الزام متعهد به انجام تعهد و مطالبه مسئولیت قراردادی در تعهدات مستمر در حقوق ایران و فرانسه

مطابق تحلیل سنتی حقوق قراردادها، تا پیش از حلول موعد اجرای تعهد، اصولاً نقض تعهد و امکان توسل به ضمانت‌اجراهای قراردادی تحقق نمی‌یابد. این تحلیل که در حقوق ایران در ماده ۲۲۶ قانون مدنی و در حقوق فرانسه در قالب نهاد mise en demeure و ماده 1231 قانون مدنی انعکاس یافته، عمدتاً بر مبنای تعهدات آنی استوار است. با این حال، در تعهدات مستمر، به‌ویژه در قراردادهای ساخت، پیش‌فروش و خدمات مستمر، تحقق هدف نهایی قرارداد وابسته به استمرار اجرای تعهد در طول زمان است و توقف عملیات اجرایی می‌تواند پیش از حلول موعد نهایی، امکان اجرای قرارداد را با خطر جدی مواجه سازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه، به بررسی امکان شناسایی نقض تعهدات مستمر پیش از موعد نهایی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در تعهدات مستمر باید میان «تأخیر در اجرای تعهد نهایی» و «قطع فرآیند مستمر اجرای تعهد» تفکیک قائل شد و اختلال در استمرار اجرا می‌تواند خود نوعی نقض فعلی تعهد تلقی شود. بر این اساس، متعهدله باید بتواند حسب مورد الزام متعهد به ادامه اجرا، مطالبه خسارت و فسخ قرارداد را درخواست کند.