دلایل‌‌کاهش رغبت شهروندان در دستگیری متهمان (مطالعه موردی دانشجویان پسر دانشگاه فردوسی مشهد)

منظور از مداخله ناظران، مداخله انتظامی افراد عادی حاضر در صحنه جرم است؛ چنانکه در عملیاتِ «دستگیریِ شهروندی» مردم ناظر به توقیف مرتکبینِ جرم اقدام می‌‌کنند. این تحقیق با استفاده از روش پیمایشی و ابزار پرسشنامه محقق‌‌ساخته درصدد نگرش‌‌سنجی عوامل اجتناب از توقیف مرتکبان جرم در میان 353 دانشجوی پسر دانشگاه فردوسی مشهد در نیم‌‌ سال ‌‌اول سال تحصیلی 1402 است که با استفاده از فرمول کوکران مبنای آزمون قرار گرفتند. داده‌‌های پژوهش در دو بخش توصیفی و استنباطی قابل مطالعه است. بنا به یافته‌‌های توصیفی تحقیق، در نگرش افراد جامعه هدف، سطح اجتناب از این مداخله گسترده‌‌تر از مقدار مداخله است. در این رابطه به ترتیب، عدم آگاهی ناظر نسبت به انتخاب نوعِ واکنش، امید به مداخله سایر افراد حاضر در صحنه‌‌ جرم، ترس از سرزنش دیگران، مهم‌‌ نبودن موضوع جرم و ترس از صدمه ‌‌دیدن، بیشترین تأثیر و ترس از مؤاخذه شدن توسط پلیس و مهم نبودن سرنوشت قربانی به علت غریبه بودن او به ترتیب کمترین اثر را در این موضوع داشته‌‌اند. یافته‌‌های استنباطی ‌‌نیز نشان می‌دهد که در نگرش افراد مذکور، میان این عوامل و نوع جرم همبستگی معناداری وجود دارد؛ چنانکه به‌طور مثال در جرم «توزیع مواد مخدر صنعتی»، ترس صدمه ‌‌دیدن و ترس از سرزنش دیگران مهم‌ترین عواملِ ‌‌عدم مداخله جهت دستگیری مرتکبان جرم هستند. همچنین میان عدم مداخله و نوع رشته تحصیلی رابطه معناداری مشاهده شده، به طوری که تنها دانشجویان دانشکده حقوق، حس‌‌ مشارکت بیشتری در این زمینه ‌‌از خود نشان داده‌‌اند. در مقابل میان متغیرهای عدم ‌‌مداخله و سطحِ تحصیلات و وضعیت تأهل همبستگی معناداری مشاهده نشد.