مبانی و آثار تمایز قبض و تسلیم در حقوق مدنی ایران

در ادبیات حقوقی، قبض و تســلیم مورد معامله در نگاه اول ممکن است ساده و حتی متحد به نظر برســد، ولی با اندکــی درنگ می توان دریافت که هر یک از این دو مفهوم در ماهیت، قلمرو شمول، مصادیق، زمان وقوع و ایجاد اثر حقوقی متفاوت بــوده و این موضوع با اختلاف نظرهــای گوناگون و بعضا متهافتی در حقوق ایران و فقه امامیه همراه بوده است و این پرسش را مطرح می سازد که آیا این دو مقوله دارای مفهوم و اثر یکسانی است یا خیر. این مقاله به روش تحلیلی-توصیفی و در پی پاســخ به پرسش پیش گفته، نتیجه می گیرد که قبض و تســلیم اگر چه از حیث ضمانت اجرا، قلمرو شمول، مصادیق و میزان تاثیر وقوع اشــتباه و غرور ظاهرا جدا از یکدیگرند، اما استدلال های طرفداران جدایی این دو مفهوم از یکدیگر قابل خدشه است و لذا ارجح است که قبض و تسلیم را دارای مفهومی واحد انگاشت.