کاهش ثمن در حقوق قراردادها در پرتو اصلاحات ۲۰۱۶ حقوق فرانسه با تحلیلی تطبیقی با حقوق ایران

نهاد کاهش قیمت یا ثمن قراردادی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های اصلاحات سال ۲۰۱۶ قانون مدنی فرانسه، جایگاهی برجسته در نظام حقوقی اجرای تعهدات یافته است. ماده ۱۲۲۳ با الهام از اصول حقوق اروپایی از جمله اصول اروپایی حقوق قراردادها و اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی، به متعهدله اختیار می‌دهد تا در صورت اجرای ناقص، معیوب یا نامتعارف تعهد، بدون توسل به فسخ قرارداد یا الزام به اجرای کامل، ثمن را به‌تناسب میزان نقص کاهش دهد. این ابزار، علاوه بر کارکردهای اقتصادی و عملی گسترده پژوهش حاضر با تحلیل مبانی نظری، ساختار حقوقی ماده ۱۲۲۳، کارکردهای عملی، رویه قضایی و چالش‌های دکترینال آن، تصویری جامع از نهاد کاهش قیمت ارائه می‌کند. همچنین، با بررسی تطبیقی این نهاد در حقوق ایران و مقایسه آن با مفاهیم مشابهی همچون ارش عیب، تخلف وصف و تبعض صفقه، نشان داده می‌شود که چگونه مفاهیم فقهی و قراردادی ایران می‌توانند در پرتو اصول مدرن حقوق فرانسه تفسیر و تقویت شوند. نتیجه این مطالعه تطبیقی، شناسایی فرصت‌ها، محدودیت‌ها و الزامات اجرایی کاهش قیمت در هر دو نظام حقوقی و ارائه چشم‌اندازی راهبردی برای تقویت عدالت و توازن اقتصادی قراردادهاست.