جنایات ارتکابی در زندان ابوغریب از منظرعدالت کیفری

در پی اشغال عراق توسط نیروهای خارجی در سال 2003 میلادی، زندان ابوغریب در نزدیکی بغداد به محلی برای نگه‌داری مخالفان و معترضان به اشغال تبدیل شد. در جریان نگه‌داری زندانیان در این زندان، بدرفتارهای بسیاری از سوی نظامیان آمریکایی که اداره‌ی زندان را برعهده داشتند، علیه آنان صورت گرفت؛ برخی از این اقدامات، مصداق شکنجه و جنایت جنگی است. برای محاکمه و مجازات متهمان این جنایات در پیشگاه عدالت کیفری، سازوکارهای قضایی متعددی در سطح ملی و بین‌المللی وجود دارد که از آن جمله می‌توان به نقش دیوان کیفری بین‌المللی اشاره کرد. در این نوشتار با بررسی صلاحیت، موانع و محدودیت‌های فراروی هر یک از مراجع مذکور، نشان داده شده که محاکم ملی در برافراشتن پرچم مبارزه با بی‌کیفری، از جایگاه والا و درخور توجهی برخوردارند؛ در نهایت به این نتیجه رسیده‌ایم که دادگاه‌های عراق به عنوان دادگاه صالح محل وقوع جرم؛ و دادگاه‌های کشورهای ثالث از منظر صلاحیت جهانی، موقعیت مناسب‌تری برای محاکمه و مجازات متهمان این وقایع اسف‌بار دارند.