نظارتی»، «احتیاط فناورانه»، و «پاسخگویی الگوریتمی» امکان ارتباط اقدامات هوش مصنوعی با نهادها را فراهم میکنند. توسعة هنجارهای بینالمللی و تقویت شفافیت و نظارت کلیدی برای حفظ مشروعیت و اعتماد نهادها در محیط مالی خودکار است.