اعتبار شهادت غیرحضوری در بستر فضای مجازی

در فرایند دادرسی، بهره‌برداری حداکثری از مشارکت و حضور شاهدان در جلسات دادگاه اهمیت فراوانی دارد و در این راستا فراهم کردن بستری مناسب برای افزایش حضور آنان ضروری است. شهادت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ادله اثبات دعوا، جایگاه ویژه‌ای در رسیدگی به پرونده‌ها دارد. با توجه به رشد سریع فناوری، امکان استفاده از ادله الکترونیکی، شهادت در فضای مجازی و دادرسی الکترونیک فراهم شده است؛ چرا که رسیدگی به دعاوی و ارزیابی شهادت در بستر مجازی از اهداف اساسی نظام‌های قضایی در هر کشور و جامعه‌ای به شمار می‌رود. تحقق این امر موجب تسریع در روند رسیدگی، حمایت از شاهدان، افزایش کارآمدی رسیدگی به دعاوی کیفری و مدنی، دسترسی آسان شهروندان به خدمات قضایی با کمترین حضور فیزیکی و پیشگیری از اطاله دادرسی می‌شود. پس از اصلاحات اخیر قانون آیین دادرسی کیفری، توجه ویژه‌ای به فناوری اطلاعات و ابزارهای دیجیتال نوین برای توسعه دادرسی الکترونیک معطوف شده است. تحقق دادرسی الکترونیک مستلزم فراهم‌سازی زیرساخت‌های فرهنگی و تجهیزاتی مناسب و ارتقای توانایی عموم افراد در استفاده از فضای مجازی است. این پژوهش به بررسی مبانی شهادت در امور مدنی پرداخته و چهارچوبی برای سنجش صلاحیت شاهدان و صحت شهادت آنان در محیط‌های مجازی ارائه می‌دهد که آن را از پژوهش‌های پیشین متمایز می‌کند. روش تحقیق کیفی و توصیفی ـ تحلیلی بوده و بر تحلیل منطقی داده‌های طبیعی جمع‌آوری‌شده از منابع معتبر شامل بانک‌های اطلاعاتی، پایان‌نامه‌ها، کتاب‌ها، رساله‌ها و مقالات علمی استوار است.