انحصار طبیعی و حق دسترسی شخص ثالث در سرمایه‌گذاری در خطوط لولة نفت و گاز با تأکید بر حقوق انگلیس

خطوط ‌لولة نفت و گاز دارای انحصار طبیعی است به این معنا که کشیدن خطوط لوله موازی فاقد صرفة اقتصادی است. از طرف دیگر آزادسازی سرمایه‌گذاری خصوصی در انتقال نفت و گاز مستلزم شناسایی این انحصار و برقراری حق دسترسی به اشخاص ثالث است که بتوانند بدون اینکه خطوط لولة جدیدی احداث کنند از خطوط لولة نفت و گاز موجود استفاده کنند. با اجرایی شدن سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی، منع ورود بخش خصوصی در فعالیت‌های اقتصادی ایران، از جمله در حوزة انتقال و فروش نفت و گاز، تا حدودی مرتفع شده است، لیکن مفاهیم انحصار طبیعی و حق دسترسی شخص ثالث در سیاست‌گذاری‌های کلان و اسناد بالادستی ایران مورد توجه قرار نگرفته است. در این رابطه، تجربة سایر کشورها کمک شایانی می‌کند. در مقالة حاضر تلاش شده است، ضمن معرفی انحصار طبیعی و حق دسترسی شخص ثالث، از تجربة سرمایه‌گذاری در خطوط لولة نفت و گاز انگلیس بهره گرفته شود و امکان استفاده از این تجربیات در نظام حقوقی ایران مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد.