آثار زمان و مکان در تحول حقوق مسئولیت مدنی در نظام حقوق ایران و فرانسه

قواعد مسئولیت مدنی با توجه به ارتباط تنگاتنگ و تأثیرپذیری از عوامل محیطی و نیز عواملی چون پیشرفت‌های علمی و فناوری، آگاهی‌های تخصصی، تحول نیازهای انسانی، تغییر ساختارهای اقتصادی جامعه اسلامی و بین‌المللی، دگرگونی عرف و عادات مردم و ضرورت‌ها و نیازهای نوپدید جهانی، ناگزیر از انطباق با شرایط زمانی و مکانی است. در این مقاله، با مطالعه‌ای تطبیقی در فقه اسلامی و نظام حقوقی فرانسه، مبانی عقلی و نقلی تأثیر مقتضیات زمان و مکان بر قواعد عرفی، از جمله مسئولیت مدنی، تبیین شده و این نظریه مورد بررسی قرار گرفته است که زمان و مکان با ایجاد تغییر در نیازهای مردم و جامعه، می‌تواند موجب توسعه مصادیق قابل انطباق بر قواعد مسئولیت مدنی، تغییر رویکرد حقوق مسئولیت مدنی به سوی عدالت توزیعی در جبران خسارت‌ها، تحول در قواعد ایجادی و اثباتی مسئولیت مدنی و حتی پیدایش اقسام جدیدی همچون مسئولیت مدنی اجتماعی گردد.