بررسی تحلیلی جایگاه تفسیر شک به نفع متهم در حقوق کیفری

خصیصه کلی بودن قانون و گاه ابهام، اجمال، تعارض یا سکوت آن، ضرورت تفسیر را ایجاب می‌کند. قانون مجازات اسلامی و قانون آیین دادرسی کیفری نیز از این موارد مستثنا نیستند. در این مقاله، مواد این قوانین از حیث نظری و با هدفی بنیادی بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت، نتیجه‌گیری بدین‌صورت است که در مقام شک در اراده قانون‌گذار، ابتدا باید تلاش کرد تا به اراده اصلی او پی برد و هرگاه این امر ممکن نباشد، چنین شکی باید به نفع متهم تفسیر شود. همچنین در اثبات جرم، هرگاه ادله اتهامی ناکافی باشد یا دلیلی علیه متهم در دست نباشد تا بتوان بر مبنای آن حکم محکومیت صادر کرد، اصل بر برائت است؛ زیرا در این مقام، شک مساوی با عدم اثبات جرم بوده و در چنین مواردی شک کاملاً به نفع متهم خواهد بود.