جایگاه جرم مادی صرف با نگاهی به رویکرد قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به عنصر روانی جرم

جــرم مادی ِ صرف کــه از وضعیت ذهنــی مجرمانه فاصله گرفتــه و به صرف هســتی ِ پذیری عنصر مادی محقق می شود، گاه با ضابطه ای مشخص، مخلوق قانونگذار (جرائم مادی منصوص) است و در مواردی نیز، با ضابطه ای نامشخص، مخلوق دکترین و رویه قضایی (جرائم مادی غیر منصوص) می باشد. پرسش مورد نظر در نوشتار حاضر، جایگاه جرائم مادی صرف در قانون مجازات اســامی مصوب ۱۳۹۲است. این قانون اصولاً جرم مادی صرف را مورد شناسایی قرار نداده است؛ مگر اینکه قانون گذار به طور صریح، به آن تصریح کند. این اســتنباط برخاسته از غایت قانون گذار در پیشبینی مواد ۱44و ۱45قانون پیش گفته اســت که قاعده را بر «لــزوم احرازِ عنصر روانی» در تمام جرائم قرار داده اســت؛ به نحوی که ذهنیت مرتکب تمامی اجزای عنصر مادی جرم را در بر گرفته و در نهایت با استناد به این قاعده، عامل اصلی سرزنش انسان را «وضعیت ذهنی و دِماغی» او معرفی می نماید. یافته این تحقیق که با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای نگارش یافته، آن است که به خلاف تفاسیر دکترین حقوقی، در حقوق کیفری ایران جرم بدون عنصر روانی قابلیت تحقق ندارد و احراز ارکان عنصر روانی در تمامی جرائم ضروری است